Odprawa posłów greckich

Projekt eTwinning Uczeń, czyli genialny nauczyciel

odprawa posłów Greckich

Wykonały: Aleksandra Andrukiewicz oraz Anna Bułatewicz opiekun - Elżbieta Suchocka Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Artura Grottgera w Supraślu

10.05.2021

W naszej pracy umieściłyśmy takie tematy jak:

7. Znaczenie utworu

4. Konflikt starych i młodych

1. Geneza utworu

2. Przedstawienie postaci

5. Kodeks moralny polityka

8. Cechy tragedii

6. Patriotyzm

9. Symbole Polski

3. Treść i budowa tragedii

Geneza utworu

"Odprawa posłow greckich" to utwór, który powstał już w czasie pobytu Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. Jest to pierwsza polska tragedia pochodząca z renesansu. Tematyka została zaczerpnięta z mitologii, podobnie jak bohaterowie, lecz problem został przeniesiony w realia Polski z XVI wieku, dzięki czemu treść została odebrana jako mobilizacja do zbliżającej się wojny. Utwór powstał na zamówienie magnata Jana Zamoyskiego z okazji jego ślubu z Krystyną Radziwiłłówną, który odbył się 2o grudnia 1577 roku. Dramat wystawiono w obecności króla i wydano drukiem w 1578 roku..

"Odprawa posłów greckich" - bohaterowie

Aleksander (Parys)

Aleksander (Parys) – królewicz trojański, syn Priamusa i Hekuby. Brat Hektora i Kasandry. W oczach Ulissesa to marnotrawca, Menelaus i Helena mówią o nim: "człowiek bezecny". Jest egoistą, stawiającym prywatny interes na pierwszym miejscu, ponad dobrem państwa. Posługuje się przekupstwem i demagogią w celu zdobycia poparcia.

Antenor – wysoko urodzony Trojanin, człowiek rady królewskiej. To człowiek szlachetny, nieprzekupny, rozsądny. Wyróżnia go duma rodowa. Jest patriotą o wyważonych poglądach politycznych. Priamus oskarża go o lękliwość, a Aleksander o sprzyjanie wrogom. Cechuje go bezkompromisowość, nazywa Aleksandra wiarołomcą.

Antenor

Charaktorystyka Antenora i Parysa

"Odprawa posłów greckich" - bohaterowie (c.d.)

Pani stara – sługa Heleny, piastunka

Priamus – król Troi. To przykład słabego monarchy, rządzącego w oparciu o decyzję rady.

Helena –Greczynka, żona Menelausa, żyjąca w Troi, dokąd przywiózł ją Aleksander po porwaniu z Grecji. Jest niezdecydowana, nadmiernie emocjonalna. Boi się powrtu do Sparty, a równocześnie ze złością mówi o czynie Aleksandra. Chwilę później, z ulgą – jak ocenia chór – przyjmuje decyzję rady.

Kasandra – córka Priamusa, królewna trojańska, wieszczka, przepowiedziała tragedię ojczyzny.

Helena

Kasandra

Treść utworu w formie skróconej

Akcja toczy się przed wojną trojańską, a bohaterowie spotykają się i rozmawiają na placu przed pałacem Priamusa. Wydarzenia, jakie rozgrywają się w budynku, poznajemy z relacji posłańców. Utwór rozpoczyna się tym, że na radę królewską zmierza Antenor, prowadzący monolog, w którym rozważa przyczyny konfliktu Trojan z Grekami. Twierdzi, że sprawdziły się jego przewidywania i zdaje sobie sprawę, iż jeśli Trojanie nie wydadzą uprowadzonej przez Parysa Heleny (żony Menelausa), państwu będzie groziła wojna. Parys przekupuje posłów, aby zaakceptowali jego czyn, lecz Antenor nie uznaje jego metod i wygłasza krytykę ludzi kierujących się prywatą i zabiegających tylko o dobra materialne. Wkrótce zjawia się Aleksander (Parys), który prosi Antenora o poparcie go w dyskusji rozstrzygającej sprawę Heleny, lecz jego przyjaciel odmawia. Po ich rozejściu się następuje pierwsza pieśń Chóru, która ostrzega, że zepsucie moralne młodzieży doprowadzi do zguby ojczyzny. Następnie pojawia się Helena żaląca się Pani Starej, że czuje się jak niewolnica, bo przez Parysa utraciła męża, rodzinę oraz ojczyznę. Kobieta próbuje ją poieszyć, mówiąc, iż naturalne jest przeplatanie się radości i smutku w życiu, lecz Helena odpowiada, że Fortuna niesprawiedliwie obdziela ludzi szczęściem, nędzą, cierpieniem i bogactwem. Następuje druga pieśń Chóru, kierowana do władców przyrównanych do pasterzy mających pieczę nad Bożym stadem. Pieśń przypomina, że osoby, które ''pospolitą rzeczą władają'' powinny patrzeć na dobro ogólne, gdyż odpowiadają za losy wszystkich, a władcy są zobowiązani do rozliczenia się za swe rządy przed Bogiem.

Z pałacu wychodzi Helena, do której podbiega Poseł i relacjonuje przebieg narady. Król Priam wyjaśnia, że przy podjęciu decyzji będzie kierował się opinią zebranych, a nie poczuciem korzyści dla syna. Następnie głos zabrał Parys; aby spotęgować niechęć do Greków, przypomniał, że siostra króla (Medea) została uprowadzona przez nich, w kraju pozostał obraz spustoszeń dokonanych podczas ostatniej wojny. Mówił również, iż to Wenus pomogła mu zdobyć Helenę i sądzi, że ona nie pozwoli na jej utratę. Następnie wypowiedział się Antenor, który potępił czyn Aleksandra. Twierdził, że należy wydać Helenę, bo w przeciwnym razie stanie się niesprawiedliwość, za którą cała ojczyzna zapłaci. Był oburzony tym, że osobiste szczęście Parysa może przynieść zgubę Troi. Po wypowiedzi Antenora wybuchł spór: niektórzy poparli jego słowa, inni zaś przychylili się ku argumentacji Aleksandra. Jako jedyny Iketaon wyraził swą opinię, mówiąc, iż Grecy narpierw chcą zastraszyć, a potem podporządkować sobie Trojan, zaproponował również, że Grecy powinni odkupić porwanie Medei, a dopiero później żądać wydania Heleny. Po jego słowach Aleksander zyskał większą przychylność posłów i król przyjął wyrok o pozostawieniu Heleny w Troi. Następnie Helena wyszła wraz z Posłem, a na scenie pojawili się posłowie: Menelaus i Ulisses, który ubolewał nad anarchią w Troi i głosił przestrogę o proroctwie mającego wydarzyć się dramatu. Skarżył się również na zepsutą młodzież, która sprowadzi na Troję klęskę. Menelaus także ubolewał, lecz nad doznanymi upokorzeniami, Prosił bogów o pomoc w zemście, która zmyłaby hańbę. Obaj posłowie odeszli. Kolejna pieśń Chóru mówi o tym, że małżeństwo Heleny i Parysa zrodziło się z niezgody bogiń, dlatego należy spodziewać się smutnych wydarzeń - wojny. Następnie wchodzą: Priam i Antenor, który radzi królowi przygotować państwo do obrony, Po chwili pojawia się Kasandra, która żali się Apollonowi, który dał jej moc wróżenia, lecz sprawił też, że ludzie nie wierzyli w jej słowa. Kasandra przedstawia swoją wizję, w której mówi, że Helena przyniesie zgubę Troi, Mówi także o śmierci swojego brata (Hektora) i jego zabójcy (Achillesa) oraz radzi, aby nie wprowadzać do miasta konia, tylko go spalić. Wróżba Kasandry kończy się ponurą wizją: wszyscy żołnierze trojańscy polegną. Wycieńczoną kobietę wyprowadza Chór. Ponownie zjawiają się: Priam i Antenor. Antenor błaga króla, by ten nie lekceważył słów córki, po czym Priam przypomina złowróżbny sen żony, który zapowiadał, że urodzi ona pochodnię, od której spłonie miasto. Rozmowę przerywa Ratmistrz prowadzący Więźnia, który informuje o zbliżających się greckich okrętach. Natomiast Więzień oznajmia, że wojskami dowodzi brat Menelausa (Agamemnom). Król na następny dzień zapowiada wojenną naradę. Utwór kończy się wezwaniem Antenora nie tylko do obrony państwa, ale też do walki przeciwko Grekom.

Struktura tragedii

1. Prolog – wstęp, zapowiedź tematu 2. Parodos – pierwsza pieśń chóru 3. Epejsodiony – dialogi bohaterów 4. Stasimony – pieśni chóru 5. Epilog - zakończenie.

Budowa "Odprawy posłów greckich"

f) Epejsodion III – rozmowa posła z Heleną – opowieść o odprawie rady trojańskiej. g) Stasimon III – komentarz chóru na temat smutku Heleny i niezadowolenia posłów. h) Epejsodion IV – rozmowa posłów Ulissesa i Menelaosa – komentarz dotyczący na temat sytuacji w Troi. i) Stasimon IV – pieśń chóru skierowana do Wenus. j) Epejsodion V – rozmowa Antenora z Priamem na temat konsekwencji odprawy posłów, relacja rotmistrza. k) Epilog – wypowiedź Antenora – refleksja na temat konieczności przygotowywanie się do wojny.

a) Prolog- wypowiedź Antenora, prezentacja sytuacji w Troi. b) Epejsodion I – dialog Antenora z Aleksandrem, próba przekupienia Antenora. c) Stasimon I – pieśń Chóru o tym, że rozum nie idzie w parze z młodością. d) Epejsodion II – rozmowa Heleny z Panią Starą, żal Heleny z powodu niemożliwości powrotu do rodziny i ojczyzny. e) Stasimon II – pieśń Chóru skierowana do rządzących.

„Odprawa posłów greckich”

„Pieśń XIV” Ksiąg wtórych

Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie,A ludzką sprawiedliwośćw ręku trzymacie;Wy, mówię, którym ludzi paść poruczonoI zwierzchności nad stadem Bożym zwierzono,Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi,Żeście miejsca zasiedli Boże na ziemi,Z którego macie nie tak swe własne rzeczyJako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy.

Nie bierze ten Pan darów ani się pyta, Jeśli kto chłop, czyli się grofem poczyta; W siermiędze li go widzi, w złotych li głowach, Jesli namniej przewinił, być mu w okowach. Więc ja podobno z mniejszym niebezpieczeństwem Grzeszę, bo sam się tracę swym wszeteczeństwem. Przełożonych występki miasta zgubiłyI szerokie do gruntu carstwa zniszczyły.

A wam więc nad mniejszemi zwierzchność jest dana, Ale i sami macie nad sobą Pana, Któremu kiedyżkolwiek z spraw swych uczynić Poczet macie; trudnoż tam krzywemu winić.

Pieśń XIV z Ksiąg wtórych - interpretacja

Poeta staje po stroie ludzi prostych, którzy ponoszą konsekwencje złych decyzji elit, posiadających władzę. Kochanowski uczy, że polityk powinien być: odpowiedzialny, sumienny, nieprzekupny, troszczyć się o dobro państwa, nie własne, myśleć o przyszłości ojczyzny, pamiętać o tym, że ze swoich czynów będzie musiał rozliczyć się przed Bogiem

„Pieśń XIV” Ksiąg wtórych Jana Kochanowskiego jest znana pod tytułem „Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie”, powstała około 1570 roku. Utwór skierowany jest do osób rządzących, zawiera rady, które mają naprawić sytuację w Rzeczypospolitej.

Pieśń XIV Ksiąg wtórych - interpretacja (c.d.)

Utwór jest przykładem liryki apelu, na co wskazują apostrofy, pojawiające się już w pierwszym wersie utworu: „Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie”… „Wy, mówię, którym ludzi paść porzucono”...

Utwór należy do liryki bezpośredniej, osoba mówiąca wprost wyraża swoje poglądy. Świadczy o tym obecność czasowników w pierwszej osobie liczby pojedynczej: „mówię”, grzeszę”.

Adresatami pieśni są rządzący krajem, na których spoczywa wielka odpowiedzialność za cały polski naród.

Pieśń ma budowę regularną, składa się z pięciu czterowersowych strof. Pojawiają się w niej rymy żeńskie parzyste w układzie aabb.

Oprócz apostrof skierowanych do rządzących, obecne są też metafory związane z władzą:

Występują liczne epitety:

"stadem Bożym”, „własne rzeczy”, „mniejszym niebezpieczeństwem”.

„ludzką sprawiedliwość w ręku trzymacie...”,„ludzi paść poruczono...",„zwierzchności nad stadem Bożym zwierzono...". „miejsce zasiedli Boże na ziemi...”.

Występują liczne archaizmy:

„grof”, „siermięga”, „wszeteczeństwo”, „poruczono”, „trudnoż”.

Charakter utworu jest podniosły i uroczysty, spójny z podejmowaną tematyką narodową.

Charakterystyka Antenora i Aleksandra

Charakterystyka Aleksandra

Charakterystyka Antenora

młody, egoista, uparty, podejrzliwy, nie myśli o konsekwencjach swojego czynu, manipulator, spontaniczny, gwałtowny, impulsywny, postępuje niemoralnie

doświadczony, uczciwy, patriota, ceni prawdę i sprawiedliwość, przewidujący, odpowiedzialny, nieprzekupny, inteligentny, mądry, dobry mówca

Konflikt młodych ze starymi

W "Odprawie posłów greckich" są rozważane różne tematy, które dotyczyły ówczesnej Polski. Jednym z nich jest konflikt młodych i starych, w lekturze ukazany jako spór między młodym potomkiem króla Priama – Aleksandrem i starym, doświadczonym życiem Antenorem. Bohaterowie mają odmienne zdania w kwestii oddania Heleny Grekom. Aleksander, który w tej tragedii reprezentuje młodych ludzi, chce zatrzymać Helenę w Troi z własnych pobudek. Kieruje się egoizmem, bo patrzy, co dla niego samego jest najkorzystniejsze, a nie co byłoby najlepsze dla państwa. Krolowa Sparty jest młoda, piękna, (najpiękniejsza w całej Grecji), wręcz idealna na żonę. Podczas obrad Aleksander przekonuje innych swoimi argumentami, tłumaczy, że ona należy mu się, z tego powodu, że bogini Wenus obiecała mu najpiękniejszą kobietę za żonę, jeżeli w sporze z Ateną i Herą uzna ją za najpiękniejszą z bogiń. Sugeruje więc, że niegrzecznie byłoby nie przyjąć daru od bogini. Aby przekonać innych do swoich racji, przywołuje dawne zdarzenie, którego dopuścili się Grecy – porwanie Medei. Parys również wspomina to, że na Grekach ciążą liczne winy, np. w greckich domach są trojańskie branki. Antenor, który w tej tragedii reprezentuje opinie starszych ludzi, którzy są już doświadczeni przez życie, nie kierują się swoimi potrzebami, tylko myślą o dobru państwa, nie chce, żeby Helena została w Troi, bo doskonale wie, że to skończy się wojną. Antenor pragnie dobra swojej ojczyzny. Jest człowiekiem prawym, nieprzekupnym, prawdę ceni bardziej niż przyjaźń z Aleksandrem. Podczas obrad Antenor uzasadnia, ze Helenę należy wydać Grekom, stosuje liczne argumenty. Przypomina, że kiedy Aleksander przypłynął do Grecji, przyjęto go godnie, jak na króla przystało, a on w podzięce porwał żonę Meneolosa, złamał prawo gościnności. Przywołał podczas obrad dawną sprawę, o którą Trojanie nie dopominali się przez wiele lat, to po co mieliby to robić teraz? To, że Grecy porwali Medeę, nie znaczy, że on w zemście musiał porywać żonę króla Sparty. Niestety, Antenor poniósł porażkę, ale jako człowiek oddany państwu nie sprzeciwiał się decyzji rady trojańskiej, tylko godnie ją przyjął. .

Kodeks moralny polityka

1. Polityk nie działa na rzecz własnego dobra.2. Polityk zdaje sobie sprawę z odpowiedzialności za naród.3. Polityk musi liczyć się z tym, że jego postępowanie zostanie ocenione.4. Polityk nie może być podatny na pokusy, na przykład na łapówki.

5. Polityk szanuje prawo, dotrzymuje umów i przyrzeczeń. 6. Polityk działa na rzecz dobra kraju, przedkładając je nad dobro swojego ugrupowania i swoje własne. 7. Polityk wystrzega się stosowania przemocy oraz wszelkich autorytarnych metod rządzenia, naruszających zasady demokratycznego państwa.

Etyka - dziedzina filozofii, zajmująca się problemami moralnymi.

Moralność – zbiór reguł dotyczących ludzkiego postępowania.

Podmiot liryczny zwraca się do rządzących, aby udzielić im wskazówek i przypomnieć, jak ważną rolę pełnią w państwie. Podmiot liryczny przypomina, że władza jest darem, ale przede wszystkim odpowiedzialnością. Ziemscy władcy są następcami Boga, to od niego otrzymali swoją moc i mają obowiązek dobrze ją wykorzystywać. Rządzący zostaną rozliczeni ze swoich działań, nie tylko przed ludźmi, ale też Bogiem. Władcy muszą dawać opiekę i pomoc społeczeństwu, stawiać dobro narodu na pierwszym miejscu. Zajmują na ziemi miejsce Boga, dlatego powinni żyć w zgodzie z jego przykazaniami. Należy pamiętać, że Stwórca panuje nad całym swoim stworzeniem, nawet nad najpotężniejszymi ludźmi. Łaska władzy jest dana na chwilę, rządzący powinni zdawać sobie z tego sprawę i nie nadużywać swoich praw.

Na czym polega prawdziwy patriotyzm? – analiza postaci Antenora

Antenora można nazwać prawdziwym patriotą, ponieważ ma on na myśli dobro państwa. Odwołuje się on do Boga i do historii, aby zbić argumenty Aleksandra. Jako jedyny buduje argumentację odnoszącą się do etyki.

Antenor kierował się:

prawdą,sprawiedliwością,sumieniem,uczciwością.dobrem ojczyzny.

Mimo porażki podczas rady trojańskiej, nie obraża się, tylko dostosowuje się do decyzji większości i wdraża ją w życie. Antenor kocha swój kraj. Nie jest zaślepiony dumą, pragnieniem przeforsowania swoich racji za wszelką cenę i postawienia na swoim. Racjonalnie podchodzi do problemu – broni pokoju tak długo, jak widzi szansę na jego utrzymanie. A gdy wróg podchodzi pod bramy miasta, nawołuje do działań wojennych. Antenor to prawdziwy mąż stanu.

Współcześni politycy mogliby się uczyć od Antenora dojrzałości, kierowania się trzeźwym umysłem, przenikliwości politycznej, rozwagi, stoickiego spokoju, kierowania się wartościami, takimi jak: prawda, sprawiedliwość, sumienie, dobro państwa.

Znaczenie utworu

"Odprawa posłów greckich" jest pierwszą polską tragedią. Kochanowski troszczy się o losy państwa, co wyraża szeregiem ostrzeżeń i pouczeń. Dramat kieruje naszą uwagę na problemy ówczesnej polskiej państwowości, lecz problematyka polityczna, jak też i moralna utworu jest ponadczasowa. Bez wątpienia jest to najlepszy dramat renesansowy (humanistyczny) w literaturze naszego kraju.

Cechy tragedii

1. Utwór zbudowany jest z pieśni chóru i dialogów bohaterów. 2. Wszyscy bohaterowie wywodzą się z wyższych rodów. 3. Zachowana jest zasada trzech jedności: czasu (czas przed zbrojnym napadem na Troję) miejsca (Troja), akcji (odprawa posłów greckich przybyłych po Helenę) 4. Zachowana jest zasada decorum - poważna treść, poważny język. 5. Losem bohaterów nie rządzi Fatum, ale bohaterowie decydują sami o swoim losie. 6. Tematyka zaczerpnieta jest z mitologii (przyczyna wojny trojańskiej).

Symbolika Polski, jaka została przedstawiona w ''Odprawie posłów greckich''

W tragedii „Odprawa posłów greckich” można znaleźć nawiązania do sytuacji w Polsce, takie jak: rada trojańska – przypomina sejm polski; podczas obrad widać kłótnie, spory dwóch zwalczających się stronnictw, stukanie marszałka laską o ziemię, żeby uspokoić rozentuzjazmowanych mówców; występuja polskie polskie tytuły, na przykład: marszałek, starosta.

Quiz

Pytanie 1

Pytanie 5

Pytanie 9

Pytanie 6

Pytanie 10

Pytanie 2

Pytanie 11

Pytanie 7

Pytanie 3

Pytanie 8

Pytanie 12

Pytanie 4

Odpowiedzi

Dziękujemy za uwagę :)

Źródła

Treść:

1. Odprawa posłów greckich - Geneza utworu - Polski - na6.pl2, Geneza i budowa „Odprawy posłów greckich” Jana ... - Bryk.pl 3. Treść/streszczenie zostało napisane na podstwie tekstu ze strony: Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich :: Wolne Lektury 4. Wikipedia 5. Omówienie pieśni XIV - htps//poezja.org 6. Inormacje zaczerpnięte z lekcji

Zdjęcia:

1. Google Grafika2. Zdjęcia prywatne (osoby tworzącej prezentację-A.B) 3. Zdjęcia dostępne w programie