MOTYW WODY

Motyw wody w sztuce

Czym jest woda?

Woda - związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem.

Symbolika wody

Woda, zwłaszcza w kulturze słowiańskiej jest postrzegana jako geneza wszelkiego bytu i fundament świata. To odżywcza substancja zapewniająca życie, witalność i siłę, a także posiadająca właściwości lecznicze. Od najdawniejszych czasów wykorzystywana była do rytuałów związanych z nadejściem wiosny. Symbolizuje żywotność, płodność i oczyszczenie. W wielu religiach zanurzenie w wodzie oznacza odrodzenie (przykładem jest choćby chrzest). Woda jest często elementem mitów o stworzeniu świata. Uważa się ją również za medium ułatwiające przejście ze świata żywych do świata zmarłych.

Mimo tak pozytywnego znaczenia, ten żywioł ma również swoje ciemne strony. Bywa postrzegany jako groźny, złowrogi i destrukcyjny. Tę dwuznaczność wody, która z jednej strony jest życiem, a z drugiej – potrafi je również odebrać, dobrze oddaje znana nam dobrze symbolika potopu.

Wodzie przypisuje się również zdolność pośredniczenia w kontaktach między światami i przenoszenia informacji. To unikalna substancja, która posiadła umiejętność samodzielnego objawiania swojej siły. Płynąc pomiędzy światami przeszłości, teraźniejszość i przyszłości, ma z nimi nieustanny kontakt. Dlatego niektórzy twierdzą, że woda posiada właściwości prorocze i wykorzystują ją np. we wróżbach.

O bogatej symbolice wody w naszej kulturze może świadczyć mnogość powiedzeń, w których się zachowała.

• Spływa jak woda po kaczce
• Rzucić kogoś na głęboką wodę
• O chlebie i wodzie
• Nie można wejść dwa razy do tej samej rzeki

• Cicha woda brzegi rwie
• Dopóty dzban wodę nosi, dopóki się ucho nie urwie
• Patykiem na wodzie pisane
• Robić wodę z mózgu
• W gorącej wodzie kąpany

Motyw wody w malarstwie

SERIA RYSUNKÓW „POTOP” (1517-1518)

LEONARDO DA VINCI

Seria rysunków „Potop” przedstawia powodzie przypominające biblijny potop. Przedstawione tam armie, miasta, konie, drzewa, a nawet góry są całkowicie bezradne wobec natury.

POTOP (1508-12)

MICHAŁ ANIOŁ

Obraz powodzi był jedną z pierwszych scen, namalowanych przez artystę na suficie Kaplicy Sykstyńskiej. Na fresku zdesperowani ludzie szukają schronienia na małym skrawku suchej ziemi. Artysta pokazuje nam udrękę tych, którzy nie będą mogli przeżyć biblijnego potopu.

POTOP (1840)

FRANCIS DANBY

„Potop” irlandzkiego artysty Francisa Danby’ego to prawdziwe arcydzieło sztuki romantycznej. W centrum uwagi artysty znalazła się wzniosła i przerażająca siła żywiołu. Artysta wciąga nasz umysł do tragicznego świata o ciemnych kolorach.

POWÓDŹ (1896)

CLAUDE MONET

Claude Monet stronił od malowania scen depresyjnych, przepełnionych smutkiem, gdzie życie zbliżało się do swego kresu. W tym wypadku było inaczej. Zatopiony krajobraz pt „Powódź” prezentuje opuszczony i zaniedbany widok, w którym drzewa przypominają raczej duchy, aniżeli właściwą im siłę i stabilność.

WODA, KTÓRA PRZYCHODZI PO POWODZI (1829)

THOMAS COLE

Amerykański artysta przedstawia świat po potopie. Światło słoneczne pokazuje połamane i rozrzucone drzewa na martwej ziemi. Świat wydaje się być martwy i pusty.

EUROPA PO DESZCZU ( 1940-1942)

MAX ERNST

Wielki modernistyczny obraz jest wizją europejskiej ziemi zmienionej przez potężną burzę. Powódź, która zniszczyła świat bliski artyście, nie była jednak naturalna. Sprowadził ją człowiek, który zamienił rodzinny dom w stertę kamieni. Obraz stanowi malarską metaforę nazizmu.

motyw wody w literaturze

Świtezianka

Adam Mickiewicz

Tu jezioro stanowi tło przyrodnicze dla rozgrywających się wydarzeń i współtworzy nastrój utworu. Co więcej, tytułowa bohaterka jest rusałką – częścią tego jeziora. To ona zwodzi młodzieńca, a potem okazuje się być wysłanniczką sprawiedliwości i karze bohatera za lekkomyślność i łamanie zasad.

Nad Niemnem

Eliza Orzeszkowa

Niemen w tym utworze to rzeka bez mała rajska, płynie ona bowiem przez krainę szczęścia, taką, w której istnieje niezwykła harmonia między człowiekiem i przyrodą. Wody te mają także znaczenie symboliczne, by nie powiedzieć magiczne.

Opowieść rozbitka

Gabriel Garcia Marquez

Utwór jest zapisem historii jednego z cudem ocalałych marynarzy, o którego przeżyciu jednak nikt nie wiedział i który tym samym został uznany za zaginionego na morzu. Bohater przez wiele dni porusza się na kompletnym odludziu, wokół tylko woda, której niszczycielska potęga go przeraża.

Motyw wody w filmach

Wielki błękit

reż. Luc Besson

Morze i nurkowanie to coś, co łączy, a zarazem dzieli dwóch przyjaciół. To ich pasja, a jednocześnie spełnienie ambicji i droga do sukcesu. Wkrótce okazuje się, że jeden z mężczyzn czuje się znacznie swobodniej wśród delfinów niż wśród ludzi, do tego stopnia, że w jego sercu brakuje miejsca dla kobiety, która go kocha.

Kolumb odkrywca

reż. John Glen

Film o pasji eksploracyjnej i podróżniczej. Bezmiar wody to oczywiście żywioł, z którym trzeba walczyć o przetrwanie, ale jest też czymś, co służy człowiekowi, umożliwiając mu przemieszczanie się w najodleglejsze zakątki ziemi.

Waterworld

reż. Kelvin Reynolds

Sama wizja zalanego wodą świata i świetna scenografia sprawiają, że miłośnikowi morskich klimatów trudno przejść obok tego obrazu obojętnie.

White Squall

reż. Ridley Scott

Film opowiada prawdziwą historię brygantyny HMS Albatross, która zatonęła w 1961 roku za sprawą uderzenia tytułowego białego szkwału.

Dziekuje za uwage !!

Kinga Śmiechowska IIcG