Specyficzne zaburzenia rozwoju mowy i języka

Specyficzne zaburzenia rozwoju mowy i języka

Kateryna Shabaltas

Specyficzne zaburzenia rozwoju mowy i języka

Zaburzenia charakteryzujące się upośledzeniem normalnych wzorców nabywania umiejętności językowych od wczesnych stadiów rozwoju. Często pociągają za sobą problemy, takie jak:

• trudności w czytaniu i ortografii,
• zaburzenie związków interpersonalnych,
• odchylenia w zakresie emocji i zachowania.

Specyficzne zaburzenia rozwoju mowy i języka

F80.0 Specyficzne zaburzenia artykulacjiF80.1 Zaburzenia ekspresji mowy F80.2 Zaburzenie rozumienia mowy F80.3 Nabyta afazja z padaczką [zespół Landaua-Kleffnera] F80.8 Inne zaburzenia rozwoju mowy i języka F80.9 Zaburzenie rozwoju mowy i języka, nieokreślone

Elementy prawidłowo przeprowadzanego procesu diagnostycznego:

• wychwycenie wczesnych sygnałów, które mogą okazać się pierwszymi manifestacjami diagnozowanego później zaburzenia
• nieustanna weryfikacja hipotez co do jego typu (w związku z trwającym procesem rozwojowym)
• przeprowadzanie dodatkowych badań i obserwacji ogólnego, psychofizycznego rozwoju dziecka

Pierwszym niepokojącym sygnałem, uznawanym przez wielu za czynnik ryzyka późniejszego zdiagnozowania zaburzenia, jest wystąpienie u dziecka opóźnienia rozwoju mowy.

Na podstawie tego można u dziecka podejrzewać:

• opóźniony rozkwit mowy
• późny początek mowy

Czas decyduje o tym, z którą z opisanych sytuacji mamy do czynienia w przypadku konkretnego dziecka. Dzieje się tak m.in. dlatego, że nabywanie tzw. kamieni milowych rozwoju językowego jest indywidualną kwestią i nawet prawidłowo rozwijające się dzieci różnią się między sobą istotnie pod względem wieku, w którym zaczynają wypowiadać pierwsze słowa oraz łączyć je w pierwsze proste zdania.

2 lata - mniej niż 50 wyrazów, które nie łączy w dwuwyrazowe wypowiedzi

Diagnoza nie może być aktem jednorazowym ani jednorodnym – musi angażować różnych specjalistów, którzy będą starali się określić relacje zachodzące pomiędzy poszczególnymi płaszczyznami funkcjonowania dziecka na danym etapie jego rozwoju. Oprócz stwierdzenia obecności objawów świadczących o występowaniu zaburzenia, należy także wykluczyć możliwość, że jest ono pochodną innych nieprawidłowości w psychofizycznym rozwoju dziecka.

Skala Leitera

Terapia

Jej metody opierają się w dużej mierze na wykorzystaniu mechanizmów wspomagających oraz kompensacyjnych, niemniej jednak w związku z mnogością i różnorodnością możliwych konfiguracji tych ostatnich nie można wyznaczać dokładnych – krok po kroku – stałych, niezmiennych procedur postępowania.

Wśród najczęściej proponowanych i uznawanych za najskuteczniejsze sposobów postępowania wymienia się te oparte na:

• naśladownictwie i modelowaniu;
• przeróbkach i rozwijaniu wypowiedzeń dziecka;
• powtarzaniu, rozumieniu i nazywaniu;
• wspieraniu procesów myślowych i zdolności przetwarzania informacji;
• dialogu i skłanianiu dziecka do stawiania pytań;
• zabawie tematycznej.

Parent–Child Interaction Therapy

Jej istotą jest udzielenie rodzicom wskazówek na temat tego, jak za pośrednictwem codziennych, naturalnie pojawiających się interakcji, mogą stworzyć swojemu dziecku optymalne warunki rozwijania kompetencji językowej i komunikacyjnej.

Ćwiczenia

usypianie lalki – „aaaaaa...”, syczenie gęsi – „ssssss”, chuchanie na zmarznięte ręce – „ch, ch, ch...”, wietrzyk, który porusza wiatraczki – „ffffff....”, zdmuchuje liście „szsz sz...”. pogotowia: „iu – iu – iu...”, straży pożarnej: „ eu – eu – eu...”, policji: „eo – eo – eo”.

Ćwiczenia fonacyjne - mają na celu doskonalenie umiejętności kierowania własnym głosem:

Nasladowanie

Ćwiczenia

Ćwiczenia logorytmiczne:

dziecko powtarza usłyszany rytm marsz wokół sali w rytm podany przez prowadzącego klaskanie tyle razy, ile jest przedmiotów ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy

Rady dla rodziców i nauczycieli

• Doskonałym sposobem na rozwijanie myślenia i wyobraźni, rozwijania słownictwa jest wykonywanie książeczek.
• Ze strony rodziców i nauczycieli mowa powinna być spokojna, artykulacja wyraźna, bez pośpiechu.
• Dzieci lubią słuchać płyt z muzyką dziecięcą.
• Ćwicząc z dzieckiem wykorzystujmy zmysły: wzrok, słuch, czucie.

• Od dziecka nie należy wymagać zbyt wczesnego wymawiania poszczególnych głosek.
• Pozwólmy dziecku na osłuchanie się z poprawnym brzmieniem głosek, których ono jeszcze nie wymawia.

• Nie zwracajmy nieustannej uwagi na wymowę dziecka żądając, by kilkakrotnie powtarzało dane słowo.
• Nie należy zawstydzać i karać dziecka za wadliwą wymowę.

Rady dla rodziców i nauczycieli

• Codzienne parominutowe ćwiczenia wyrazistości mowy oraz gimnastyka narządów artykulacyjnych poprawią jakość wymowy.
• Ograniczmy oglądanie telewizji.
• Dbaj o prawidłowy rozwój ruchowy.
• Dziecko powinno oddychać przez nos, nie przez usta.

• Dla mówienia najważniejsza jest faza wydechowa, dlatego trzeba zwrócić uwagę na oddech dziecka – czy mówi na wydechu.
• W warunkach domowych powinno się wprowadzać proste ćwiczenia gimnastyki buzi i języka w formie zabawy.
• Kształtujmy słuch fonematyczny.
• Należy słuchać uważnie wypowiedzi.

dziękuję za uwagę!

Start

Bibliografia

• https://gabinetpromyk.eu/specyficzne-zaburzenie-jezykowe-sli/ - dostęp od 26.04.2021
• https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/012/268/original/31-46.pdf?1473162490 - dostęp od 26.04.2021
• http://www.forumlogopedyczne.us.edu.pl/wp-content/uploads/011-031.pdf - dostęp od 26.04.2021
• https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13433/1/SE_32_2014_Magdalena_Olempska_Wysocka.pdf - dostęp od 26.04.2021
• http://ulogopedy.pl/dziecko-z-zaburzeniem-mowy-w-szkole/ - dostęp od 26.04.2021
• https://chomikuj.pl/marrzec/Psychologia/Psychoterapia+i+terapia+seksualna/Sem+7/Psychologia+os*c3*b3b+niepe*c5*82nosprawnych+-+D*c4*85browska/Skala+Leitera,1394411353.doc - dostęp od 26.04.2021

• http://www.ppp-tomaszow.pl/page/221/metody-stosowane-w-terapii-logopedycznej.html - dostęp od 26.04.2021
• https://p135.przedszkola.net.pl/warto-przeczytac/praca-nad-rozwojem-mowy-dziecka.html - dostęp od 26.04.2021