STYLIZACJA JĘZYKOWA

UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI

STYLIZACJA

STYLIZACJA

JĘZYKOWA

BARTKOWICZ, SZYMAŃSKA, SIWAK

Stylizacja językowa polega na świadomym wprowadzeniu do jakieś wypowiedzi ( mającej określony styl) -elementy innego stylu.

definicja

Funkcja stylizacji

Oddanie kolorytu :

• historycznego
• lokalnego
• sytuacyjnego

Rodzaje stylizacji językowej:

• Archaizacja
• Dialektyzacja (stylizacja gwarowa)
• Kolokwializacja ( stylizacja na język potoczny)

Odmiany kolokwializacji: - stylizacja środowiskowa(argotyzacja) -stylizacja na język określonej grupy zawodowej (profesjonalizacja)

ARCHAIZACJA

• polega na wprowadzeniu do wypowiedzi archaizmów,
• m.in. wyrazów (np. niewiasta), form fleksyjnych oraz konstrukcji zdaniowych, które nie funkcjonują już w dzisiejszym języku,
• występuje w powieściach historycznych np. Henryka Sienkiewicza

DIALEKTYZACJA

• polega na sięganiu do zasobów dialektów polskich (np. gwara podhalańska, łowicka) w celu scharakteryzowania środowiska lub bohatera wiejskiego, nadania utworowi odpowiedniego kolorytu lokalnego, przybliżenia obyczajowości i mentalności mieszkańców wsi.
• występuje np. w Chłopach W.S. Reymonta, Na Skalnym Podhalu K. P. Tetmajera, Konopielce, E. Redlińskiego

Stylizacja gwarowa w Chłopach W.S. Reymonta

Elementy stylizacji gwarowej w scenie śmierci Boryny: fonetyczne, np. zwiesna, wiater, letko, fleksyjne, np. ze ziemie, zwolniał, leksykalne, np. ździebko, kajś, kiej, jeno, gdziesik, składniowe, np.. „ jeno że nic o tym nie wiedział i nic nie czuł kromie tej potrzeby głuchej a nieprzepartej, bych siać”

Funkcja stylizacji gwarowej w narracji w Chłopach

• w scenie śmierci Boryny stworzenie przez Reymonta stylizacji ogólnogwarowej z elementów językowych różnych gwar Polski centralnej umożliwiło mu przekazanie sposobu myślenia przedstawiciela wiejskiej społeczności, jego koncepcji świata i systemu wartości.
• w całej powieści stworzenie ogólnego wrażenia ludowości języka

Stylizacja na język potoczny (kolokwializacja)

Stylizacja środowiskowa to wprowadzenie do wypowiedzi wyrazów czy zwrotów charakterystycznych dla określonego środowiska, np. młodzieżowego, aktorskiego, robotniczego.

Profesjonalizacja (stylizacja środowiskowa)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore.

Szczególne rodzaje stylizacji:

• Parodia – satyryczna przeróbka utworu, która w sposób wyjaskrawiony naśladuje jego język i styl w celu ich ośmieszenia.
• Pastisz – rodzaj literackiej zabawy, w której celowo wyostrza się cechy stylistyczne naśladowanego utworu. Dzieło naśladowcze jest rozpoznawane jako replika utworu naśladowanego.
• Trawestacja – przeróbka utworu, która polega na zastąpieniu obecnego w nim stylu wysokiego niskim, często nawet wulgarnym.