Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Polska w XIII-XV wieku

J.

Created on April 30, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Presentation

Practical Presentation

Essential Presentation

Akihabara Presentation

Pastel Color Presentation

Winter Presentation

Hanukkah Presentation

Transcript

rozbicie dzielnicowe

testament krzywoustego

1138r.

Władysław Wygnaniec

Bolesław Kędzierzawy

Otrzymał dzielnicę senioralną (z Krakowem) oraz Śląsk

Otrzymał Mazowsze

Henryk Sandomierski

Mieszko Stary

Otrzymał ziemię sandomierską

Otrzymał Wielkopolskę

Kazimierz Sprawiedliwy

Urodził się już po śmierci Krywoustego (nie było go w testamencie). Wychowywał się na ziemi łęczyckiej, która została wydzielona dla wdowy po Krzywoustym- Salomei.

W wyniku wielu lat konfliktów i sprzeczek między braćmi dochodziło do osłabienia państwa oraz braku jednego wybranego władcy, który mógłby zostać koronowany.

legenda o św. Stanisławie

relikwiarz biskupa

Bolesław Śmiały kazał bp (biskupa) Stanisława pociąć na kawałki za krytykowanie jego polityki. Legenda głosi, że ciało świętego się później zrosło. Podczas zaborów mówiono, że Polska zrośnie się tak jak ciało świętego biskupa. Podczas rozbicia dzielnicowego mówiono, że gdy ciało biskupa się zrośnie to dzielnice połączą się znowu w jedno państwo i w ten sposób sie zjednoczy.

sprowadzenie krzyżaków do polski

1226r.

Konrad Mazowiecki postanowił sprowadzić do Polski zakon krzyżacki. Przekazał im również ziemię chełmińską jako siedzibę. Mieli oni za zadanie bronić Mazowsza i Kujaw przed Prusami. Jednak Krzyżacy podbili Prusy a następnie stworzyli niezależne państwo zakonu krzyżackiego. Z czasem dochodziło do różnych konfliktów pomiędzy Krzyżakami a Polską (np. bitwa pod Grunwaldem). Krzyżacy stali się zagrożeniem.

zjazd w gąsawie

1227r.

Leszek Biały- syn Kazimierza Sprawiedliwego, został zamordowany. Wydarzenie to doprowadziło do jeszcze większego rozdrobnienia dzielnic.

Celem było zakończenie sporów pomiędzy Piastami.

skutki rozbicia dzielnicowego

  • utrata Pomorza Zachodniego, Pomorza Gdańskiego
  • nie liczono się z Polską na arenie międzynarodowej
  • powstało silne państwo krzyżackie
  • najazdy Mongołów (Tatarów) - 1241r.-bitwa pod Legnicą
  • rozwój gospodarczy
  • trójpolówka
  • lokacje miast

skąd biorą się przydomki?

Przykład: legenda o duchach z niedzicy :)

,,wakacja z duchami"

1970r.

zjednoczenie polski

próby zjednoczenia państwa

W XIII wieku mieudane próby zjednoczenia ziem polskich podejmowali książęta śląscy, między innymi Henryk Pobożny, który zginął w bitwie pod Legnicą w 1241 roku. Próbę scalenia polskich ziem podjął również książę Przemysł II. W 1295 roku został koronowany na króla Polski (po 219 latach). Jednak wkrótce po koronacji został zamordowany.

ROLA KOŚCIOŁA

Kościół odegrał nie małą rolę w zjednoczeniu państwa. Arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka podejmował działania na rzecz zjednoczenia Polski rozbitej na liczne księstwa. To on koronował Przemysła II na króla Polski.

koronacja władysława łokietka

1300r.

Dzieło zjednoczenia państwa kontynuował Władysław Łokietek. O władzę musiał walczyć z królem Czech Wacławem II. W 1320 roku został koronowany na króla, co uważane jest za symboliczny koniec okresu rozbicia dzielnicowego.

Władysław Łokietek zjednoczył część terytoriów polskich: Wielkopolskę, Małopolskę, ziemię sieradzką i łęczycką.

mapa str.201

CZASY KAZIMIERZA WIELKIEGO

KORONACJA KAZIMIERZA WIELKIEGO

1333r.

W trakcie swoich rządów Kazimierz Wielki zawarł pokój z Krzyżakami i znacznie powiększył terytorium Królestwa Polskiego. Za panowania Kazimierza Wielkiego założono wiele miast i spisano prawa. Rozwinął się także handel, dzięki czemu znacznie wzrosły dochody królewskiego skarbca.

,,zastał polskę drewnianą, a zostawił murowaną"

W celu obrony granic Królestwa Polski Kazimierz Wielki kazał wybudować ponad 50 zamków. Część z nich, leżących głównie na trudno dostępnych skałach na pograniczu Śląska i Małopolski, nazywamy Orlimi Gniazdami.

założenie akademii krakowskiej

1364r.

uczta u wierzynka

1364r.

W 1364 roku w Krakowie odbył się zjazd europejskich władców. Z tej okazji Mikołaj Wierzynek zorganizował wspaniałą ucztę.

tekst źródłowy str. 206

unia polsko-litewska

koniec dynastii piastów i początek andegawenów

1370r.

W wyniku starań Ludwika Andegaweńskiego , na tronie polskim zasiadła Jadwiga. Miała wtedy 12 lat. Mimo że żyła bardzo krótko, zrobiła bardzo dużo. W naszej historii zapisała się jako wybitna i wykształcona władczyni (król Polski).

jadzia :)

unia w krewie

1385r.

W myśl układu Jagiełło miał zostać mężem Jadwigi i królem Polski. Warunkiem było przyjęcie przez niego i całą Litwę chrztu. Jadwiga i Władysław rządzili przez kilkanaście lat jako równorzędni władcy. Niestety, królowa w wyniku komplikacji po porodzie zmarła, nie pozostawiając potomka (zmarła również córka).

wojna z zakonem krzyżackim

1409-1411r.

W czasie wojny z zakonem wojska polsko-litewskie pokonały siły krzyżackie w bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. Zwycięstwo to przyczyniło się do osłabienia państwa zakonu krzyżackiego. Dopiero w 1411 roku doszło do zawarcia pokoju w Toruniu. Polska odzyskała ziemię dobrzyńską, a Litwa- Żmudź. Krzyżacy zachowali jednak Pomorze Gdańskie.

samodzielne rządy jagiełły

1413r.- unia w Horodle (Polska i Litwa miały zachować odrębność, ale ściśle ze sobą współpracować) - ustalono, że wspólnie będą uzgadniac wybór nowego władcy oraz zwoływać zjazdy w ważnych sprawach - litewskim rodom rycerskim nadano polskie herby i przywileje

Po śmierci Jadwigi Jagiełło rządził jeszcze przez 35 lat. Dopiero czwarta żona dała mu dwóch męskich potomków- Władysława i Kazimierza. Władysław Jagiełło stał się założycielem nowej dynastii- Jagiellonów.

CZASY ŚWIETNOŚCI DYNASTII JAGIELLONÓW

władysław warneńczyk

1444r.

Władysław III Warneńczyk został królem Polski i Węgier. Jednak w bardzo młodym wieku zginął w bitwie pod Warną w 1444 roku. Ciała nie odnaleziono, nie wiadomo co się z nim stało.

kazimierz jagiellończyk

Następcą Władysława Warneńczyka został jego brat- Kazimierz Jagiellończyk. Okres rządów tego władcy był bardzo pomyślny dla Polski. Nastąpił rozwój gospodarczy i kulturalny kraju.

W latach 1454-1466 toczył z zakonem krzyżackim wojnę zwaną trzynastoletnią. Konflikt zakończył się zwycięstwem Polski. Doszło do podpisania pokoju w Toruniu w 1466 roku. Polska odzyskała Pomorze Gdańskie wraz z Malborkiem, ziemię chełmińską oraz biskupstwo warmińskie. Państwo zakonne stało się lennem Polski jako Prusy Zakonne.

elżbieta habsburżanka

Była żoną Kazimierza Jagiellończyka. Urodziła 13 dzieci. Czwórka z jej synów została władcami, a córki były wydane za królów europejskich, dzięki czemu nazywano ją ,,matką królów (i królowych)".

Na przełomie XV i XVI wieku dynastia Jagiellonów oprócz Polski i Litwy rządziła także w Czechach i na Węgrzech.

mapa str. 220