Rodzaje głosu ludzkiego

Rodzajeludzkiego głosu

Magdalena Oślizło

Głos

• bodźce zewnętrzne odbierane zmysłem słuchu, brzmienie czegoś;

• zdolność mówienia;

• głos ludzki jako instrument muzyczny.

(zob. WSJP)

Głos służy nam głównie do komunikowania się.Zdradza wiele informacji o nas samych, które można "wyczytać" z jego siły oraz barwy.

Głos ludzki jako instrument myzyczny

CHORDOFON (instrument strunowy) - porówanie do harfy eolskiej, której struny były poruszane przez wiatr AEROFON (instrument dęty) - źródłem dźwięku jest słup powietrza IDEOFON (instrument samobrzmiący, np. trójkąt) - całe ciało człowieka jest instrumentem

Głos ludzki jest porównywany do instrumentu, ponieważ jego powstanie podlega takim samym zasadom, jak powstanie dźwięku wydobywanego z instrumentu muzycznego.

VS

"Głos" instrumentu

Głos ludzki

1. Źródło dźwięku - struny głosowe i krtań (mechanizm drgający)2. Generator – układ oddechowy oraz układ nerwowy (strumień/fala powietrza i impulsy nerwowe wzbudzające struny głosowe do drgań) 3. Amplifikator - przestrzenie rezonansowe (rezonatory nadające nośność i brzmienie dźwiękom)

1. Źródło dźwięku (wibrator)2. Element wzbudzający źródło dźwięku (generator) 3. Element wzbogacający drgania, zwykle z wykorzystaniem zjawiska rezonansu (amplifikator)

Teorie powstawania głosu

AERODYNAMICZNA

MIOELASTYCZNA

KLONICZNA

(mięśniowo-elastyczna)

(neurochronaksyjna)

teoria najnowsza, łączy teorię mięśniowo-elastyczną z neurochronaksyjną- częstotliwość drgań strun głosowych zależy od ich sprężystości, masy, napięcia oraz kształtu

aktualna do połowy XX w.- za powstawanie głosu odpowiedzialne są mięśnie oddechowe i krtaniowe

1950 r., Raoul Husson- drgania strun głosowych zależą od pracy kory mózgowej

Rodzaje ludzkiego głosu

Powstały w krtani dźwięk ma 3 podstawowe cechy:WYSOKOŚĆ (skala) CZAS TRWANIA (tempo, rytm) NATĘŻENIE (poziom głośności). W rezonatorach dźwięk otrzymuje BARWĘ. Dzięki narządom artykulacyjnym przekształca się on w dźwięk artykułowany (mowę, śpiew).

Głos ludzki na przestrzeni wieków

Średniowiecze - głos elementem formalono-technicznym kompozycji polifonicznej (wielogłosowej).

XVI/XVII w. - zwiększenie roli głosu solowego związany z kształtowaniem się nowego poczucia harmonicznego, docenienie indywidualności głosu.

I połowa XIX w. (Włochy) - powstał podręcznik sztuki śpiewu (Methode du chant de Conservatorie), usankcjonowano podział na sześć gatunków głosu.

Powstanie opery romantycznej - wyodrębnienie kryteriów systematyki głosu, ukształtowanie nowych typów głosów (dramatyczne - mocne, liryczne - lekkie).

Rodzaje głosów

KOBIECE

MĘSKIE

DZIECIĘCE

Podstawowymi wyróżnikami głosu są skala (rozpiętość) oraz barwa (koloryt), pozwalające klasyfikować rodzaje głosu.

Głosy kobiece

SOPRAN

Najwyższy spośród głosów kobiecych (sopran koloraturowy, sopran liryczny, sopran dramatyczny).

MEZZOSOPRAN

Charakteryzuje się ciemną barwą, jest to głos pośredni między sopranem i altem (niski sopran/wysoki alt).

KONTRALT (ALT)

Najniższy głos żeński o ciemnej barwie przypominającej brzmienie tenorowe.

Głosy męskie

TENOR

Najwyższy z głosów męskich (tenor liryczny, tenor bohaterski).

BARYTON

Posiada ciemną barwę, znaczną siłę brzmienia i duży blask, cechują go znaczne możliwości wyrazowe (baryton liryczny, baryton dramatyczny).

BAS

Głos najniższy o bardzo ciemnej barwie i dużej nośności (bas-baryton, bas śpiewany, bas komiczny, bas głęboki).

Kastraci

Rodzaj głosu męskiego o znaczeniu historycznym, powstały w połowie XVI w. we Włoszech na dworach w Ferrarze oraz Mantui, cechujący się dużą siłą, sprawnościami technicznymi oraz znaczną ekspresją. Specyfika głosu kastratów wynika z wykonywanej przed okresem dojrzewania kastracji, która wywoływała istotne konsekwencje dla narządu głosu: brak hormonów produkowanych w męskich gruczołach płciowych powodował zatrzymanie wzrostu krtani (nie występowała mutacja) przy normalnym wzroście klatki piersiowej i płuc.

Głosy dziecięce

W dzieciństwie głosy dziewczynek i chłopców nie różnią się od siebie. Wyraźna zmiana następuje dopiero w okresie dojrzewania (mutacja) - zachodzi wówczas znaczna zmiana w barwie i brzmieniu głosu chłopców. Głosy dziecięce wsytępują w dwóch odmianach: wysokie (soprany - dyszkanty) oraz niskie (alty).

Należy szczególnie dbać o higienę głosu dzieci!

Barwy głosu

Sfera głosu należy do trudno przekazywalnychw języku z powodu:- innego kodu, jakim posługuje się muzyka; - kryjącej się za głosem złożoności człowieka

"Ilekroć literat pisze o muzyce, tylekroć musi skonstatować, jak bezsilne jest wszystko, co słowami można w tej dziedzinie wyrazić"

"J.S. Bach" J. Iwaszkiewicz

Metafory głosu

Barwa jest najbardziej złożonym elementem opisu głosu.

Barwy głosu najczęściej określamy przymiotnikami odnoszącymi nas do zmysłów, np. wzroku (czysty, ciemny, matowy etc.), dotyku (aksamitny, suchy, ciepły etc.), smaku (soczysty, słodki), słuchu (piskliwy, dźwięczny, głuchy etc) - za odczuwanie muzyki odpowiedzialne są receptory znajdujące się w różnych częścniach ciała.

Część określeń nazywających barwy głosu podlega wartościowaniu, np. murzyński głos, kobiecy głos.

Manipulowanie barwą głosu

Barwę swojego głosu można modyfikować! Wpływają na nie emocje, świadome manipulowanie "umiejscowieniem dźwięku w ciele" (zmiany rejestru, operowanie narządami głosu) oraz PRAWIDŁOWA EMISJA GŁOSU!

GOSIA SACAŁA TRENER GŁOSU

Bibliografia

1. Igras M., Majdak M., 2015, Metafory głosu - analiza akustyczna, (w:) "Prace Filologiczne" T. LXVI, https://www.researchgate.net/publication/275828634_Metafory_glosu-analiza_akustyczna_Metaphors_of_voice_-_an_acoustic_analysis[dostęp: 25.05.2021].2. Tarasiewicz B., 2003, Mówię i śpiewam świadomie. Podręcznik do nauki emisji głosu, Kraków. 3. <głos> , (w:) Wielki Słownik Języka Polskiego, red. E. Polański, Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków, s. 235. 3. https://www.focus.pl/artykul/ale-bez-jaj-panowie-historie-kastratow?page=1 [dostęp: 25.05.2021]. 4. https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C29832%2Cco-glos-mowi-o-czlowieku-badaja-psychologowie-z-wroclawia.html [dostęp: 25.05.2021]. 5. https://www.youtube.com/watch?v=Vt4gf1xUltQ [dostęp: 25.05.2021].

Dziękuję!