Projekt Romantyzm

EpokaRomantyzmu

1822

1863

Początek Romantyzmu

Koniec RomantyzmuPowstanie styczniowe

Wydanie Ballad i Romansów Adama Mickiewicza

Literatura

Filozofia w epoce romantyzmu cechowała się buntowaniem wobec dotychczasowym wartości i tworzeniu nowych, polegającyh w grubej mierze na odczuciach oraz wolności.

Czyli lektury, wiersze, ballady, sonety, etc.

Najważniejsze dzieła, które miały w większości na celu pokrzepianie serc.Motywy cierpienia, poświęcenia oraz walki o wolność przeważały w tej epoce.

+info

Twórcy Epoki

Sztuka

Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Juliusz Słowacki, Ignacy Krasiński

Muzyka, Malarstwo, Architektura

Adam Mikciewicz

Cyprian Kamil Norwid

Julisz Słowacki

Zygmunt Krasiński

Cyprian Kamil Norwid

Juliusz Słowacki

Adam Mikciewicz

Zygmunt Krasiński

24.09.1821 – 23.05.1883

4.09.1809 – 3.041849

19.02.1812 – 23.02.1859

24.12.1798 – 26.11.1855

Adam Mickiewicz jest jednym z trzech wieszczy narodowych. Jego życie jest przykładem klasycznej biografii romantycznej, typowej dla całego pokolenia.

Często uznawany za ostatniego z czterech najważniejszych polskich poetów romantycznych. Jego twórczość została rozpoznawalna dopiero po jego śmierci

Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej, epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim.

Jeden z trójcy wieszczów oraz jeden z największych poetów epoki romantyzmu. Jego dzieła cehowały się motywem cierpienia, zagłady i śmierci

+info

Twórczość Adama Mickiewicza

Dziady cz. III

„Dziady” część III opowiadają kontynuację historii Gustawa, bohatera „Dziadów” części IV. Pierwsza scena ma miejsce w więzieniu, gdzie Gustaw doznaje w śnie wizji od anioła, który mówi mu, że wkrótce zostanie uwolnionym, po czym budzi się i pisze na ścianie kredą „umarł Gustaw, narodził się Konrad”. Książka przedstawia sytuację polskiej ludności pod władzą Cara. W „Dziadach” części III występują motywy cierpienia, wolności i walki o nią, oraz motyw poświęcenia. Do tego w tym dziele występuje pojęcie mesjanizmu, idei według której Polska ma cierpieć w

imię przyszłej wolności, oraz idea prometeizmu, czyli poświęcenia się jednostki w imię wolności i życia danej grupy ludzi.

+info

Dziady cz. IV

jego życia, które obfitowało w rozczarowania i rozpacz, będące wynikiem nieszczęśliwej miłości i literatury romantycznej. Gustaw jest typowym bohaterem romantycznym, szuka sensu w życiu, przeżył zawód miłosny oraz dąży do poezji.

„Dziady” część VI opowiada historię Gustawa, który jest przedstawicielem świata zmarłych, i przychodzi do domu Księdza, prosić go o wznowienie obrzędu Dziadów. Opowiada mu również historię swo-

Ciąg dalszy twórczości Adama Mickiewicza

Sonety Krymskie - Burza, Bakczysaraj w nocy

Ballady i Romanse - Świteź i Lilije

„Sonety Krymskie” to cykl 18 utworów będących owocem podróży Mickiewicza na Krym. Utwory są sonetami. Sonet jest to gatunek liryczny, zbudowany z 2 strof czterowersowych i 2 strof trójwersowych, w których rymy układają się następująco : abba abba cdc dcd lub abba abba cde cde, oraz w pierwszych. „Burza” jest to sonet o podróży morskiej i tonącym statku podczas burzy na morzu, natomiast „Bakczysaraj w nocy” opisuje miasto Bakczysaraj w nocy. Z drugim sonetem należy kojarzyć

pojęcie Orientalizm - szczególnie utrwalona w kulturze Zachodu forma egzotyzmu polegająca na uzewnętrznieniu i akcentowaniu w tworach kultury fascynacji kulturami Wschodu, zwłaszcza hinduską, japońską, arabską, perską, chińską.

„Świteź” i „Lilije”są to ballady. Ballada jest to gatunek obejmujący pieśni o charakterze epicko-lirycznym, nasycony elementami dramatycznymi, opowiadający o niezwykłych wydarzeniach legendarnych lub historycznych. „Świteź” opowiada o tajemniczym jeziorze, na dnie którego znajdują się ruiny zatopionego miasta, natomiast „Lilijie” opowiadają o morderstwie męża przez żonę, który wrócił z wojny, a któremu żona nie dochowała wierności.

Dom rodzinny Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz

Konrad Wallenrod

Wallenrod, i po jakimś czasie udało mu się zostać Wielkim Mistrzem Zakonu, i sabotować wojnę z Litwą, do tego stopnia, że Krzyżacy przegrali wojnę, jednak Konrad przypłacił to życiem, popełniając samobójstwo i uprzedzając w tym czynie Krzyżaków. „Konrad Wallenrod” jest poematem o człowieku, który całe swoje życie poświęcił idei zemsty na wrogu. Motywuje go miłość do ojczyzny, dla której poświęca szczęście swoje i jego ukochanej. Do tego utwór jest opatrzony mottem zaczerpniętym z XVI-wiecznej książki N. Machiavellego :“Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia - trzeba być lisem i lwem”.

Konrad Wallenrod opowiada historię Waltera Alfa, Litwina, który za młodu został zabrany pod opiekę krzyżaków, którzy najechali jego wioskę. Wychowali go na rycerza, jednak Waltera ciągnęło bardziej na Litwię, do jego ojczyzny, głównie za sprawą Halbana, śpiewaka, który opowiadał mu o ojczyźnie w swoich pieśniach. Gdy ten dostał się do niewoli, został zaprowadzony przed oblicze władcy Litwy, księcia Kiejstuta. Po opowiedzeniu mu całej historii jego życia, Kiejstut wziął go, aby ten pomógł przygotować się Litiwie do wojny. I gdy ta wybuchła, Walter pojechał na tereny zakonu, aby od środka zinfiltrować wroga, razem z Halbanem i jego żoną, a córką księcia Litwy, Aldoną. Przybrał imię i nazwisko Konrad

+info

Twórczość Juliusza Słowackiego

Kordian

„Kordian” opowiada historię życia tytułowego Kordiana. Kordian w I akcie jest przedstawiony jako 15-letni chłopiec, który jest bardzo wrażliwy, przerażony światem, w którym poszukuje sensu, oraz nie widzi celu w żadnym działaniu, dlatego próbuje popełnić samobójstwo, które mu się nie udaje. W kolejnym akcie widzimy jak ten podróżuje po Europie, podczas której dochodzi do wniosku, iż chce się poświęcić dla ojczyzny. W kolejnym, ostatnim akcie decyduje się uratować ojczyznę zabijając cara, jednak nie ma na tyle zdecydowania i samozaparcia, jest w nim wiele dawnej wrażliwości oraz jest na tyle rozchwiany emocjonalnie, że mu się to nie udaje, i zostaje skazany na śmierć. „Kordian”, podobnie jak

"Lecz zaklinam - niech żywi nie tracą nadziei I przed narodem niosą oświaty kaganiec; A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, Jak kamienie przez Boga rzucone na szaniec!"

„Dziady” część III porusza wątek prometeizmu, oraz poświęcenia się jednostki dla ojczyzny, jednak przedstawia to w zupełnie innym świetle niż „Dziady” – działania bohatera są ukazane jako pozbawione sensu, a bohaterów jego pokroju – jako osoby, które postradały zmysły. Do tego główny bohater jest typowym bohaterem romantycznym – nieszczęśliwie zakochany, buntujący się przeciw złu i niesprawiedliwości, chcący wziąć na swoje plecy losy wielu, jednocześnie będąc niezdecydowany i niepewny.

+info

Dalsza część twórczościJuliusza Słowackiego

Grób Agamemnona

„Grób Agamemnona” jest to utwór napisany przez Juliusza Słowackiego. Jest to zbiór jego uczuć i refleksji po odwiedzinach Skarbca Atreusza w pobliżu Myken, zwany też Grobem Agamemnona podczas jego podróży na Bliski Wschód. W utworze mamy przeciwstawione dwa światy :

poetycki i romantyczny, oraz horoiczny i realistyczny. Do tego w utworze mamy przedstawioną polemikę Słowackiego z mesjanizmem. Uważa on, że Polacy nie powinni biernie cierpieć czekając na wyzwolenie, lecz walczyć o wolność.

Rozłączenie

Jest to utwór napisany przez Juliusza Słowackiego podczas pobytu w Szwajcarii. Zakłada się, że adresatką wiersza jest matka autora, która została w Polsce - stąd tytuł „Rozłączenie”. Utwór ma charakter

wyznania, listu poetyckiego i mówi o relacji bliskich sobie ludzi, których dzieli przestrzeń oraz odmienność doświadczeń.

+info

Testament mój

Testament Mój Słowacki napisał wiedząc że jest śmiertelnie chorym. W utworze zebrał wszystkie swoje przemyślenia i podsumował drogę życiową oraz twórczą, mimo że żył jeszcze 10 lat. W „Testamencie Moim” Słowacki jest przekonany, że jego poezja odciśnie piętno na życiu duchowym narodu. Zwraca się również do swoich spadkobierców, aby w razie potrzeby ginęli za ojczyznę oraz „nieśli przed narodem oświaty kaganiec.”.

Twórczość Zygmunta Krasińskiego

Nie-boska komedia

fantastyczne, takie jak anioły czy diabły. Można ten utwór interpretować jako wizję autora. Hrabia Henryk jest kolejną postacią romantyczną – jest poetą, wielbi poezję i sztukę, i nie patrzy realnie na świat. Do tego poległ w każdej życiowej roli – rodzica, męża, przywódcy.

„Nie-boska Komedia” opowiada historię Hrabiego Henryka. Pierwsze dwie części utworu, nazwane dramatem rodzinnym, ukazują klęskę głównego bohatera utworu w życiu prywatnym. Pogardza miłością rodziny i dąży do idealnego światu ducha i poezji, jest oderwany od rzeczywistości, przez co traci żonę i syna. W trzeciej i czwartej części utworu, nazywanej dramatem społecznym, mamy ukazane starcie arystokracji i rewolucjonistów, które wygrywają rewolucjoniści, a Hrabia Henryk ginie jako przywódca arystokracji. W los ludzi ingerują postacie

Coś ty zrobił Atenom Sokratesie

Moja Piosnka (I)

Twórczość Norwida

Norwid napisał to dzieło z powodu niezrozumienia i lekceważenia ze strony społeczeństwa, z którym się spotykał i które było dla niego dotkliwe. Jednak poeta na podstawie jego wiedzy uznał, iż jego sytuacja na przestrzeni dziejów nie jest wyjątkowa, i przedstawił sytuacje podobnych person na przestrzeni dziejów : Sokratesa, Napoleona, Alighieriego, Kolumba i Camoensa. Jest to przedstawienie niezrozumienia i przerażenia społeczeństwa wobec geniuszu, który rozumieją dopiero po śmierci poety.

Jest to utwór należący do zbioru utworów napisanych przez Kamila Norwida po odrzuceniu zaręczyn jego małżonki po 2 latach nieobecności Norwida w kraju. Ma on charakter pesymistyczny, porusza motyw fatum – poeta dostrzega ciążące nad nim przeznaczenie oraz wie, że jest skazany na cierpienie, rozczarowania, brak zrozumienia i zwody. Dodatkowo poezja Norwida jest erudycyjna – oparta na wszechstronnej wiedzy.

Twórczość Johanna Wolfganga Goetha

Król olch

„Król Olch” posiada wszystkie cechy ballady romantycznej; w utworze dominuje nastrój grozy i tajemniczości, a historia jest opowiedziana w konwencji fantastycznej. Do tego jest oparta na ludowym przekazie.

Akcja ballady dzieje się w nocy. Ojciec gna przez las z chorym dzieckiem. Gdy dla ojca jest to zwykła droga przez las, dziecko uznaje to za siedzibę Króla Olch, który chce zatrzymać duszę dziecka, obiecuje mu zabawę i taniec ze swoimi powabnymi córkami. Król porywa duszę chłopca, a dziecko umiera. Ojciec przerażony dalej gna do domu po pomoc. Jest to utwór wierszowany, a jego rytm jest motywowany przez tętent końskich kopyt.

Sztuka w Epoce Romantyzmu

Malarstwo

Architektura

Muzyka

Malarstwo romantyczne wyróżnia się kolorem i ekspresją, cechuje je silna dynamika kompozycji, będącej bardziej cenioną niż harmonię. Najistotniejszym kryterium była oryginalność i siła emocjonalna. Twórcy podkreślali dramatyzm wydarzeń, jak również indywidualizm. Malarze chętnie przedstawiali sceny z życia wielkich artystów lub z tragedii. Na obrazach również znajdowali się często słynni przywódcy, jak Napoleon. Popularne były także pejzaże, które były objawem fascynacji twórców naturą. Dodatkowo obrazy posiadały często elementy niesamowitości i grozy. Ważni twórcy malarstwa romantycznego to Caspar David , Henry Fuseli, William Blake czy Eugene Delacroix.

W architekturze romantyzmu można znaleźć wiele odniesień do stylów z poprzednich epok, a najważniejszym nurtem stał się neogotyk, nawiązujący do najważniejszych dokonań budownictwa średniowiecznego. Styl dominujący w tej epoce nazywamy historycyzmem.

Muzykę z okresu Romantyzmu charakteryzuje uczuciowość, prostota, tajemniczość, wpływ folkloru i zacieranie cech gatunkowych. W późniejszym okresie nasiliły się elementy uczuciowe i rozluźniły się zasady formalne. Główni reprezentanci muzyki romantycznej to Franciszek Schubert, Carl Maria von Weber i Fryderyk Chopin.

Twórcy romantyczni uznawali za najważniejszą cechę sztuki wyrażanie indywidualności twórcy i charakter poszczególnych narodów. Najbardziej poszukiwane było ukazanie przeżyć wewnętrznych i emocji artysty, a oprócz tego oryginalności w kulturach narodowych. W Romantyzmie panowało pojęcie syntezy sztuk – pogląd, który mówił o tym, że wszystkie dzieła sztuki powinny mówić o tym samym, ponieważ za pomocą symboliki docierają do prawdziwego świata ducha.

Indywidualizm

Irracjonalizm

-Nacisk na jednostkę, zamiast zbiorowości -Docenienie kunsztu geniuszów i naukowców odkrywających nowe sekrety -Buntowniczość, sprzeciwienie się większości

-Skupienie się na tajemniczych, niezbadanych rzeczach -szukanie sensu życia w nadnaturalnych zjawiskach

Historyzm

-Opisywanie zachodzących w świecie zjawisk jako procesy historyczne -Zastanawianie się nad sensem dotychczasowych wydarzeń w historii -Przeszłość i tradycja to główne wartości dla narodu

Ważne motywyRomantyzmu

Mesjanizm

-wiara w to, że ponoszone cierpienia przybliżają do zbiawienia -Polska przez swoje męczeństwo zbawi inne narody

Orientalizm

Idealizm

-zainteresowanie motywami z innych kultur świata, głównie wschodu -wplatanie zagranicznych wątków do polskiej literatury i sztuki -Czerpanie obyczajów i mody z orientalnych krajów

-Świadomość ludzka to coś pierwotnego, a rzeczywistość wtórego -Świat ukształtowała ponadnaturalna siła- duch dziejów -Dzieje ludzkości to logiczny proces

Dziękujemy za uwagę

Mikołaj Borysewicz Adam Szajner Wiktor sterczała