Wojna z Moskwą

WOJNA Z MOSKWĄ

Olga Zabiega 2PC

SPIS TREŚCI

1. Oś czasu

8.Bitwa pod Połonką

2. Bohdan Chmielnicki

9. Bitwa pod Cudnowem

3. Powstanie Chmielnickiego

10. Rozejm w Andruszowie

4. Ugoda w Perejasławiu

11. Przyczyny i skutki wojny z Moskwą

5. Bitwa pod Szepielewiczami

6. Iwann Wyhowski

7. Unia w Hadziaczu

Oś czasu

Rozejm w Andruszowie 1667r.

Powstanie Chmielnickiego1648r.

Bitwa pod Szepielewiczami1654r.

Bitwa pod Połonką 1660r.

Ugoda w Perejasławiu1654r.

Unia w Hadziaczu 1658r.

Bitwa pod Cudnowem1660r.

Bohdan Chmielnicki

Hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648–1657, bohater narodowy Ukrainy. W 1637 został pisarzem wojska zaporoskiego (jako taki podpisywał 24 grudnia kapitulację powstania kozackiego Pawluka po klęsce pod Kumejkami i posłował do Warszawy jako członek delegacji kozackiej mającej prosić sejm o łaskawe potraktowanie upokorzonych Kozaków.)

Powstanie Chmielnickiego

Powstanie było spowodowane:

• Ograniczeniem praw i wolności kozaków.

• Odmowa sejmu na rozpoczęcie konfliktu pomiędzy Kozakami, Turcją i Tatarami.

• Bohdan Chmielnicki zyskał poparcie Kozaków, zawarł sojusz z chanem krymskim i otrzymał wsparcie w postaci oddziałów jazdy tatarskiej.

• Wzrost powinności pańszczyźnianych na Ukrainie.

Ugoda w Perejasławiu

18 stycznia 1654 roku została zawarta ugoda perejasławska. Na jej mocy Kozacy oddawali pod władzę cara Aleksego I Ukrainę, znajdującą się w granicach Rzeczpospolitej. Decyzja o przyłączeniu ziem ukraińskich do Rosji została podjęta przez Radę Kozacką, zwołaną z inicjatywy Bohdana Chmielnickiego.

Aleksy I wykorzystał ugodę jako pretekst do rozpoczęcia kolejnej wojny z Rzeczpospolitą. Już wiosną 1654 roku na terytorium państwa polsko-litewskiego wkroczyła około 150-tysięczna armia, występująca jako sojusznik Chmielnickiego i rzekomy obrońca ludności prawosławnej.

Ugoda w Perejasławiu - co dała?

• Kozacy przysięgli carowi wierność.

• Zapewniało Kozakom i ukraińskiej szlachcie zachowanie dotychczasowych przywilejów.

• Przyznano im znaczną autonomię w sprawach wewnętrznych, w tym prawo wyboru hetmana.

• Kwestie dotyczące polityki zagranicznej zostały podporządkowane carowi.

Bitwa pod Szepielewiczami 1654r.

Moskiewska armia wkroczyła na Ukrainę i Litwę. Rosja pokonała Litwę i zdobyła Smoleńsk. Później zatrzymano wojska przez najazd Szwecji na Rzeczpospolitą. Car obawiał się wzrostu szwedzkiej potęgi i przez to zawarł rozejm z Janem Kazimierzem.

Jan II Kazimierz Waza

Iwann Wyhowski

Szlachcic, pisarz wojska zaporoskiego, następnie hetman kozacki i w końcu wojewoda kijowski, starosta lubomelski, starosta barski w 1658 roku. Od 1657 roku w imieniu małoletniego syna Chmielnickiego Jerzego sprawował rządy na Ukrainie Naddnieprzańskiej. Był zwolennikiem porozumienia z Rzecząpospolitą Obojga Narodów, w 1658 zawarł w imieniu Hetmanatu unię hadziacką.

Unia w Hadziaczu 1658r.

16 września 1658 roku została zawarta unia w Hadziaczu pomiędzy Rzecząpospolitą i Kozakami. Rzeczpospolita Trojga Narodów była próbą ułożenia wzajemnych stosunków po krwawym powstaniu Chmielnickiego i podporządkowaniu Ukrainy carowi w ramach podpisanej kilka lat wcześniej ugody perejasławskiej. Niestety, postanowienia unii nigdy nie weszły w życie. Przez to, że Wyhowski dążył do porozumienia z państwem polsko-litewskim podpisał unie w Hadziaczu tworząc Rzeczpospolitą Trojga Narodów ( Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Wielkiego Księstwa Ruskiego)

Iwan Wyhowski

Bitwa pod Połonką

28 czerwca 1660r. w czasie „potopu” wojewoda ruski Stefan Czarniecki i hetman wielki litewski Paweł Sapieha wyruszyli przeciwko okupującej Litwę armii moskiewskiej, dowodzonej przez kniazia Iwana Chowańskiego. Czarniecki, który objął dowództwo nad całością wojsk, po wstępnych potyczkach, postanowił przejść do zdecydowanego natarcia na całym froncie. Dzięki temu wojska polsko-litewskie wygrały bitwę.

Bitwa pod Cudnowem

27 września – 1 listopada 1660r. podczas wojny polsko-moskiewskiej w okolicach Cudnowa doszło do serii walk pomiędzy armią moskiewską pod dowództwem wojewody kijowskiego Wasyla Szeremietiewa. na mocy umowy cudnowskiej z hetmanem kozackim Jerzym Chmielnickim oddziały kozackie przeszły na stronę polską, a moskiewski wódz rozpoczął rokowania w sprawie kapitulacji. Układ przewidywał m.in. oddanie wszystkich chorągwi, dział i wszelkiej broni palnej, prochu i innych zapasów wojennych oraz wypłacenie Tatarom 300 tys. talarów.

Rozejm w Andruszowie 1667r.

Niektórzy Kozacy zbuntowali się przeciw nowej zależności od Rzeczypospolitej i w październiku 1659 roku odnowili ugodę perejasławską.

W latach 1661 oraz 1663-1664 oddziały Jana Kazimierza przeprowadziły udane ofensywy przeciw Moskwie, jednak ze względu na konflikty w kraju tych sukcesów nie wykorzystano. Wszczęto więc rokowania, które zakończyły się 30 stycznia 1667 roku.

W Andruszowie podpisano piętnastoletni rozejm. Moskwa odzyskiwała ziemie smoleńską, czernihowską i siewierską, lewobrzeżną Ukrainę, a na dwa lata Kijów. Miasto to już nie miało powrócić do Rzeczypospolitej.

Rozejm w Andruszowie 1667r. - skutki

• Pokazanie słabość państwa polsko-litewskiego.

• Utracenie część Ukrainy po lewej stronie Dniepru z Kijowem.

• Oddanie ziem państwu moskiewskiemu:

• smoleńkiej,
• siewierską,
• czernihowską.

Skutki wojny z Moskwą

Przyczyny wojny z Moskwą

• Dążenie polskich władców do objęcia władzy na Rosji w okresie tzw. wielkiej smuty.
• wyprawa polskich magnatów wspierających Dymitra Samozwańca.
• chęć wzmocnienia pozycji Polski na arenie międzynarodowej (wykorzystując chwilową słabość Rosji).
• Dążenie kościoła katolickiego do podporządkowania sobie prawosławia.

• Król Władysław IV zrezygnował z tronu moskiewskiego.

• Rosja zachowała ziemię smoleńską, siewierską i czernihowską.

• Do Rosji została przyłączona lewobrzeżna Ukraina z Kijowem.
• Bitwy i śmierć wielu ludzi.
• Ugoda w Perejasławiu, unia

w Hadziaczu, rozejm w Andruszowie

• Powstanie Rzeczpospolitej Trojga Narodów.

Dziękuję