budowa książki, kl.4

Zajęcia biblioteczno-czytelnicze klasa 4 BUDOWA KSIĄŻKI

Książka

Dzisiejsza postać książki wywodzi się od kodeksu, czyli kartek połączonych grzbietem, które wraz z upowszechnieniem pergaminu zastąpiły poprzednią formę dokumentu piśmienniczego, czyli zwój.

Dużych rozmiarów arkusz papieru jest składany na kilka części. Od ilości złożeń tego arkusza zależy format książki – czyli wielkość książki.

Blok książki lub trzon książki

Poskładane arkusze papieru, zawierające tekst, są klejone lub zszywane. W miejscu ich łączenia powstaje grzbiet książki. Tak przygotowane kartki z tekstem tworzą blok książki (trzon książki)

Grzbiet książki

łączy zewnętrzne karty okładki, między którymi znajdują się stronice książki. Na grzbiecie praktycznie zawsze znajdziemy tytuł oraz autora - to bardzo ułatwia poszukiwanie książki na bibliotecznej półce.

Kapitałka

Elementem budowy książki, który dodatkowo wzmacnia blok (trzon) książki jest kapitałka. Kapitałka jest skrawkiem materiału przymocowanym na grzbiecie bloku (trzonu) książki. W ten sposób dodatkowo przytrzymuje sklejone lub zszyte ze sobą kartki bloku (trzonu) książki.

Okładka

Nakładany i odpowiednio mocowany na trzonie książki karton, tworzy okładkę książki. Okładka ma za zadanie chronić blok książki. Na tylnej oklądce często znajdziemy krótki opis treści, informacje o autorze lub recenzję. Warto tam spojrzeć wybierając książkę dla siebie.

Wyklejka

W książkach, w których kartki są ze sobą zszywane, blok (trzon) książki jest połączony z okładką za pomocą wyklejki.

Wyklejka jest złożoną kartką papieru, której jedna połowa jest przyklejona w całości do wewnętrznej strony okładki, a druga, cienkim paskiem przy samym grzbiecie książki, przyklejona jest do pierwszej (lub ostatniej) kartki bloku (trzonu) książki. Wyklejki zawsze są dwie. Wyklejka może być barwnie zadrukowana lub jednokolorowa.

Obwoluta

Niektóre książki posiadają obwolutę. Obwoluta jest ozdobnym arkuszem papieru zakładanym na okładkę. Nie jest ona w żaden sposób przytwierdzona na stałe do okładki książki, lecz przytrzymują ją na miejscu założone za okładkę brzegi obwoluty.

Obwoluta wykorzystywana jest do dwóch celów: 1. chroni okładkę przed zniszczeniem; 2. jest pewnego rodzaju „reklamą” danej książki, przyciąga nasz wzrok kolorowymi rysunkami i zachęca nas do sięgnięcia po daną książkę.

Gdzie w książce szukać informacji? Są dwa rodzaje informacji, które są istotne, gdy sięgamy po książkę: 1. podstawowe informacje o danej książce; 2. najważniejsze informacje o treści książki (czyli o tekście). a także skrótowe informacje zawarte na tyle okładki.

Informacje, zamieszczone na stronie (karcie) tytułowej:

• nazwisko i imię autora książki,
• tytuł książki,
• nazwisko i imię tłumacza książki,
• nazwisko i imię ilustratora książki,
• miejsce i rok wydania,
• nazwa wydawnictwa

Miejsce, gdzie w książce znajdziemy najważniejsze informacje o treści książki to:

SPIS TREŚCI

Spis treści zawiera spisane kolejno wszystkie tytuły rozdziałów wraz z numerami stron, na których rozpoczynają się poszczególne rozdziały. Aby spis treści spełniał właściwie swoje zadanie, wszystkie strony w książce muszę być ponumerowane.

Sprawdzmy się

Znacie już elementy budowy książki, ale jak to się dzieje, że ona w ogóle powstaje...

Dziękuję za uwagę i zapraszam do odkrywania wspaniałej krainy książek w szkolnej bibliotece...

Ewelina Zawadzka nauczyciel bibliotekarz SP 398