Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

kl6 Powstanie kościuszkowskie i upadek Rzeczypospolitej

Aga Nalepa

Created on May 4, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Transcript

Powstanie kościuszkowskie i upadek Rzeczypospolitej

Sytuacja Rzeczypospolitej przedstawiała sie tragicznie. Kraj znajdował się pod okupacją obcych wojsk, które w poczuciu bezkarności dokonywały grabieży i nadużyć. Króla Stanisława Augusta Poniatowskiego odsunięto od władzy i pozbawiono znaczenia, Krajem rządziła w zasadzie Rosja.

Ostatecznie Rosja, Austria i Prusy zagarnęły część ziem Rzeczypospolitej i dokonały w 1772 roku I rozbioru Polski. Część szlachty próbowała jeszcze ratować kraj i uchwaliła Konstytucję zwaną Konstytucją 3 maja 1791 roku. Nie uchroniło to jednak Rzeczypospolitej i w 1793 roku Rosja i Prusy dokonały II rozbioru Polski.

Większość społeczeństwa rozumiała, że II rozbiór Polski to tylko wstęp do całkowitej likwidacji państwowości polskiej. W kraju i na emigracji zaczęły tworzyć się organizacje spiskowe mające na celu przygotowanie zrywu zbrojnego. Na przywódcę przyszłego powstania wyznaczono Tadeusza Kościuszkę.

Tadeusz Kościuszko przebywający wówczas w okolicach Krakowa, został zmuszony do podjęcia działań. 24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłosił akt insurekcji czyli rozpoczęcia powstania zbrojnego. Za hasło powstania przyjęto słowa "Wolność, Całość, Niepodległość".

Do największej bitwy doszło 4 kwietnia 1794 r. pod Racławicami. Wojska Kościuszki pokonały Rosjan. W bitwie tej szczególnie zasłużyli się kosynierzy, czyli chłopi walczący kosami. Chłop Wojciech Bartos, który wykazał się największą odwagą otrzymał od T. Kościuszki tytuł szlachecki i nazwisko Bartosz Głowacki.

W walce szczególnie zasłynęli kosynierzy. Naczelnik był przekonany, że ich udział ma duży wpływ na powodzenie insurekcji, dlatego chciał ich zachęcić do walki, przez co na obozie wojskowym pod Połańcem wydał akt prawny nazywany uniwersałem, w którym przyznał chłopom wolność osobistą i gwarancję nieusuwalność z zajmowanej ziemi. (Uniwersał połaniecki )

Bitwa pod Racławicami była jedynie mało znaczącą potyczką, jednak w XIX wieku nabrała znaczenia symbolicznego, dlatego że wtedy po raz pierwszy chłopi właczyli się do walki o niepodległość. W setną roczniczę bitwy, malarze Jan Styka i Wojciech Kossak stworzyli we Lwowie ponadstumetrowy obraz Panorama Racławicka upamiętniając to wydarzenie.

Przebieg i upadek powstania

Zwycięstwo pod Racławiami podniosło jedynie uczestników powstania na duchu, lecz nie miało na nie wiekszego wpływu. Dzięki szybkiemu rozprzestrzenieniu sie informacji o zwyciestwie ludność wraz z polskimi żołnierzami rozbiła przebywające w Warszawie i Wilnie oddziały rosyjskie. Potem niestety sytuacja powstańców się pogorszyła, a po stronie Rosji opowiedziały się Prusy. Połaczyły się one i przez dwa miesiące oblegały Warszawę. Na krótko sytuacja Polski uległa poprawie, gdy w Wielkopolsce wybuchło antypruskie powstanie, które wsparły wojska Jana Henryka Dąbrowskiego. Wtedy Prusy zostały zmuszone do wycofania się, a Rosjanie odstąpili od oblężenia stolicy.

Mimo to w niedługim czasie państwa zaborcze ponownie skierowsły w stronę Polski nowe siły. 10 paździrnika 1794 roku wojska powstańcze poniosły dotkliwą klęskę pod Maciejowicami. Podczas tych walk naczelnik powstania został ranny i zabrany do niewoli.

W nastepnych dniach wojska nieprzyjaciela podeszły pod samą Warszawę, a 4 listopada szturmem zdobyły Pragę - dzielnicę Warszawy, leżącą w prawym brzegu Wisły. Tam dokonali okropnej rzezi ludności mieszkającej w tamtej części miasta (zginęło ok 15-25 tys. os). Władze przerażone okrucieństwem przeciwników podpisały kapitulację. Armia powstańcza uległa rozproszeniu.

Utrata niepodległości przez Polskę.

Klęska powstania ostatecznie przesądziła o losie Polski. W 1795 roku Rosja, Prusy i Austria podjęły decyzję o trzecim robiorze Polski. Prusy zagarnęły część Mazowsza z Warszawą, Austria zajęła pozostały obszar Mazowsza oraz terytorium między Pilicą a Bugiem, natomiast Rosja - Litwę, ziemie białoruskie, Polesie i Wołyń. Stanisław August Poniatowski zrzekł się korony, Rozpoczął się trwający 123 lata okres niewoli narodowej