Balladyna

Balladyna

Juliusz Słowacki

Juliusz Słowacki

Urodził się 4 września 1809r. w Krzemieńcu, zmarł 3 kwietnia 1849r. w Paryżu. Polski poeta, przedstawiciel romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej , epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim, był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za największego przedstawiciela polskiego romantyzmu. Jest on autorem m.in. dramatu "Balladyna".

Balladyna jako utwór

Tytuł dramatu w pięciu aktach, napisanego przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydanej w Paryżu w roku 1839. Balladyna to również imię głównej bohaterki wspomnianego utworu, która jest tematem mojej prezentacji.

Adaptacje

"Balladyna" jest chętnie przedstawianym utworem m.in. w teatrach, operach i filmach.

• Na motywach Balladyny osnuta jest opera Goplana Władysława Żeleńskiego napisana w 1896 roku do libretta Ludomiła Germana.

• Najsłynniejsza teatralną inscenizacją utworu był spektakl w reżyserii Adama Hanuszkiewicza z Anną Chodakowską w Teatrze Narodowym w Warszawie – premiera 1974.

• W 2009 roku powstała pierwsza filmowa, współczesna adaptacja Balladyny wyreżyserowana przez Dariusza Zawiślaka z udziałem amerykańskiej gwiazdy filmowej Faye Dunaway. Film powstał z okazji 200 rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, która przypadała 4 września 2009 roku.
• W 2009 roku reżyser filmu Dariusz Zawiślak wraz z aktorkami Anną Gorajek i Katarzyną Kreczmer nagrali audiobooka "Balladyna" jako próbę czytaną utworu pod kątem współczesnej inscenizacji wraz z opracowaniem. Trwa on 4 godz 45 min i jest dodatkiem do komiksu Balladyna.

Balladyna

Jest to główna bohaterka dramatu Juliusza Słowackiego. Jest bardzo ciekawą postacią tego utworu, ponieważ jej osobowość cały czas dojrzewa i zmienia się. Przez cały czas trwania utworu jej cechy zmieniają się.

Jej imię, Balladyna jest tzw. imieniem znaczącym, czyli pochodzącym od zwykłego słowa. Wywodzi się ono od nazwy gatunku literackiego - ballady.

Dziewczyna jest niezwykle bladą osobą, co podkreśla przezwisko Bladyna, którego czasami używa jej matka. Ma piękne i czarne oczy oraz przypomina "noc białą nad rankiem".

Balladyna mieszka w wiejskiej chatce nad jeziorem Gopło. Mieszka tam wraz ze swoją młodszą siostrą Aliną i matką, która jest wdową.

Rodzina

Title 2

Subtitle

Już na samym początku utworu dowiadujemy się od Goplany, czyli władczyni jeziora Gopło, że Balladyna ma bardzo złe serce. Gdy spotykamy główną bohaterkę w scenie 3 sami możemy zobaczyć, że jest ona leniwa, ponieważ gdy matka razem z Aliną cały dzień pracowały, Balladyna odpoczywała. Nie chce pomagać swojej starej matce.

Gdy do chaty Balladyny przyjeżdża Kirkor, czyli pan zamku, główna bohaterka jest nim zachwycona. W sposób jaki się zachowuje i wypowiada możemy wywnioskować, że jest zdeterminowana i zrobi wszystko, żeby to właśnie ona wyszła za Kirkora. W tych dialogach widzimy także jak bardzo Balladyna różni się od swojej siostry Aliny.

Dowiadujemy się, że rodzina jest dla niej niczym w porównani do celów jakie chce osiągać. Pragnęła zostać żoną Kirkora i stało się to ważniejsze niż szczęście i dobro jej własnej siostry, która zebrała cały dzbanek malin, o który prosił Kirkor, natomiast Balladyna dzbanek miała praktycznie pusty. Sytuacja ta nakłoniła ją do zabicia własnej siostry zachowując się jak szaleniec. Widzimy jak diametralnie zachowanie Balladyny zmienia się. Gdy zabija swoją siostrę zauważamy, że jest zadowolona z tego co robi, wydaje nam się, że wręcz oszalała, jednak po chwili zdaje sobie sprawę z tego co zrobiła i wydaje jej się, że śni, co może nakłaniać nas do rozmyśleń o tym, że Balladyna jednak kochała swoją siostrę.

Balladyna okazuje się być łgarzem. Możemy stwierdzić to po scenie, w której okłamuje własną matkę na temat ucieczki Aliny, która tak naprawdę nie miała miejsca. Boi się przyznać do aktu zbrodni jaki wyrządziła. Możemy wywnioskować, że zaczyna udawać emocje jakie odczuwa.

Balladyna po zabójstwie ma na swoim czole czerwoną plamę, która w żaden sposób nie chce się zmyć. Gdy znajduje się już w zamku Kirkora widzimy jej złe zachowanie względem matki. Zauważamy, że stara się jej pozbyć, wysyła ją do wieży. Sytuacja ta przekonuje nas, że Balladyna nigdy nie była dobrą córką i prawdopodobnie może wstydzić się własnej matki, która przez całe życie starała się dla niej jak najlepiej.

Pojawia się Pustelnik, który chce wyleczyć plamę Balladyny, jednak ona nie chce się na to zgodzić. Czuje strach i wyrzuty sumienia po tym, jak Pustelnik dowiedział się o tajemnicy jaką ma główna bohaterka. Dziewczyna nie chce słuchać proroctw jakie Pustelnik wypowiada, nie wierzy w jego słowa i powiada, że wolałaby umrzeć niż widzieć jak jego słowa się spełniają. Widzimy, że Balladyna boi się coraz bardziej i czuje, że to co zrobiła było złe, więc widzimy, że jednak ma odruchy człowieczeństwa.

Balladyna dokonuje kolejnej zbrodni. Zabija Gralona, czyli rycerza Kirkora. Nadal nie rozumie, że to co robi wpływa na nią źle, nie widzi jak się zmienia. Nie nauczyła się po swojej wcześniejszej zbrodni, że emocje będą ją przytłaczać i oszaleje.

Już w następnej scenie widzimy jak charakter Balladyny zmienia się, gdy podczas uczty w zamku Kirkora bohaterka wstydzi się swojego pochodzenia, zmyśla, że była księżniczką. Gdy jej matka wchodzi do sali, Balladyna udaje, że jej nie zna, dowiadujemy się, że nie dba o matkę, nie daje jej jedzenia ani picia. Balladyna nic nie robi sobie z tego, że przez jej słowa jej własna matka cierpi, ważniejsze dla niej jest swoje własne dobro i życie w bogactwie.

Po wszystkich swoich "staraniach", aby zdobyć Kirkora, Balladyna zaczyna go nienawidzić, gdy ten chce oddać koronę. W Balladynie zaczyna przejawiać się szaleństwo, słyszy dziwne odgłosy i widzi zmarłą Alinę. Sama przestaje wierzyć w to co widzi, lecz nie czuje strachu, gdy widzi ducha swojej siostry.

Balladyna zabija kolejną osobę. Dowiadujemy się, że przestaje żałować wszystkiego co robi. Staje się okrutna i bezwzględna, a zbrodnie jakie wyrządziła z własnej woli stają się dla niej czymś normalnym i nie wartym żałowania, byleby osiągnąć wielką władzę. Widzimy jakie zmiany zachodzą w jej psychice i jak zmienia się z każdym nowym zdarzeniem.

Umiera Kirkor. Balladyna nie jest ani smutna, ani zła. Dostaje prostą drogę do władzy z czego jest zadowolona i dumna. Na przeszkodzie stoi jej jeszcze tylko Fon Kostryn. Zatruwa go krojąc chleb nożem z trucizną. Gdy Kostryn umiera ogłasza, że to Balladyna go zatruła i każe zrzucić ją z tronu. Bohaterka mówi, że chce się zmienić i liczy na uniknięcie kary jaka ją spotka. Widzimy jak w jednej chwili jej charakter i działania zmieniają się.

Balladyna dowiaduje się, że jako władca, musi przeprowadzić sąd nad zbrodniarzami. Lekarz, Filon i Wdowa opowiada o krzywdach jakie wyrządziła Balladyna. Dziewczyna przyznaje się do śmierci swojej siostry i ogłasza, że musi ponieść śmierć. Widzimy, że wyrzuty sumienia zaczęły męczyć bohaterkę, wie, że już nie jest nic w stanie zrobić. Wydając na siebie wyrok, przypieczętowała swój los, uświadomiła sobie, że za wszystkie krzywdy jakie wyrządziła musi zostać ukarana. W tej samej chwili ginie rażona piorunem.

Balladyna jest bardzo ciekawą postacią. Wybrałam ją ze względu na jej historie, ciekawy, ale zły charakter, jej przemianę. Mimo, że czytałam tą lekturę w 7 klasie szkoły podstawowej, dalej pamiętam jaka byłam ciekawa co takiego dalej zrobi Balladyna, co postanowi, jak się zachowa, co będzie czuła. Sama zmiana zachowania na każdym kroku bohaterki bardzo mnie zafascynowała. Dla władzy potrafiła zabić własną siostrę co było okropne, gdyż rodzina jest jednak najważniejsza. Mimo złego zakończenia tej historii bohaterka zrozumiała, że od samego początku źle postępowała i sama wydała na siebie wyrok. Balladyna może nie jest dokładnym przykładem bohaterki romantycznej, jednak ze względu na niektóre jej cechy wpasowała mi się w ten temat i stwierdziłam, że to właśnie ją wybiorę i opisze jej działania i zachowania. Mam nadzieje, że dobrze zrozumiałam ten temat i prezentacja przeze mnie przygotowana spodobała się :)