Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Tworzenie i zapisywanie skrótów i skrótowców

Anna Osińska

Created on May 5, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Higher Education Presentation

Psychedelic Presentation

Vaporwave presentation

Geniaflix Presentation

Vintage Mosaic Presentation

Modern Zen Presentation

Newspaper Presentation

Transcript

TWORZENIE I ZAPISYWANIE SKRÓTÓW I SKRÓTOWCÓW

*Trzeba pamiętać jednak, że skrót musi być poprawnie zapisany i zrozumiały dla odbiorcy;w przeciwnym razie jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że nas właściwie odczytana.

*Aby zaoszczędzić miejsce na kartce albo szybciej wyrazić jakąś myśl (np. w SMS-ie lub przez komunikator internetowy)można użyć skrótu.

Skrót

to skrócony zapis wyrazu składający się z jednej litery lub kilku liter.

Development

Info

Lorem ipsum dolor sit

Skrót czytamy zawsze jako pełny wyraz.

*Trzeba pamiętać też, że skrót musi być poprawnie zapisany i zrozumiały dla odbiorcy;w przeciwnym razie jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że nasza wypowiedź nie zostanie właściwie odczytana.

np. rok-r.

np. numer-nr

st ostatnią literą pełnego wyrazu.

Zasady skracania wyrazów:

*Jeśli skrót, który został utworzony, kończy się na taką samą literę, jak wyraz, od którego został utworzony wtedy na końcu nie stawiamy kropki

you can write a title here

np. numer-nr

This is a paragraph of text waiting to be awesome content

np. rok-r.

*Kropkę stawiamy w sytuacji gdy ostatnia litera skrótu nie jest ostatnią literą pełnego wyrazu.

*Usuwamy środkowe litery, zwłaszcza oznaczające samogłoski. Przykłady: kpt.-kapitan (z kropką, która oznacza,że po t w wyrazie są jeszcze inne litery: a,n) płk-pułkownik (bez kropki, ponieważ po k nie ma już innych liter)

Inne przykłady skrótów:

Info

na przykład-np.

profesor-prof.

kilogram-kg

dyrektor-dyr

doktor-dr

centymetr-cm

major-mjr

magister-mgr

według-wg

Zasady skracania ogólnie znanych wyrażeń:

*Skracamy każdy z wyrazów do jednej litery (w niektórych wypadkach- do dwóch liter). Jeśli drugie lub kolejne słowo rozpoczyna się samogłoską, stawiamy kropkę po każdym skróconym wyrazie (pisząc na komputerze, nie stawiamy po kropce spacji).

Przykłady: p.n.e.-przed naszą erą, m.in.-między innymi

*Jeśli wszystkie skracane słowa rozpoczynają się od spółgłosek lub tylko pierwsze słowo rozpoczyna się samogłoską, stawiamy jedną kropkę na końcu całego skrótu.

Przykłady: cdn.-ciąg dalszy nastąpi, itd-i tak dalej

Zasady skracania wyrażeń specjalistycznych (np. geograficznych)

*Stawiamy kropkę po każdym skróconym wyrazie nie zależnie od tego, czy rozpoczyna się on samogłoską, czy spółgłoską.

Przykłady:n.p.m.-nad poziomem morza, m.b.-metr bieżący

*Skróty w nazwach własnych zapisujemy małą literą.

Przykłady:św.Piotr-Święty Piotr, ul. prof. Królewskiego-ulica Profesora Królewskiego

Niektóre wyrazy można skracać na różne sposoby. Przykładem są nazwy ocen szkolnych, które zapisuje się z kropką na końcu jak zwykłe skróty (cel.,bdb.,db.,dst.,),albo bez kropki-jak symbole (cel,bdb,db,dst). Na dwa sposoby skraca się też formy różnych przypadków rzeczowników typu numer (numeru,numerowi,numerem,numerze): albo dodając do skrótu formy mianownika (nr) odpowiednią koncówkę fleksyjną(nru,nrowi,nrem,nrze) albo stawiając po nim kropkę (nr.-w nr.3).

Przykłady:numer-nr numeru 5-nru 5 lub nr.5 doktor-dr doktor Nowak-dr Nowak doktorem Nowakiem-dr. Nowakiem

*Obok skrótów istnieją skrótowce.

Skrótowce

to wyrazy, które powstały w wyniku skrócenia jakiegoś wyrażenia

*W przeciwieństwie do typowego skrótu skrótowiec zapisujemy bez kropek i odczytujemy jako jedno słowo.

Wyróżniamy trzy podstawowe typy skrótowców:

*literowce-tworzy się je z pierwszych liter poszczególnych wyrazów i odczytuje litera po literze,

*głoskowce-tworzy się je podobnie jak literowce, ale wymawia jako grupę głosek

*sylabowce-tworzy się je z pierwszych sylab (lub grup głosek) poszczególnych wyrazów.

Info

Niektóre skrótowce łączą w sobie cechy dwóch typów.

*Literowce i głoskowce piszemy wielkimi literami-z wyjątkiem liter oznaczających spójniki i przyimki.

Przykład: AWFiS [a-wu-ef-i-es]-Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu

Author's Name

* Wiele skrótowców w jęzku polskim pochodzi z innych języków, zwłaszcza z języka angielskiego.

Przykłady:UFO (unidentified fling object)-niezidentyfikowany obiekt latający, USA (Unated States of America)-Stany Zjednoczone Ameryki EOT (end of topic-koniec tematu), LOL(laughing out loud-głośny śmiech).

Skrótowce są często używane przez użytkowników internetu. Podobnie jak skróty pozwalają na szybsze zapisanie myśli. Większość skrótowców internetowych pochodzi z języka angielskiego. Przykłady: EOT (end of topic-koniec tematu), LOL(laughing out loud-głośny śmiech).

Author's Name

Jak odmieniać skrótowce?

*Nie odmienia się skrótowców zakończonych w wymowie samogłoską.

Przykłady: PZU [pe-zet-u]-pójść do PZU, NATO[nato]-przystąpić do NATO, PKO[pe-ka-o]-mieć konto w PKO, USA [u-es-a]-jechać do USA

*Wyjątkiem są głoskowce zakończone literą a (np. IKEA,EFTA), które można odmieniać lub pozostawić nieodmienne.

*Skrótowce, które kończą się na spółgłoskę, można odmieniać jak każdy inny rzeczownik, zwłaszcza w mniej oficjalnych wypowiedziach. Formy przypadków (z wyjątkiem mianownika) zaznaczamy następująco: do zapisanego wielkimi literami skrótowca dodajemy po łączniku końcówkę fleksyjną zapisaną małymi literami .

Przykłady: GOPR [gopr]-pomoc GOPR-u [gopru] (lub: pomoc GOPR),praca w GOPR-ze [goprze] (lub: praca w GOPR) ONZ [o-en-zet]-pomoc ONZ-etu [oenzetu] (lub pomoc ONZ), praca w ONZ-ecie [oenzecie] (lub: praca w ONZ)

Dziękuję za uwagę ;)

Autor: Katarzyna Osińska

Źródło:*podręcznik ,,NOWE Słowa na start''-Nowa Era