Polska przyroda w książce i obiektywie - ciekawostki przyrodnicze.

Polska przyroda w książce i obiektywie

ciekawostki przyrodnicze

XVIII Tydzień Bibliotek "Znajdziesz mnie w bibliotece"

• Lisy (Vulpes) potrafią udawać trupa – leżą bez ruchu z wywieszonym językiem, przywabiając w ten sposób drapieżne ptaki.
• Dziki (Sus) postrzegane są jako szkodniki niszczące pola uprawne, trawniki i boiska. Tymczasem dziki pełnią bardzo ważną rolę w naturalnej gospodarce leśnej. Poprzez buchtowanie przyspieszają rozkład materii w lesie, a dzięki temu naturalnie mogą odnowić się drzewa i krzewy. Oprócz tego zjadają duże ilości owadów, mogą więc istotnie ograniczać gradację szkodników. Pełnią również funkcję sanitarną, zjadając padlinę zalegającą w leśnych ostępach.

• Chyba najczęściej mylonymi owadami są bąk i trzmiel, chociaż oba gatunki zupełnie się różnią.
• Lubiane przez wszystkich rude wiewiórki (Sciurus vulgaris) są wrogami kwiczołów, bowiem wyjadają im pisklęta z gniazd.
• Hajstra, czyli bocian czarny (Ciconia nigra) jest zdecydowanie bardziej płochliwy niż jego popularny kuzyn, bocian biały. Spotkać go można nie na łąkach, ale w leśnych gąszczach.

• Wróble są ptakami egzotycznymi – pojawiły się w Europie wraz z rozwojem rolnictwa.
• Czy wiesz jakie są oznaki, że niedźwiedź już wkrótce obudzi się z zimowego snu? Otóż zwiastuje to słynny niedźwiedzi bąk! Tuż przed zapadnięciem w sen zimowy niedźwiedzie przestają jeść, aby móc opróżnić przewód pokarmowy. Wtedy w ich jelitach tworzy się zastawka ze smółki, która zostaje usunięta właśnie w trakcie owego doniosłego wydarzenia. 😉

• Jeże (Erinaceus) rodzą się bez kolców – w chwili urodzenia kolce skryte są w pęcherzu pod skórą i dopiero później przebijają się na wierzch i sztywnieją. Jeże nie są spokrewnione z kolczatką, czy z jeżozwierzem: są potomkami owadożernej ryjówki i wbrew obiegowej opinii nie jedzą jabłek.
• Zaganiacze (Hippolais icterina) są jedynymi ptakami w Polsce, których jaja są różowe (z czarnymi plamkami).
• Pająki z rodziny krzyżakowatych (Araneidae) codziennie plotą swą sieć na nowo. Wieczorem pająk zjada swoją sieć i rozpoczyna tkanie od nowa, tak aby rankiem mogła spełniać swoje zadanie.

Katalog MPBP w Świdniku http://katalog.swidnik.e-bp.eu/index.php

This is a paragraph of text waiting to be awesome content

• Wszystkim znane biedronki dwukropka i siedmiokropka to jedynie dwa spośród 75 gatunków biedronek stwierdzonych w Polsce. W ostatnich latach przybyła 76 – Harmonia axyridis, która zagraża naszym rodzimym gatunkom.
• W Polsce występuje około 470 gatunków pszczół (Apis), z czego tylko pszczoła miodna została udomowiona. Większość pszczół, bo ponad 400 gatunków, prowadzi samotny tryb życia. Niektóre z nich budują prawdziwie majstersztyki budowlane. Pomimo, że część pszczół nie produkuje miodu, to są bardzo pożyteczne dla ludzi, gdyż wspólnie z trzmielami zapylają większość roślin.
• Kuźnia dzięciołowa to miejsce, gdzie dzięcioł duży w okresie zimy i wczesnej wiosny rozłupuje szyszki w poszukiwaniu nasion. Dzięcioł wciska szyszkę w szczelinę w korze i wydłubuje z niej nasiona – pustą zrzuca na ziemię. A więc, jeśli napotkasz w lesie przy drzewie stos wyłuskanych szyszek, to będziesz już wiedzieć skąd się tam wzięły.
• Bocianie gniazdo zawsze było uważane za dobry omen. Bociany są nie tylko zwiastunami wiosny i symbolami nowego życia, ale również wskazują, że okolica w której się osiedlają jest czysta i mało skażona pestycydami oraz bogata w różne gatunki owadów, ryb, drobnych ssaków, płazów i gadów.

• Czy wiesz, że wiewiórki suszą grzyby na gałęziach?
• Słowik jest jednym z niewielu ptaków śpiewających w nocy.
• Czy wiecie, że wierzby ze względu na wczesny okres kwitnienia mają duże znaczenie w pszczelarstwie, ze względu na tzw. głód pyłkowy? Najcenniejszą dla pszczelarstwa wierzbą krajową jest wierzba iwa.
• Zarówno liście, kora, jak i łupina orzecha włoskiego zawierają substancję allelopatyczną – juglon. Z tego powodu pod koronami tych drzew praktycznie nic nie rośnie, a liście nie nadają się do kompostowania. Juglon przedostając się do gleby przechodzi w formę toksyczną, niejako wyjaławiając na jakiś czas glebę. Natomiast liście orzecha włoskiego są świetnym naturalnym narzędziem do walki z nornicami – wystarczy parę liści wepchnąć do ich korytarzy.
• Polski heban to surowiec rzadszy niż diamenty. Znany również pod nazwą czarny dąb powstaje w wyniku kilkusetletniego przebywania drewna dębowego w wodzie, glinie, piasku lub torfie, gdzie na skutek reakcji garbników zawartych w drewnie z solami żelaza, drewno czernieje zachowując swoje właściwości mechaniczne. Bardzo cenne z rzeźbiarstwie i meblarstwie.
• Kłokoczka południowa (Staphylea pinnata) jest krzewem o kwiatach przypominających konwalie, które pachną ni mniej ni więcej jak ogórki małosolne! Nasionka są przysmakiem myszy polnej, a owoce klekoczą nasionami – stąd czeska nazwa: klokoč. Pączki kwiatowe kiszono – były polską wersją kaparów. Z jej nasion robi się różańce.
• Kwiaty gruszy i jarzębiny często mają nieprzyjemny zapach…ryby. Za ten zapaszek odpowiada związek organiczny trietyloamina.
• Przyjemnie natomiast pachnie wiśnia wonna – roztarte pędy pachną świeżym sianem (za sprawą kumaryny), a z pachnącego drewna wyrabiano fajki i cygarniczki.
• Galasy tworzą się na liściach kilku gatunków drzew za sprawą różnych gatunków owadów, które składają jaja do liści, łodyg, a czasem też korzeni. Dawniej służyły do wyrobu atramentu, a dzieci wróżyły za ich pomocą, czy nadchodząca zima będzie sroga. Jeśli „w galasie był robaczek to zimą wystarczy serdaczek, a jeśli muszka, to zimą potrzeba kożuszka”.
• Chrząszcz rohatyniec nosorożec (Oryctes nasicornis) jest prawdziwym siłaczem: może podnieść ciężar 400 razy cięższy od niego. To tak, jakby człowiek podniósł ciężarówkę!

• Gąsiorek (Lanius collurio) nadziewa upolowane ofiary (duże owady, myszy i jaszczurki) na ciernie głogu i innych ciernistych krzewów, robiąc w ten sposób zapasy.
• Naszymi najmniejszymi ptakami są mysikrólik zwyczajny (Regulus regulus) i zniczek zwyczajny (Regulus ignicapilla) – oba ważą nie więcej niż 5 g.
• Mamy w Polsce odpowiednika kolibra – jest nim fruczak gołąbek (Macroglossum stellatarum) – sporej wielkości motyl, który zawisa nad kielichem kwiatu i długim językiem spija jego nektar.
• W Polsce występuje 720 gatunków pająków i wszystkie są niegroźne dla człowieka. Jedynie kilka gatunków jest w stanie przebić szczękoczułkami skórę człowieka.
• Modliszki są jedynymi owadami, które potrafią obracać głowę na boki.
• Na północy naszego kraju jest znajdują się plantacje tytoniu. Plantatorzy nie mają większego problemu z szkodnikami, ponieważ tytoń jest tak trujący, że jest atakowany tylko przez gąsienicę zawisaka tytoniowego (Agrius convolvuli). Jeśli pojawia się na plantacji plantatorzy mogą zacząć się martwić, ponieważ ze względu na spożywany pokarm, gąsienice te nie mają żadnych naturalnych wrogów.

Dziękujemy za uwagę i zapraszamy do biblioteki w poszukiwaniu ciekawostek przyrodniczych i nie tylko.