Formy dziennikarskie

Formy dziennikarskie

I. Kształcenie literackie i kulturowe: 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 5) rozpoznaje gatunki dziennikarskie: reportaż, wywiad, artykuł, felieton i określa ich podstawowe cechy.

ARTYKUŁ

• aktualna problematyka,
• temat istotny ze względów społecznych,
• wywód podporządkowany określonej tezie,
• bazowanie na faktach,
• narracja emocjonalna, krytyczny stosunek autora,
• trójdzielna kompozycja

1. Intrygujący tytuł odnoszący się do treści. Może opierać się na grze słów, odwoływać do skojarzeń lub przyjąć formę pytania. 2. Krótki, kilkuzdaniowy wstęp (lid) sygnalizujący treść artykułu. Wprowadza czytelnika w zagadnienie, ma zadanie przykuć jego uwagę i zachęcić do przeczytania całości. 3. Treść artykułu, czyli teza, myśl przewodnia poparta argumentami. Wywód winien prowadzić do konkluzji. Poszczególne części można wyodrębnić, nadając im tytuły (tzw. śródtytuły). 4. Zakończenie, tj. podsumowanie, wnioski, opinia.

WYWIAD

• podana do wiadomości większej grupy ludzi rozmowa z jakąś osobą, najczęściej znaną ( np. pisarzem, piosenkarzem, aktorem, politykiem), ale też z bohaterem literackim,
• celem wywiadu jest przybliżenie odbiorcom sylwetki danej osoby, jak też poglądów rozmówcy na jakiś temat,
• forma ta wymaga dobrego przygotowania osoby przeprowadzającej wywiad, w szczególności zebrania informacji na temat rozmówcy oraz zapisaniu planu wywiadu z uwzględnieniem pytań, które mają paść podczas kolejnych części wywiadu - wstępu, rozwinięcia i zakończenia,
• po zapisaniu wywiadu należy pokazać go rozmówcy w celu autoryzacji- weryfikacji i zatwierdzenia.

NOTATKA

• krótki tekst, w którym autor zwięźle i zrozumiale podaje informacje dotyczące jakiegoś wydarzenia,
• tytuł,
• ważne dane, uporządkowane od najważniejszych do mniej ważnych,
• tekst odpowiadający na pytania: co?, gdzie?, kiedy?, jak?, dlaczego?, z jakim skutkiem?,
• pierwszy akapit, czyli lid, to maksymalnie trzy zdania, które streszczają cały tekst, mają zaciekawić i przyciągać uwagę,
• notatka może zawierać elementy streszczenia, opisu, opowiadania lub charakterystyki.

REPORTAŻ

• sprawozdanie z wydarzeń, których narrator jest świadkiem lub uczestnikiem,
• narracja pierwszoosobowa,
• określenie miejsca i czasu wydarzeń, wskazanie uczestników wydarzeń,
• kompozycja uzależniona od autora - chronologiczny układ zdarzeń lub niechronologiczny układ wydarzeń w celu zaakcentowania określonego skutku zjawiska,
• atmosfera towarzysząca ludziom biorącym udział w relacjonowanych wydarzeniach wyrażona wprost lub pośrednio,
• adekwatny do całości tytuł,
• język jasny, komunikatywny i dopasowany do charakteru wydarzenia.

FELIETON

• forma krótka, zwięzła o trafnym i atrakcyjnym tytule,
• bieżąca problematyka,
• przewaga komentarza nad informacjami,
• narracja o charakterze oceniającym,komentującym,
• wypowiedź emocjonalna - zaprawiona żartem, ironią, szyderstwem, powagą,
• język uzależniony od emocji narratora,
• dowolność kompozycyjna,
• dygresje,
• przechodzenie od faktów do ogólnych stwierdzeń.