DOGOTERAPIA

DOGOTERAPIA

Anna Bąk gr 75 Sosnowiec

Dogoterapia

Historia

TEMATY

Cele dogoterapii

Dogoterapeuta

Przygotowanie psa do pracy terapeutycznej

Psy w dogoterapii

Pies terapeuta

Terapeutyczne formy pracy z psem

Bibliografia

DOGOTERAPIA

Dogoterapia (ang. dog — pies) lub kynoterapia (gr. kynos — pies)

Dogoterapia, to dziedzina zooterapii wspomagająca rehabilitację, leczenie i pielęgnację poprzez kontakt chorego z psem terapeutą. Odpowiednio dobrany i wyszkolony pies prowadzony przez wykwalifikowanego opiekuna jest w niej motywatorem działań. Dogoterapia stanowi specyficzny segment, który wspomaga tradycyjną rehabilitację. W zajęciach z udziałem psa mogą uczestniczyć dzieci z wieloma dysfunkcjami rozwojowymi. Grupę tę tworzą osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, osoby z cechami autystycznymi, z zespołem Downa, z mózgowym porażeniem dziecięcym, padaczką i wodogłowiem. Programy terapii przewidują również zajęcia dla osób po przebytych chorobach, urazach, dla osób z uszkodzeniem wzroku i słuchu, a także dla starszych, samotnych, cierpiących na schizofrenię i niedostosowanych społecznie.

DOGOTERAPIA

W ujęciu ogólnym dogoterapię można zdefiniować jako metodę wspomagania rehabilitacji i terapii osób niepełnosprawnych fizycznie, intelektualnie, emocjonalnie i społecznie, w której wykorzystywane są specjalnie wyselekcjonowane i wyszkolone psy. Nad przebiegiem terapii czuwa zespół składający się ze specjalistów, takich jak: psycholog, pedagog, fizjoterapeuta, przewodnik psa, dogoterapeuta. Definicja ta została wypracowana przez Fundację na rzecz wspomagania rehabilitacji i szerzenia wiedzy kynologicznej „Mały Piesek Zuzi” na podstawie długoletnich doświadczeń specjalistów z zakresu pedagogiki, fizjoterapii oraz kynologii. Przyjmuje, iż dogoterapia jest jedynie metodą wspomagania rehabilitacji lub terapii, nie zaś samą terapią. Dodatkowo określa rolę psa jako „narzędzie” terapeutyczne oraz motywatora, nie terapeutę, którym z wiadomych przyczyn być nie może.

HISTORIA

1996

1964

1977

1792

1944

Starożytne cywilizacje

Maria Czerwińska

Boris Levinson

Delta Society

York Retreat(Anglia)

James Bossard

CELE DOGOTERAPII

Zasadniczym założeniem dogoterapii jest realizacja programu dobranego do indywidualnych potrzeb, możliwości i cech osobowościowych uczestnika. Prowadzi to do osiągnięcia celów terapeutycznych, które ze względu na zakres oddziaływania podzielono na: psychiczne, fizyczne, edukacyjne i motywacyjne.

Cechy psychiczne

Cele fizyczne

Cele motywacyjne

Cechy edukacyjne

Ogólnie ujmując dogoterapia zwalcza deficyty fizyczne, rozwija intelekt, wzmacnia psychikę i wpływa na rozwój określonych postaw społecznych. Pies w kontakcie z dzieckiem stanowi silny motywator psychiczny, a sesje terapeutyczne wyzwalają całą kaskadę pozytywnych reakcji i zachowań, bez względu na stopień niepełnosprawności. Pokonywanie barier, ograniczeń, redukowanie poziomu agresji, zniesienie uczucia strachu i niepewności to często jedyny i „(…) wielki krok naprzód w nawiązaniu kontaktu dziecka ze światem”

DOGOTERAPEUTA

Jednym z elementów warunkujących proces dogoterapii jest psychiczna oraz fizyczna charakterystyka osób w niej uczestniczących. Decydujące znaczenie odgrywa przygotowanie zawodowe dogoterapeuty. Zarówno człowiek, jak i pies powinni tworzyć współpracujący zespół, a kompetencje przewodnika psa – dobrze jeśli stanowią nieodłączną część jego osobowości, umiejętności interpersonalnych oraz wiedzy i aktywności w procesie terapeutycznym. Na cechy osobowości dogoterapeuty składają się: aktywność, entuzjazm, orientacja na ludzi, odporność psychiczna, empatia, obiektywizm, silna osobowość, ciepło i dobroć. Na terenie kraju działają fundacje, które organizują szkolenia i warsztaty w zakresie przybliżenia i przygotowania wszystkich zainteresowanych do profesjonalnej pracy z psem. Według Polskiego Towarzystwa Kynoterapeutycznego, które prowadzi Rejestr Certyfikowanych Kynoterapeutów, tytuł terapeuty tej dziedziny uzyskać może osoba posiadająca średnie wykształcenie, uprawnienia pedagogiczne i ukończony dwusemestralny specjalistyczny kurs kynoterapii. Po sprostaniu tym wymaganiom może samodzielnie prowadzić zajęcia,a na podstawie zlecenia lekarskiego układać metodykę i programy zajęć. Ma prawo także nadzorować pracę wolontariuszy i dokonywać selekcji odnośnie psów terapeutycznych.

PRZYGOTOWANIE PSA DO PRACY TERAPEUTYCZNEJ

Wbrew powszechnie utartym przekonaniom nie każdy łagodny i sympatyczny pies może brać udział w dogoterapii. Proces przysposobienia czworonoga do pracy terapeutycznej jest długi i pracochłonny, począwszy od doboru i pozyskania szczeniaka. Szkolenie psa trwa przez cały okres jego pracy terapeutycznej. Wymaga to od trenera wiedzy i dużego doświadczenia. W dogoterapii może wziąć udział każdy pies, który lubi pracę z człowiekiem, a także spełnia określone kryteria: cechy charakterystyczne dla danej rasy, jej pierwotne przeznaczenie, odruchowe zachowania mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo zajęć. Stąd preferowane są psy rasowe, u których z dużym prawdopodobieństwem można spodziewać się określonego typu zachowań. W doborze psa terapeuty unika się psów ras niebezpiecznych, ale i od tego zdarzają się wyjątki. Pewne rasy psów są łatwiejsze w szkoleniu i wymagają mniejszych umiejętności od przewodnika, stąd być może częściej wykorzystuje się je w dogoterapii.

PSY W DOGOTERAPII

W dogoterapii spotyka się między innymi rasy: golden retriever, labrador, nowofundland, a także psy ras małych, na przykład cavalier, beagle, grzywacz chiński czy chihuahua. Rzadziej w dogoterapii wykorzystywane są psy nierasowe.

"PIES TERAPEUTA"

Powinien cechować się: — łagodnością i zrównoważonym charakterem, — przyjaznym nastawieniem i ufnością do osób obcych, — zrównoważonym i spokojnym zachowaniem, także w niecodziennych sytuacjach takich jak nagły hałas, gwałtowne zmiany w otoczeniu, duży ruch i tym podobne, — cierpliwością, odpornością na stres, wysoką tolerancją — musi lubić dotyk osób obcych, a także cechować się wytrzymałością na niewielki ból, — musi przejawiać chęć współpracy z człowiekiem. Powyższe cechy, a także umiejętności są oceniane podczas egzaminu kończącego szkolenie psa. Egzamin przebiega według ściśle określonych kryteriów. Jest przeprowadzany przez wykwalifikowany w zakresie dogoterapii zespół egzaminatorów — trenerów i behawiorystów.

TERAPEUTYCZNE FORMY PRACY Z PSEM

W terapii wyodrębniono trzy zasadnicze grupy ćwiczeń, które wpływają na pogłębienie więzi psychicznej i rozwój dzieci niepełnosprawnych. W roku 1996 Międzynarodowa Organizacja Delta Society opracowała definicje dotyczące rodzaju i form pracy ze zwierzętami, stanowiące fundament, na którym opiera się także dogoterapia.

AAT – Animal Assisted Therapy

AAA – Animal Assisted Activity

AAE – Animal Assisted Education

Zajęcia z udziałem zwierząt. Spotkania te charakteryzuje pełna spontaniczność i brak opracowanego wcześniej scenariusza.

Terapia z udziałem zwierząt, w której odpowiednio przygotowany i wyszkolony pies tworzy integralną część w procesie leczenia.

Forma, której zamierzeniem jest usprawnianie sfery intelektualnej i funkcji poznawczych oraz organizowanie procesu uczenia się.

+ info

+ info

+ info

BIBLIOGRAFIA

• Bartkiewicz W., Zawadka M., Pies terapeuta i przyjaciel rodziny, Fundacja Pomocy Osobom Niepełnosprawnym PRZYJACIEL, Warszawa 2008 r.,
• Czerwińska M. (red.), Dogoterapia, Klub „CZE-NE-KA” nr 8, Warszawa 1999 r.,
• Nawrocka-Rohnka J.Dogoterapia jako metoda wspomagania rehabilitacji dziecka z zaburzeniami rozwoju, Nowiny Lekarskie 2010, 79, 4, 304–310

• Wojciechowska H., Masgutowa – Hawryluk S., Kynoterapia w integracji odruchów, MINK, Warszawa – Bydgoszcz 2006 r.,

Dziękuję za uwagę

Anna Bąk