ER Mała stabilizacja

Znalazłeś się w epoce małej stabilizacji, w mieszkaniu pradziadka. Uważasz, że jest niemodnie urządzone?! Tak wyglądała większość mieszkań. Twój pradziadek i tak miał szczęście, gdyż szczytem marzeń w tamtych latch było posiadanie niewielkiego mieszkania w budowanych wówczas blokach. Rozglądasz się po pokoju i na ławie znalazłeś album. Otwierasz go...

„Każdy z nas ma schronienie w betonie, oprócz tego po jednym balkonie” – mówił w wierszu Stanisław Barańczak. Wcale jednak nie każdy był w tej uprzywilejowanej sytuacji. Niektórzy po paręnaście lat tkwili w „zamrażarce”. „Zamrażarką” nazywano kolejkę osób, które pomimo wpłacenia na „książeczkę mieszkaniową” całości tzw. wkładu, czyli sumy uprawniającej do uzyskania mieszkania, nadal przez kilka, a w dużych miastach nawet przez kilkanaście lat oczekiwały na „ przydział ” lokalu przez spółdzielnię mieszkaniową. Nazwa przywodzi na myśl unieruchomione, czyli „zamrożone”, na wprowadzonych w 1957 roku tzw. książeczkach mieszkaniowych wkłady pieniężne, stanowiące dla państwa rodzaj niskooprocentowanej pożyczki wewnętrznej, ewentualnie stanowi aluzję do beznadziejnego położenia osób, które utkwiły w kolejce.

Rozglądasz się dalej i widzisz pamiętnik. Otwierasz go.

Czytasz pamiętnik pradziadka, dochodzisz do momentu, gdzie kartka została wyrwana, a na dalszych nic nie jest zapisane. Postanawiasz odnaleźć zapiski. Aby tego dokonać musisz rozwiązać parę zadań dotyczących okresu, w którym rządził Gomułka. Powodzenia.

"W 1963 roku naszej ery kupiłem na ciuchach dżinsy. Autentyczne levisy. Kosztowały tyle, ile wynosiła miesięczna pensja nauczyciela – 1200 złotych – a na sumę tę złożyły się moje oszczędności oraz hojność ojca i dwóch cioć emerytek. Dżinsy plus wspaniałe liceum plastyczne w Łazienkach plus pierwsza miłość plus obozy wędrowne w górach powodowały, że nie rozumiałem w pełni, czego chcą od tego biednego Gomułki..."

Rozwiąż po kolei zadania. Po każdym poprawnie rozwiązanym zadaniu dostaniesz szyfr potrzebny do odnalezienia zapisków z pamiętnika. Szyfr najlepiej spisz na kartce.

Zadanie 1

zadanie 2

zadanie 3

zadanie 4

zadanie 5

zadanie 6

Odpowiedz poprawnie na pytania

start

Pytanie 1

Rządy Gomułki to czas odejścia od stalinowskich form kontroli społeczeństwa

Prawda

Fałsz

Pytanie 2

Rządy Gomułki to czas kiedy początkowo starano się rozwijać przemysł spożywczy i towarów konsumpcyjnych (sprzęt AGD, motocykle czy telewizory)

Fałsz

Prawda

Pytanie 3

Rzady Gomułki to czas rozwoju polskich środowisk opiniotwórczych zgromadzonych wokół tygodnika „Polityka”,

Prawda

Fałsz

Pytanie 4

W latach 60-ych ponownie skupiono się na przemyśle ciężkim, opartym na przestarzałych technologiach, Polska inwestowała w przemysł zbrojeniowy, zakupiono licencję na produkcję samochodu Fiat 125p z Włoch:

Prawda

Fałsz

pytanie 5

Za czasów Gomułki zwiększono indoktrynację społeczeństwa:

Prawda

Fałsz

Pytanie 6

Kiedy Gomułka objął władzę zahamowano rozwój kultury.

Fałsz

Prawda

Pytanie 7

Rządy Gomułki cechowały się brakiem poprawy warunków bytowych obywateli, rosła dysproporcja standardu życia w stosunku do krajów Europy Zachodniej jak i Czechosłowacji, Węgier czy NRD

Fałsz

Prawda

Pytanie 8

W czasach Gomułki realizowano założenia gospodarki centralnie – planowanej; kolejne plany 5-o letnie.

Prawda

Fałsz

Brawo! Dużo wiesz o okresie małej stabilizacji, czyli okresie rządów Władysława Gomułki po 1956 r.

2/3

Najedź lupą na obrazek i znajdź ukrytą zaszyfrowaną wiadomość (4 kody), spisz je (od lewej do prawej) będą Ci one później potrzebne. Następnie możesz wrócic do strony z zadaniami.

1/1

1/3

1/1

Błąd!

Dopasuj elementy do danej grupy: marzec'68 lub grudzień '70

Marzec'68

Grudzień'70

podwyżka cen

Dziady

kraj opuściło 15 tys. Żydów

Zaszyfrowana wiadomość: 3/4,4/4,1/1,2/1,4/2

Janek Wiśniewski

strajk studencki

antysyjoniści

strajk w Stoczni Gdańskiej

relegacja z uczelni Adama Michnika i Henryka Szlajfera

śmierć 45 osób

krwawy Kociołek to kat Trójmiasta

Rozwiązanie

Po poprawnym rozwiązaniu krzyżówki kliknij w niebieskie kółko. Pojawi się zaszyfrowana wiadomość .

Odszukaj ukrytą zaszyfrowana wiadomość (od lewej do prawej):

3/1

4/2

1/1

PRZECZYTAJ TEKST ŹRÓDŁOWY I NA JEGO PODSTAWIE ODPOWIEDZ NA PYTANIA:

Start

"Epoka Gomułki upływała w atmosferze braku perspektyw na lepsze życie, zastoju i szarości. Życie toczyło się wolnym rytmem, ale w porównaniu z latami wojny i okresem stalinizmu na wyższym poziomie, a do tego było przewidywalne i stabilne. Polakom przestał towarzyszyć wszechobecny strach charakterystyczny dla czasów stalinowskich. W tej „małej stabilizacji” (określenie użyte przez Tadeusza Różewicza) społeczeństwo żyło biednie, z marnymi pensjami i fatalnie zaopatrzonymi sklepami. Jedną z większych bolączek okazał się brak mieszkań. Próby rozwiązania tego problemu prowadziły do absurdalnych pomysłów. Rada Ministrów zmniejszyła w Warszawie np. normę powierzchni mieszkalnej na osobę o 2 m kw. Dzięki temu poprawiano statystyki budownictwa mieszkaniowego, starając się na różne sposoby szukać oszczędności. Upowszechniano mieszkania ze „ślepymi”, czyli pozbawionymi okien, kuchniami, co stało się znakiem firmowym siermiężnej epoki gomułkowskiej. W ramach tzw. oszczędnego budownictwa, kopiując wzorce sowieckie, stawiano nawet bloki, w których na kilka mieszkań przypadała jedna łazienka i toaleta. Starano się też redukować „powierzchnie niemieszkalne”, co oznaczało zmniejszanie przedpokoi i klatek schodowych w nowym budownictwie.

Aspiracje społeczeństwa ograniczono do lichej i taniej wersji konsumpcjonizmu. Ascetyczny Gomułka propagował skromny model życia, który stał się wizytówką jego rządów. Społeczeństwo cieszyło się jednak z coraz powszechniejszego dostępu do „luksusowych” dóbr konsumpcyjnych, takich jak pralki, odkurzacze, telewizory czy adaptery. Symbolem epoki stała się pralka Frania, adapter Bambino i samochód marki Syrena. Wraz z nowym mieszkaniem były one szczytem marzeń wielu Polaków. Samochody były jeszcze dobrem luksusowym, za to popularnością cieszyły się motocykle (m.in. Junak i WSK ). Elita mogła korzystać z atrakcyjnych wyjazdów na wczasy do Bułgarii, Rumunii czy nad węgierski Balaton. Dla „przeciętnego Polaka” wyjazd za granicę był jednak nieosiągalny, a najbardziej zdeterminowani podejmowali próby ucieczki z zamkniętego kraju. W modę weszły koszule non iron (niewymagające prasowania) i ortalionowe płaszcze. Społeczeństwo łaknęło zachodniej kultury i kolorowego stylu życia. Był to świat odległy i niedostępny dla ogółu. Władze komunistyczne karmiły więc Polaków własnymi pomysłami na nowoczesność. Na początku lat sześćdziesiątych na wsiach otwarto kilka tysięcy klubokawiarni, stanowiących połączenie kawiarni, czytelni, sklepu i sali telewizyjnej. Ambitnie zakładano, że staną się one miejscami kulturalnego odpoczynku ludności wiejskiej. Po okresie początkowego entuzjazmu klubokawiarnie zaczęły jednak przeżywać kryzys. Pod koniec siermiężnej epoki Gomułki pojawili się w Polsce pierwsi hippisi, którym bacznie przyglądała się Służba Bezpieczeństwa.

Społeczeństwo z uwagą śledziło w radiu i telewizji poczynania polskich sportowców na arenach międzynarodowych. Polacy byli dumni z mistrzów olimpijskich z Tokio w 1964 r. i Meksyku w 1968 r.: Jerzego Kuleja (boks) i Waldemara Baszanowskiego (podnoszenie ciężarów) czy też rozpoczynającej międzynarodową karierę Ireny Kirszenstein (Szewińskiej). W latach 1956–1966 świetne wyniki osiągała polska reprezentacja lekkoatletyczna nazywana Wunderteamem (wśród nich m.in. Zdzisław Krzyszkowiak – złoty medalista olimpijski i rekordzista świata w biegu na 3000 m z przeszkodami czy Józef Szmidt – dwukrotny mistrz olimpijski i rekordzista świata w trójskoku). Sukcesy odnosili polscy żużlowcy, którzy w latach sześćdziesiątych czterokrotnie zdobywali mistrzostwo świata. W piłce nożnej dominowały kluby wojskowe, milicyjne i górnicze. Do dziś największym sukcesem polskiej piłki klubowej pozostaje udział Górnika Zabrze w finale Pucharu Zdobywców Pucharów w 1970 r. (1:2 z Manchester City). Wyjątkowe znaczenie w kontekście „odwilży” miał mecz z reprezentacją ZSRS w 1957 r. Sowieckich piłkarzy powitały gwizdy, a wygrana polskiej reprezentacji (2:1) została przyjęta przez polskich kibiców z euforią, nie tylko w wymiarze sportowym. Sport nie tylko był propagandowo wykorzystywany do podbudowania władzy komunistycznej, ale również kompensował lęki społeczeństwa i był mocno osadzony w mechanizmie funkcjonowania systemu. Przykładem może być postać wybitnego szablisty Jerzego Pawłowskiego (złoty medal olimpijski w Meksyku), który został tajnym współpracownikiem bezpieki i donosił na swoich kolegów sportowców. Gdy okazało się, że podjął współpracę z CIA, został skazany za szpiegostwo na 25 lat więzienia".

QUIZ

PYTANIE 1/5

CO BYŁO JEDNĄ Z GŁÓWNYCH BOLĄCZEK OKRESU MAŁEJ STABILIZACJI?

BRAK PRACY

BRAK DOSTEPU DO ARTYKUŁÓW RTV/AGD

BRAK MIESZKAŃ

PYTANIE 1/5

bRAWO...

AWARDS ACHIEVED

TY!

PYTANIE 2/5

KTO JAKO PIERWSZY UŻYŁ OKREŚLENIA "MAŁA STABILIZACJA"

TADEUSZ RÓŻEWICZ

WŁADYSŁAW GOMUŁKA

LECH WAŁĘSA

PYTANIE 2/5

bRAWO

AWARDS ACHIEVED

TY!

PYTANIE 3/5

SYMBOLEM EPOKI STAŁA SIĘ ...

PRALKA FRANIA

PRALKA BAMBINO

PRALKA ZOSIA

PYTANIE 3/5

BRAWO

AWARDS ACHIEVED

TY!

PYTANIE 4/5

W EPOCE GOMUŁKOWSKIEJ MODNE BYŁY:

KRÓTKIE SPODNIE I KOLOROWE SKARPETKI

KOSZULE NON IRON

KAPELUSZE I GLANY

PYTANIE 4/5

BRAWO

AWARDS ACHIEVED

TY!

PYTANIE 5/5

JAK NAZYWAŁA SIĘ POLSKA REPREZENTACJA LEKKOATLETYCZNA W LATACH 1956-1966

WUNDERTEAM

FIRSTTEAM

THE BEAST TEAM

PYTANIE 5/5

BRAWO

AWARDS ACHIEVED

TY!

GRATULUJĘ!

DOSTAŁEŚ OSKARA ZA CZYTANIE TEKSTU ZE ZROZUMIENIEM. kod:1/1

Znajdź szyfr , a następnie deszyfrator.

Brawo! Znalazłeś deszyfrator jeśli masz także szyfr możesz iść dalej. Jeśli nie, wróć do pokoju i szukaj dalej.

Wpisz odszyfrowane hasło małą literą, bez polskich znaków i spacji.

Brawo!

OH, OH...

BŁĘDNA ODPOWIEDŹ

SPRÓBUJ JESZCZE RAZ