Składnia

Gramatyczna powtórka przed egzaminem

Grunt to nie wpadać w gramatyczną panikę !

Rodzaje wypowiedzeń

Równoważnik zdania

Zdanie

Zawiera orzeczenie

Nie zawiera orzeczenia

Spotkanie w piątek wieczorem.

Spotkajmy się w piątek wieczorem.

Czas na imiesłowy!

Poćwicz!

Imiesłów

przysłówkowy

przymiotnikowy

pozwala wyeliminować "który"

pozwala wyeliminować "kiedy"

uprzedni

czynny

bierny

współczesny

- ąc

- ący -ąca -ące

- wszy -łszy

- ący -ny -ty -ąca -na -ta -ące -ne -te

Pijąc herbatę, czytałam.

Tadek, lubiący pić malinową herbatę, poszedł do sklepu, by uzupełnić zapasy.

Wypiwszy herbatę, czytałam.

Herbata pita przez Tadka, pachniała malinami.

Poćwicz!

Ćwiczenie 1 Każdą parę zdań przekształć w jedno zdanie złożone z imiesłowowym równoważnikiem zdania podrzędnego. Wzór: Turyści stali przed wejściem do schroniska. Turyści rozmawiali głośno. Turyści, stojąc przed wejściem do schroniska, rozmawiali głośno. 1.Turyści wędrują po górach. Turyści zachwycają się widokami. 2.Studenci czekali na wyniki egzaminu. Studenci nerwowo chodzili po korytarzu. 3.Ewa ukończyła naukę w gimnazjum. Ewa rozpoczęła naukę liceum. 4.Piłkarze wybiegli na boisko. Piłkarze zaczęli rozgrywkę. [Podręcznik do kształcenia językowego, WSiP]

Poćwicz!

Ćwiczenie2 Uzupełnij zdania imiesłowami przysłówkowymi (współczesnymi lub uprzednimi) utworzonymi od podanych bezokoliczników. bezokoliczniki:utrzymywać, wysłuchać, brać, powtarzać, wygłosić, znudzić się, wypowiadać się. Vademecum dobrego dyskutanta (vademecum to poradnik, przewodnik, informator w określonej dziedzinie.) A.................................. udział dyskusji, nie przerywaj innym. B.Zabieraj głos, .......................................... uważnie wypowiedzi rozmówcy. C.................................., formułuj komunikat jasno, precyzyjnie izrozumiale. D.Staraj się mówić, ...................................... kontakt wzrokowy ze słuchaczami. E.Nie nudź innych, .................................... kwestie przedyskutowane. F................................., staraj się tego nie okazywać. G.................................. swój pogląd, posłuchaj, co inni mają dopowiedzenia. [Język polski, Gramatyka i stylistyka. kl.7, WSiP]

Poćwicz!

Ćwiczenie 3 Wstaw brakujące przecinki. 1.Męczysz wzrok patrząc z bliska w telewizor. 2.Rodzice przygotowując obiad dyskutowali zawzięcie. 3.Tomek skończywszy studia został prawnikiem. 4.Oglądał album ze zdjęciami przewracając powoli kolejne strony. 5.Uczeń słuchając uwag nauczyciela spuścił głowę. [Język polski1.Zeszyt ćwiczeń. Operon.

Poćwicz!

Ćwiczenie4 Popraw błędy w podanych zdaniach. 1.Szedłszy ulicą, spotkali znajomego. 2.Idąc do szkoły, chwilo mi się jeść. 3.Czytając książkę, rozbolała go głowa. 4.Wracając z wakacji, nasz ojciec zachorował. 5.Dochodząc do parku, rozszalała się wichura. 6.Siedząc w pokoju, nagle zadzwonił telefon. [Język polski1.Zeszyt ćwiczeń. Operon.]

Czas na gramatykę!

Zdanie pojedyncze

Notatki graficzne

Zdanie pojedyncze

orzeczenie

podmiot

przydawka

dopełnienie

okolicznik

Czas na gramatykę!

Zdania zlożone podrzędnie

Zdanie współrzędnie złożone

Poćwicz

Poćwicz!

Wypowiedzenie złożone podrzędnieSkłada się z dwóch wypowiedzeń składowych – nadrzędnego i podrzędnego. Zdanie składowe nadrzędne (główne) jest określane przez zdanie składowe podrzędne. Części składowe zdania złożonego podrzędnie łączą się ze sobą za pomocą spójników i zaimków względnych.Podrzędne zdanie składowe uzupełnia treść zdania nadrzędnego i jest odpowiednikiempodmiotu, orzecznika, przydawki, dopełnienia lub okolicznika, stąd dzielimy je na: zdania złożone z podrzędnym podmiotowym (kto? co?) np. Kłamie ten, kto to powiedział. zdania złożone z podrzędnym orzecznikowym (jaki jest?) np. Hela jest taka, że wszystkich denerwuje. zdania złożone z podrzędnym przydawkowym (jaki? który? czyj?) np. Sport, który uprawiam, jest niezbyt popularny.

• zdania złożone z podrzędnym podmiotowym (kto? co?) ◦ np. Kłamie ten, kto to powiedział. • zdania złożone z podrzędnym orzecznikowym (jaki jest?) ◦ np. Hela jest taka, że wszystkich denerwuje. • zdania złożone z podrzędnym przydawkowym (jaki? który? czyj?) ◦ np. Sport, który uprawiam, jest niezbyt popularny. • zdania złożone z podrzędnym dopełnieniowym (pytania przypadków zależnych) ◦ np. Myślałam, że o tym mówiłam. • zdania złożone z podrzędnym okolicznikowym (jak? gdzie? kiedy? skąd? dokąd? po co? i in.) ◦ np. Nie podnosząc głowy, spojrzał na nas groźnie.

Poćwicz!

Poćwicz!

Konstrukcja z imiesłowowym równoważnikiem zdania. Czasami jako wypowiedzenie składowe pojawia się tzw. imiesłowowy równoważnik zdania, czyli takie wypowiedzenie, w którym rolę orzeczenia odgrywa imiesłów przysłówkowy (współczesny lub uprzedni). Przykładowo: • Idąc ulicą, rozglądałam się uważnie wokół. • Zjadłszy obiad, wybiegliśmy szybko z domu. • Ciężko pracowali, robiąc wokół siebie dużo zamieszania.

Poćwicz!

Interpunkcja w zdaniach złożonych podrzędnie. Pomiędzy częściami składowymi zdań złożonych podrzędnie zawsze stawiamy przecinek! Chcę, by była już wiosna. Powtarzam ci, że nie możesz tego kupić. Kiedy nadchodzi noc, budzą się koszmary. By dostać się do dobrej szkoły, musisz systematycznie się uczyć. Ola, kiedy to usłyszała, zaczęła płakać. Kot, który wszedł do domu, był czarny jak noc.

Poćwicz!

Poćwicz!

Trzymam kciuki!

Małgorzata Solarska