LITERATURA ŚREDNIOWIECZA

literatura epoki Średniowiecza - zestawienie wiadomości

Wiktoria JakielKatarzyna Semborska Bartłomiej Baranowski

"Bogurodzica" “Bogurodzica” jest uznawana za najstarsze dzieło literatury polskiej. Najdawniejsze zapisy tego utworu pochodzą z XIII w. Autor jest anonimowy. Wieki XVI oraz XVII to czas, w którym utwór traktowano jako hymn narodowy. W roku 1506 pieśń ukazała się drukiem w Krakowie w “Statucie” Jana Łaskiego. BUDOWA UTWORU “Bogurodzica” jest pieśnią religijną, zawierającą regularny rytm. Pierwsza strofa pieśni rozpoczyna się apostrofą do Matki Boskiej, a następnie podmiot liryczny przedstawia swoją prośbę. W drugiej strofie jest odwrotnie, rozbudowaną prośbę poprzedza jednowersowa apostrofa do Syna Bożego, kierowana za pośrednictwem Jana Chrzciciela.

W “Bogurodzicy” występuje wiele archaizmów, czyli form nieużywanych już w dzisiejszym języku. Są to: * archaizmy leksykalne (słowa, które wyszły już z użycia): „dziela”(dla), * archaizmy składniowe (przestarzały szyk wyrazów): „twego dziela” (dla twojego), * archaizmy fleksyjne (nieużywane dziś końcówki fleksyjne): „napełń” (napełnij), * archaizmy fonetyczne (inna niż dziś wymowa): „Krzciciel” (Chrzciciel), * archaizmy słowotwórcze (wyrazy utworzone za pomocą nieużywanych już formantów słowotwórczych): „Bożyc” (Syn Boga). Archaizm- wyraz, który wyszedł z użycia.

MOTYWY W UTWORZE W “Bogurodzicy” występuje motyw deesis, czyli przedstawienie w centrum kompozycji - Jezusa Chrystusa, po jego prawej stronie - Matki Boskiej, a po lewej - Jana Chrzciciela. Jest to motyw często wykorzystywany w malarstwie i rzeźbie średniowiecza. Maryję i Jana Chrzciciela traktowano jako pośredników w modlitwie między człowiekiem a Bogiem. “Bogurodzica” była śpiewana w 1410r. podczas bitwy pod Grunwaldem. Właśnie dlatego traktowana jest ona jako carmen patrium (pieśń ojców).

PRZEDSTAWIENIE MATKI BOSKIEJ Matka Boska w “Bogurodzicy” przedstawiona jest w sposób wyniosły, jest Ona pośredniczką między ludźmi a Bogiem. Wyraźnie jest zaznaczona jej wyższość nad ludźmi. Matka Boska ukazana jest jako opiekunka ludzi, która na wszelki sposób próbuje pomóc im pojednać się z Bogiem. Jest obdarzona przez Niego szczególnymi względami oraz uczestniczy w Jego chwale. Jest Panią na Niebiosach, wybraną przez samego Boga.

„Pieśni o Rolandzie” - plan wydarzeń 1.Wybranie Rolanda na tylną straż. 2. Napaść wojsk pogan na tylną straż. 3. Rozpoczęcie bitwy. 4. Namowy Oliwiera na wezwanie wsparcia. 5. Duma Rolanda niepozwalająca na wezwanie pomocy. 6. Śmierć Oliwiera i innych rycerzy. 7. Zadęcie w róg - wezwanie pomocy przez hrabiego. 8. Opieka Rolanda nad umierającym Turpinem. 9. Skierowanie się Rolanda na wzgórze. 10. Omdlenie mężczyzny pod sosną - refleksja o śmierci i poganach. Wspomnienie króla i kraju, modlitwa – prośba Boga o przebaczenie. 11. Zesłanie przez Boga aniołów i wzięcie duszy hrabiego do raju.

KODEKS RYCERSKI

ARS MORIENDI

EPOS RYCERSKI

HEROIZACJA ŚMIERCI

"Pieśń o Rolandzie"

Ideał rycerza średniowiecznego na przykładzie Rolanda:

* rycerz samego Boga, * bierze udział w wyprawie krzyżowej, * mężny, odważny, waleczny, * dba o dobre imię i sławę pośmiertną – chce być zapamiętany, * wierny władcy, patriota.

2. Symboliczna śmierć Rolanda: - na wzgórzu, nawiązuje do Golgoty, - pod sosną - symbol krzyża, - w otoczeniu marmurowych głazów - symbol Kościoła, - róg i miecz: atrybuty rycerza, których Roland pilnuje, - twarz zwrócona w stronę Hiszpanii - gest sugerujący odwagę, patriotyzm, - bicie się w pierś : żal za grzechy, prośba o ich odpuszczenie.

Projekt eTwinning Uczeń, czyli genialny nauczyciel

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

Uczniowie klasy 1 ti Państwowego LIceum Sztuk Plastycznych im. Artura Grottgera w Supraślu Opiekun: Elżbieta Suchocka Rok szkolny 2020/21