SSAKI – OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
Charakterystyczne cechy ssaków
Ssaki, podobnie jak ptaki, są zwierzętami stałocieplnymi, co pozwala im zamieszkiwać wszystkie ekosystemy Ziemi, od gorących pustyń, przez lasy tropikalne, aż po obszary okołobiegunowe i Antarktydę. Można je spotkać na lądzie i w wodzie, a nawet w powietrzu.
W budowie ssaków wyróżniamy głowę, szyję, tułów, ogon i 2 pary zwykle pięciopalczastych kończyn. U większości ssaków lądowych kończyny są podciągnięte pod tułów, unoszą go wysoko nad podłoże, co usprawnia lokomocję. Ciało ssaków pokryte jest włosami, które mogą tworzyć grubą, zwartą pokrywę, zwaną futrem. Włosy chronią przed urazami mechanicznymi i pozwalają utrzymać stałą temperaturę ciała. Są wytworami naskórka, podobnie jak rogi, kopyta, pazury, paznokcie i łuski. Ich rolą jest także ochrona przed zranieniem. W skórze właściwej ssaków występują liczne gruczoły: potowe, łojowe, mlekowe i zapachowe.
PRZYCIŚNIJ!
Gruczoły potowe produkują specjalną wydzielinę zwaną potem, której funkcją jest schładzanie organizmu i w mniejszym stopniu – wydalanie zbędnych substancji. Gruczoły łojowe wydzielają łój, który tworzy barierę antybakteryjną. Gruczoły mlekowe w okresie karmienia młodych wydzielają mleko, a gruczoły zapachowe służą do znakowania terytorium, wabienia partnera oraz identyfikacji osobników. Pod skórą leży tzw. warstwa podskórna, zbudowana z tkanki tłuszczowej, która pełni wiele ważnych funkcji: chroni przed urazami mechanicznymi, utratą ciepła, stanowi też rezerwę energetyczną dla organizmu.
RODZAJE I FUNKCJE GRUCZOŁÓW
Odbieranie bodźców płynących ze środowiska umożliwiają ssakom bardzo dobrze rozwinięte narządy zmysłów, głównie słuchu, wzroku i węchu. Ssaki są też jedynymi kręgowcami, u których występuje małżowina uszna ułatwiająca wychwytywanie fal dźwiękowych i kierowanie ich do przewodu słuchowego.
BUDOWA SSAKA -
NARZĄDY ZMYSŁÓW
ŚRODOWISKO ŻYCIA SSAKÓW -
CIEKAWOSTKA !
Stałocieplność
Wymiana gazowa u ssaków odbywa się w płucach. Płuca ssaków mają budowę pęcherzykową. Pęcherzyki płucne to cienkościenne banieczki oplecione siecią naczyń krwionośnych. Jest ich 300‑500 milionów. Dzięki nim powierzchnia oddechowa płuc ssaków (w stosunku do ich masy ciała) jest większa niż powierzchnie oddechowe innych kręgowców. Z tego powodu wymiana gazowa zachodzi w nich bardzo skutecznie i jest jednym z przystosowań, dzięki którym ssaki osiągnęły stałocieplność. Mogą więc być bardzo aktywne, także w niskich temperaturach. Ssaki potrzebują dużo pokarmu, z którego pochodzi energia niezbędna do prowadzenia procesów życiowych oraz utrzymania stałej temperatury ciała.
CIEKAWOSTKI!
Uzębienie ssaków
Warunkiem skutecznego wykorzystania składników pokarmowych jest m.in. dokładne rozdrobienie pokarmu. Do tego celu ssaki wykorzystują uzębienie, które składa się z 4 grup zębów: siekaczy, kłów, zębów przedtrzonowych i trzonowych. Siekacze, położone z przodu szczęk, są zwykle wydłużone i płaskie, służą do chwytania pokarmu i rozdzielania go na części. Za nimi znajdują się kły, które umożliwiają przytrzymywanie zdobyczy lub zabijanie. Rolą zębów przedtrzonowych i trzonowych jest kawałkowanie pokarmu. U zwierząt roślinożernych korony tych zębów są wysokie, szerokie, płaskie i służą do rozcierania pokarmu, a u drapieżnych – niskie, ale ostre, przypominające zęby piły.
Zęby różnią się budową i pełnionymi funkcjami. Niektóre są szczególnie narażone na ścieranie. Siekacze gryzoni na przykład nie mają korzeni i dzięki temu rosną przez całe życie zwierzęcia. Gryzonie oraz niektóre ssaki roślinożerne, jak krowa, nie mają kłów. Czasami kły występują w formie szczątkowej, jak u konia, albo są krótkie, jak u człowieka. Zęby przedtrzonowe i trzonowe występują u większości ssaków.
WYMIANA GAZOWA -
WARTO WIEDZIEĆ!
Ssaki oddychają wyłącznie tlenem atmosferycznym. Narządem wymiany gazowej są płuca zbudowane z ogromnej liczby mikroskopijnych pęcherzyków.
Pęcherzykowate płuca występują także u ssaków, które żyją w wodzie, np. wielorybów czy delfinów, dlatego ssaki wodne muszą co pewien czas się wynurzać, by wykonać wydech i wdech.
PRZYCIŚNIJ!
NOTATKA -
NACIŚNIJ I WYKONAJ!
SPRAWDŹ SIĘ!
KONIEC
BIOLOGIA KLASA 6 - SSAKI - OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
wiolettapiatek
Created on May 1, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Practical Video
View
Akihabara Video
View
Essential Video
View
Space video
View
Season's Greetings Video Mobile
View
End of the Year Wrap Up
View
Christmas Promotion Video
Explore all templates
Transcript
SSAKI – OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
Charakterystyczne cechy ssaków
Ssaki, podobnie jak ptaki, są zwierzętami stałocieplnymi, co pozwala im zamieszkiwać wszystkie ekosystemy Ziemi, od gorących pustyń, przez lasy tropikalne, aż po obszary okołobiegunowe i Antarktydę. Można je spotkać na lądzie i w wodzie, a nawet w powietrzu. W budowie ssaków wyróżniamy głowę, szyję, tułów, ogon i 2 pary zwykle pięciopalczastych kończyn. U większości ssaków lądowych kończyny są podciągnięte pod tułów, unoszą go wysoko nad podłoże, co usprawnia lokomocję. Ciało ssaków pokryte jest włosami, które mogą tworzyć grubą, zwartą pokrywę, zwaną futrem. Włosy chronią przed urazami mechanicznymi i pozwalają utrzymać stałą temperaturę ciała. Są wytworami naskórka, podobnie jak rogi, kopyta, pazury, paznokcie i łuski. Ich rolą jest także ochrona przed zranieniem. W skórze właściwej ssaków występują liczne gruczoły: potowe, łojowe, mlekowe i zapachowe.
PRZYCIŚNIJ!
Gruczoły potowe produkują specjalną wydzielinę zwaną potem, której funkcją jest schładzanie organizmu i w mniejszym stopniu – wydalanie zbędnych substancji. Gruczoły łojowe wydzielają łój, który tworzy barierę antybakteryjną. Gruczoły mlekowe w okresie karmienia młodych wydzielają mleko, a gruczoły zapachowe służą do znakowania terytorium, wabienia partnera oraz identyfikacji osobników. Pod skórą leży tzw. warstwa podskórna, zbudowana z tkanki tłuszczowej, która pełni wiele ważnych funkcji: chroni przed urazami mechanicznymi, utratą ciepła, stanowi też rezerwę energetyczną dla organizmu.
RODZAJE I FUNKCJE GRUCZOŁÓW
Odbieranie bodźców płynących ze środowiska umożliwiają ssakom bardzo dobrze rozwinięte narządy zmysłów, głównie słuchu, wzroku i węchu. Ssaki są też jedynymi kręgowcami, u których występuje małżowina uszna ułatwiająca wychwytywanie fal dźwiękowych i kierowanie ich do przewodu słuchowego.
BUDOWA SSAKA -
NARZĄDY ZMYSŁÓW
ŚRODOWISKO ŻYCIA SSAKÓW -
CIEKAWOSTKA !
Stałocieplność
Wymiana gazowa u ssaków odbywa się w płucach. Płuca ssaków mają budowę pęcherzykową. Pęcherzyki płucne to cienkościenne banieczki oplecione siecią naczyń krwionośnych. Jest ich 300‑500 milionów. Dzięki nim powierzchnia oddechowa płuc ssaków (w stosunku do ich masy ciała) jest większa niż powierzchnie oddechowe innych kręgowców. Z tego powodu wymiana gazowa zachodzi w nich bardzo skutecznie i jest jednym z przystosowań, dzięki którym ssaki osiągnęły stałocieplność. Mogą więc być bardzo aktywne, także w niskich temperaturach. Ssaki potrzebują dużo pokarmu, z którego pochodzi energia niezbędna do prowadzenia procesów życiowych oraz utrzymania stałej temperatury ciała.
CIEKAWOSTKI!
Uzębienie ssaków
Warunkiem skutecznego wykorzystania składników pokarmowych jest m.in. dokładne rozdrobienie pokarmu. Do tego celu ssaki wykorzystują uzębienie, które składa się z 4 grup zębów: siekaczy, kłów, zębów przedtrzonowych i trzonowych. Siekacze, położone z przodu szczęk, są zwykle wydłużone i płaskie, służą do chwytania pokarmu i rozdzielania go na części. Za nimi znajdują się kły, które umożliwiają przytrzymywanie zdobyczy lub zabijanie. Rolą zębów przedtrzonowych i trzonowych jest kawałkowanie pokarmu. U zwierząt roślinożernych korony tych zębów są wysokie, szerokie, płaskie i służą do rozcierania pokarmu, a u drapieżnych – niskie, ale ostre, przypominające zęby piły. Zęby różnią się budową i pełnionymi funkcjami. Niektóre są szczególnie narażone na ścieranie. Siekacze gryzoni na przykład nie mają korzeni i dzięki temu rosną przez całe życie zwierzęcia. Gryzonie oraz niektóre ssaki roślinożerne, jak krowa, nie mają kłów. Czasami kły występują w formie szczątkowej, jak u konia, albo są krótkie, jak u człowieka. Zęby przedtrzonowe i trzonowe występują u większości ssaków.
WYMIANA GAZOWA -
WARTO WIEDZIEĆ!
Ssaki oddychają wyłącznie tlenem atmosferycznym. Narządem wymiany gazowej są płuca zbudowane z ogromnej liczby mikroskopijnych pęcherzyków. Pęcherzykowate płuca występują także u ssaków, które żyją w wodzie, np. wielorybów czy delfinów, dlatego ssaki wodne muszą co pewien czas się wynurzać, by wykonać wydech i wdech.
PRZYCIŚNIJ!
NOTATKA -
NACIŚNIJ I WYKONAJ!
SPRAWDŹ SIĘ!
KONIEC