Olga Boznańska

Olga Boznańska

Historia twórczości

Olga Boznańska, Autoportret

Kim była?

Najwybitniejsza polska malarka okresu Młodej Polski, działająca w Monachium i Paryżu. Urodziła się 15 kwietnia 1865 roku w Krakowie a zmarła 26 października 1940 roku w Paryżu.

Początek Twórczości

Olga Boznańska od najmłodszych lat uczyła się rysunku: „Do kredek rwałam się już jako sześcioletnia smarkula!” -mówi o sobie Boznańska. Pierwszych lekcji rysunku udzielała Oldze jej matka Eugenia Mondan. Następnie uczyła się u Antoniego Adama Piotrowskiego, Kazimierza Pochwalskiego, a w późniejszym czasie na Kursach Malarskich imienia Adriana Baranieckiego. W 1886 wyjechała kontynuować naukę w Monachium. Kształciła się w prywatnych, monachijskich szkołach Karla Kricheldorfa i Wilhelma Dürra.

Dziewczynka z chryzantemami, 1894, olej na tekturze, 88,5 × 69 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie

Olga Boznańska, Martwa natura z kwiatami, ok. 1930, olej na tekturze, 70 × 50 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie

Twórczość

„W 1886 roku krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, po raz pierwszy pokazałam swoje obrazy- Kamedułę i Staruszkę.” – słowa Olgi Boznańskiej. W 1896 jury paryskiego Societe des Beaux-Arts przyjęło na wystawę jej obraz. Rząd francuski zakupił jej Bretonkę i Portret panny Dygat do państwowych zbiorów sztuki. Została członkiem Société Nationale des Beaux Arts. Uczyła w Académie de la Grande Chaumière. W 1898 przeprowadziła się do Paryża i wynajęła własną pracownię. Dwa lata później nadeszły pierwsze sukcesy.

Portret panny Dygat, 1903, olej na tekturze, 82 × 60 cm, Musée d’Orsay, Paryż

Olga Boznańska "W oranżerii", 1890, olej na płótnie, 235 x 180 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie

Osiągnięcia

1900- złoty medal na wystawie w New Gallery w Londynie.

1901- srebrny medal Carnegie Institute w Pittsburghu

1905- złoty medal na międzynarodowej wystawie w Monachium

1905- złoty medal na międzynarodowej wystawie w Monachium

Co tworzyła?

W czasach, gdy kobietom wstęp do wyższych szkół pięknych był zakazany około 1900 roku potrafiła do perfekcji opanować malarskie rzemiosło, wypracować własny styl i zdobyć powszechne uznanie. Była wśród polskich najbliższa impresjonizmowi, chociaż nie należała do żadnej szkoły, grupy, kierunku czy prądu. Sama artystka zapytana kiedyś o swoją zależność od impresjonizmu uznała takie pytanie za absurdalne: „Ja i impresjonizm?”. Artystka utrwala swoją wizję a nie świat realny. Proponowała malarstwo intelektualne, uduchowiane, oparte na wyrafinowanej i subtelnej kolorystyce. Tak mówiła o swoich pracach: „Obrazy moje wspaniale wyglądają, bo są prawdą, są uczciwe, pańskie, nie ma w nich małostkowości, nie ma maniery, nie ma blagi. Są ciche i żywe i jak gdyby je lekka zasłona od patrzących dzieliła. Są w swojej własnej atmosferze. Malowała głównie portrety, kwiaty, martwe natury, wnętrza.

Olga Boznańska, "Wnętrze pracowni", 1895, Muzeum Narodowe w Warszawie

Jak tworzyła?

Około 1893 wykonała szereg pasteli, poza tym malowała olejno. Jej sztuka jest bardzo kameralna w nastroju, o niezwykłym wyczuciu barwy, będącej podstawowym budulcem jej obrazów. Powierzchnie jej obrazów są mgliste, ruchliwe, pozbawione trwałych linii czy kształtów, a tym bardziej kontrastów barwnych. Kolory na palecie ograniczały się do tonów ciemnych zdominowanych przez brązy, zielenie, szarości i czernie dla których kontrast stanowił akcent bieli i różu. Farbę kładła małymi dotknięciami pędzla i czekała, aż podeschnie. Metoda ta gwarantowała, że jej paleta nie będzie sprawiała wrażenia „brudnej” (mimo używania odcieni szarości i ciemnych brązów). Z czasem coraz (około 1894 rokiem) częściej zamiast na płótnie, malowała na lekko zagruntowanej tekturze, dzięki czemu uzyskiwała matowość, która pozwalała jej na wyrafinowane efekty kolorystyczne.

Ordery i Odznaczenia

Kawaler Orderu Legii Honorowej- 1912

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski- 1924

Złoty Wawrzyn Akademicki- 1936

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski- 1938

Dziękujemy za uwagę!

Autorzy: Lidia Mosur i Sylwia Dudek