Czy można poznać świat ? Metoda Sokratesa i idealizm Platona.

Czy można poznać świat ? Metoda Sokratesa i idealizm Platona.

Wiktoria Piecyk

Sofiści - kim są?

Wędrowni nauczyciele greccy przygotowujący uczniów do życia publicznego poprzez nauczanie retoryki, polityki, filozofii oraz etyki. Także określenie nurtu filozoficznego występującego w Grecji w V i IV w. p.n.e., o orientacji humanistycznej i relatywistycznej.

Względność prawdy według Sofistów

Jako pierwsi nadali badaniom naukowym kierunek humanistyczny. Nie mając zaufania do wiedzy rozumowej, odwoływali się do poznania zmysłowego (sensualizm). Głosili względność prawdy, dla każdego innej (relatywizm), powszechnie obowiązujące prawdy i zasady moralne uważali za wynik umowy (konwencjonalizm). Stanowili elitę intelektualną Grecji.

Teoria idei Platona

Główną cechą Platona była teoria idei. Uważał on, że świat postrzegany nie jest realny, jest złudzeniem. Odbiciem prawdziwego świata idei. ...Idee są pierwowzorami przedmiotów, które stanowią odbicie idei.

Metody Sokratesa

Metoda majeutyczna – stworzona przez Sokratesa dialogiczna metoda filozoficzna (część metody sokratycznej), której celem jest wspólne dotarcie do prawdy. Polega ona na wydobywaniu z dyskutanta nieuświadomionej przez niego wiedzy prawdziwej....Starał się natomiast wspólnie z uczniami i dyskutantami dotrzeć do wiedzy.

Dusza w refleksji filozofów greckich

Problematykę rozpoczętą przez Sokratesa kontynuował Platon, a za nim Arystoteles.

Sokrates

Według Sokratesa to dusza jest właściwym człowiekiem, jego „ja”. To ona odróżnia go bowiem od świata zwierząt. Każdy człowiek jest wyposażony w indywidualną duszę, która jest siedzibą cnót. Sokratejskie hasło, by „poznać samego siebie” wskazywało, że należy odejść od problematyki jońskiej filozofii przyrody i zwrócić się ku problematyce antropologicznej. Głównym zagadnieniem miał się stać człowiek i jego dobro. Nowe znaczenie pojęcia psyche oznaczało więc także początek etyki. Człowiek powinien dbać przede wszystkim o cnotę i dobro duszy. Dobra materialne są znacznie mniej istotne.

Dusza w refleksji filozofów greckich

Problematykę rozpoczętą przez Sokratesa kontynuował Platon, a za nim Arystoteles.

Platon

Platon, czerpiąc ze słów swego nauczyciela Sokratesa, uważa duszę za esencję osoby, cząstkę, która decyduje o naszym zachowaniu. Uważał tę esencję za bezcielesnego mieszkańca naszego bycia. Stwierdza on, że „człowiek jest to dusza uwięziona w ciele”. Dusza według Platona składa się z trzech części: - rozsądku (stgr. logos, czyli umysł), - pożądliwości (pasja), - popędliwości (stgr. pathos, czyli emocje). Każda z tych części ma swoje miejsce w zrównoważonej i spokojnej duszy.

Dusza w refleksji filozofów greckich

Problematykę rozpoczętą przez Sokratesa kontynuował Platon, a za nim Arystoteles.

Arysoteles

Arystoteles za Platonem definiował duszę jako esencję danego bytu, ale nie zgadzał się z tym, że istnieje ona niezależnie. W traktacie „O duszy” czytamy, że dusza to forma ciała naturalnego, posiadającego w możności życie. Na przykład jeśli nóż miałby duszę, to byłby nią akt cięcia – ponieważ „cięcie” jest esencją bycia nożem. Dlatego niezależne istnienie duszy oznaczałoby możliwość oddzielenia aktu cięcia od noża. Arystoteles wyróżniał trzy części duszy:- dusza wegetatywna - dusza zmysłowa - dusza rozumna (rozum)

Platon - Alegoria jaskini

Filozofię starożytną datuje się mniej więcej od roku 550 przed Chr. do roku 550 po Chr. Założycielem pierwszej szkoły filozoficznej, nazwanej Akademią, był uczeń Sokratesa Platon. Poniższy fragment jego dialogu Państwo jest prawdopodobnie najsłynniejszą znaną alegorią filozoficzną, opisującą dwa światy, w których toczy się życie ludzkie. Przedstawia ona zdobywanie wiedzy jako stopniowe przechodzenie ze świata pozorów do świata doskonałego dobra. Rozmówcami są Sokrates i Glaukon.

Fragment

Dziękuje za uwagę!