Warunki życia w wodzie

Temat: Poznajemy warunki życia w wodzie.

W wodzie panują inne warunki życia niż na lądzie. Jest tam mniej światła, mniej tlenu i o wiele trudniej się w niej poruszać. Mimo tego w wodzie żyje szereg organizmów które przystosowały się do takich warunków.

Środowisko wodne ma wielu mieszkańców. W rzekach i jeziorach żyją różne gatunki ryb, płazów i bezkręgowców oraz liczne wodne rośliny. W okolicy zbiorników wodnych spotkamy również gady, ptaki i ssaki, które chętnie poszukują tam pokarmu.

WODA STAWIA WIĘKSZY OPÓR NIŻ POWIETRZE

Gęstość wody jest ponad 600 razy większa niż gęstość powietrza i dlatego woda stawia większy opór żyjącym w nim organizmom; organizmy wodne mają różne przystosowania w budowie, dzięki którym mogą pokonać opór stawiany przez wodę. Ryby mają opływowe kształty, płetwy i wytwarzają śluz ułatwiający pływanie. Tam, gdzie jest płytko, a fale uderzają silne o brzeg, wiele organizmów przyczepia się do podłoża lub chowa w zatoczkach.

WODA JEST W CIĄGŁYM RUCHU

Jak organizmy radzą sobie z ruchem wody?

Organizmy w różny sposób przystosował się do warunków panujących w wodzie.

Rośliny - dzięki swojej budowie, nie są przez wodę niszczone, ale łagodnie kołyszą się.

Rośliny zanurzone w wodzie:

1. Są wiotkie i bardzo delikatne. 2. Mają zwykle postrzępione lub taśmowate liście. 3. Łodygi są cienkie, elastyczne i odporne na rozerwanie. 4. Korzenie są bardzo małe czasem w ogóle ich nie ma.

Pijawki przytwierdzają się do dna luz zanurzonych w wodzie przedmiotów za pomoca przyssawek.

Ryby i żaby mają silne umięśnione ciało.

ZWIERZĘTA WODNE

Ślimaki i małże mają ciężkie muszle, dzięki którym prąd ich nie porywa.

Drobne organizmy, które nie są w stanie przeciwstawić się ruchom wody, unoszą się w niej.Nazywamy je planktonem.

W WODZIE JEST MNIEJ TLENU NIŻ W POWIETRZU

Zdecydowanie mniejsza ilość tlenu znajduje się w środowidsku wodnym niż lądowym. W wodzie zimnej jest więcej tlenu niż w ciepłej. Zwierzęta żyjące w wodzie pobierają tlen całym ciałem lub za pomocą skrzeli; ssaki wodne oddychają tlenem atmosferycznym za pomocą płuc, więc muszą co jakiś czas wychylić się ponad powierzchnię wody i zaczerpnąć powietrza.

TEMPERATURA WODY NIE ZMIENIA SIĘ TAK GWAŁTOWNIE

W wodzie są mniejsze wahania temperatur niż na lądzie. Woda nagrzewa się wolniej i dłużej utrzymuje ciepło niż powietrze, gleba czy skały. Temperatura wody w dużych zbiornikach jest prawie stała, dlatego w wodzie żyje wiele różnorodnych zwierząt.Zimą w głębokich rzekach i jeziorach woda nie zamarza do dna, co umożliwia przetrwanie żyjącym w nich organizmom. W głębszych rzekach i jeziorach pod lodem woda pozostaje niezamarznięta, ma ok. 4 stopnie Celsjusza.

W WODZIE JEST MNIEJ ŚWIATŁA NIŻ W POWIETRZU

Głębokość do jakiej dociera światło w wodzie, stanowi granicę występowania roślin. Im głębiej, tym mniej światła przenika, dlatego rośliny nie potrafią przetrwać. W całkowitych ciemnościach żyją organizmy cudzożywne.W wodzie słabsza jest widoczność. Można to sprawdzić, otwierając po prostu oczy pod wodą. Dlatego ryby denne mają oczy uwstecznione, a głębinowe - mocno zredukowane. Zwierzęta głębinowe często mają organy wytwarzające światło.

Przystosowania ryb do życia w wodzie

1. Opływowy kształt ciała.

2. Ciało pokryte łuskami i śluzem

3. Płetwy - narząd ruchu.

4. Linia naboczna.

5. Skrzela - narząd oddechowy.

6. Pęcherz pławny.

2. Czynniki wpływające na życie w wodzie

• Temperatura - w wodzie są mniejsze wahania temperatur niż na lądzie

• Zawartość tlenu - zdecydowanie mniejsza ilość tlenu znajduje się w środowidsku wodnym niż lądowym.

• Nasłonecznienie - woda ma znacznie mniejszą przejrzystość niż powietrzde, im głębiej, tym mniej dociera tam światła.

• Gęstość - woda ma znacznie większą gęstość niż powietrze.

2. Czynniki wpływające na życie w wodzie

• Temperatura - w wodzie są mniejsze wahania temperatur niż na lądzie

• Zawartość tlenu - zdecydowanie mniejsza ilość tlenu znajduje się w środowidsku wodnym niż lądowym.

Zapisz w zeszycie:

• Nasłonecznienie - woda ma znacznie mniejszą przejrzystość niż powietrzde, im głębiej, tym mniej dociera tam światła.

1. Warunki panujące w wodzie: - mniejsza przejrzystość niż powietrza, - mniejsza zawartość tlenu niż w powietrzu, - woda jest w ciągłym ruchu, - stawia większy opór niż powietrze, - temperatura nie zmienia się tak gwałtownie jak w powietrzu.

• Gęstość - woda ma znacznie większą gęstość niż powietrze.