Lilje

Lilje

start

Lilije

ballada autorstwa Adama Mickiewicza, która została po raz pierwszy wydana w zbiorze Ballady i romanse w 1822 jako część tomu Poezyj.

Czas akcji

Akcja toczy się w połowie XI wieku, za czasów wyprawy Bolesława Śmiałego na Ruś.

Miejsce akcji

okolicy Litwy

• gaj,
• zamek,
• grób nieboszczyka,
• chata pustelnika,
• zamek,
• cerkiew

Bohaterowie

Pustelnik

Pani

Pani udawała się do niego po radę. Za pierwszym razem uspokaja niewiastą i zapewnia, że nic jej nie grozi. Kiedy zbrodniarka przyszła do niego kolejny raz z zapytaniem o to, którego brata wybrać na męża poradził jej wysłać ich do lasu aby zrobili wianki z kwiatów. Wygrywał ten, którego dar wybierze pani młoda. Powiedział też, że nie musi bać się zemsty byłego męża, jeśli go nie wezwie.

żona pana zamku. Zabiła swojego męża. Powodem zbrodni była obawa, że po powrocie odkryje on jej niewierność. Zdradziła, ponieważ nie chciała marnować swej młodości. Pochowała nieboszczyka w gaju, a grób obsiała liliami. Bała się zemsty ze strony zmarłego i czuła wyrzuty sumienia. Na końcu dostała zasłużoną karę.

Bohaterowie

Bracia

Mąż

Wracali razem z panem zamku. Kiedy po powrocie zorientowali się, że go nie ma wszczęli poszukiwania. Jednak wkrótce zapomnieli o swym bracie. Pani zamku zaczęła im się podobać, więc kazali dokonać jej wyboru. W ostatniej scenie nie mogli pogodzić się co do tego, kto przyniósł wianek z liliami.

Pan zamku. Wyjechał na wojnę razem z Bolesławem Chrobrym. Wracał razem z braćmi. Wyprzedził ich, aby szybciej zobaczyć się z żoną, która go zabiła. Po śmierci jego duch straszył morderczynię. Kiedy na ślubie Pani go wezwała, zjawił się i rozwarł ziemię, na której stała cerkiew.

Streszczenie

Akcja zaczyna się w lesie, gdzie kobieta grzebie zwłoki swojego zamordowanego męża. Zabójczyni sadzi na jego grobie lilie, które mają urosnąć tak wysoko, jak głęboko jest pochowany jej mąż. Panuje tajemniczy, mroczny klimat, jest ciemno, wietrzno i ponuro. Później kobieta biegnie do starego pustelnika, któremu opowiada całe zdarzenie: Mąż wracał z wyprawy wojennej wraz z dwoma braćmi, których wyprzedził, aby szybciej zobaczyć swoją żonę. Kobieta nie dochowała mu wierności i w obawie przed karą za zdradę postanowiła zabić swojego męża. Bohaterka szuka porady u starca- zastanawia się co zrobić aby jej zbrodnia nie wyszła na jaw; nie przeraża jej fakt popełnienia zbrodni, a jedynie ujawnienie prawdy. Pustelnik mówi jej, że jedynie mąż mógłby wyjawić co się stało, ale on nie żyje.

Streszczenie

Kobieta wraca do domu, gdzie czekają dzieci i zastanawiają się gdzie jest ich ojciec, ona udaje, że nic nie wie. Podobnie odpowiada braciom jej męża, którzy o niego wypytują. Niedługo zabójczynię zaczynają dręczyć koszmary, widzi ducha swojego męża wołającego dzieci, czy goniącego ją po lesie. Początkowo bracia szukają mężczyzny, co nie przynosi żadnych efektów, później jednak ulegają Pani i zaczynają starać się o jej rękę. Nie przejmują się już zaginionym bratem, a nawet chcą zająć jego miejsce. Wdowa nie wiedząc co robić udaje się do pustelnika, który mówi, że mógłby wskrzesić jej męża. Przerażona kobieta odmawia. Starzec udziela jej również rady, aby bracia w dzień ślubu przynieśli wianki uplecione z kwiatów z lasu i zawiesili na ołtarzu, a ona wybierze jeden z nich.

Streszczenie

W dniu ślubu kobieta informuje kandydatów o zadaniu, oni biegną do lasu i do zrobienia wianków używają oprócz innych kwiatów również lilie z grobu jej męża. Kiedy zawiesili już wianki Pani dokonała wyboru. Jednak okazuje się, że nie wiadomo do kogo ten wianek należał, gdyż obaj przypisują sobie jego wykonanie. Niespodziewanie z cerkwi wychodzi widmo zabitego męża-zjawa w bieli i nazywa żonę i braci „złymi”, po czym budynek wraz z braćmi i Panią zapada się pod ziemię. Na ich miejsce wyrastają lilie.

„Lilie” jako ballada-utwór synkretyczny

Dramat

liryka

Epika

• dialogi(np. między Panią a pustelnikiem; braćmi)
• akcja - dynamiczna

• napisany wierszem
• liczne środki artystyczne

• posiada narratora-postronny obserwator wydarzeń,
• bohaterowie również fantastyczni( widmo zmarłego męża),
• fabuła

Inne cechy ballady w utworze:

-dużą rolę odgrywa przyroda, towarzyszy wydarzeniom, współgra z emocjami bohaterów(np. podczas chowania zmarłego męża panuje mrok, wieje wiatr, jest ponuro, słuchać odgłosy wydawane przez sowy, wrony), - zawiera przesłanie moralne - ten kto popełnia zbrodnie takie jak zdrada, czy zabójstwo nie uniknie kary, - panuje nastrój tajemnicy i grozy, - opowiada o niezwykłych wydarzeniach( końcowa scena, kiedy przychodzi widmo, a cerkiew, Pani i bracia zapadają się pod ziemię), - ma rodowód ludowy( nie ma zbrodni bez kary- sprawiedliwość).

Adam Mickiewicz - Lilije

VIDEO

Ballada Adama Mickiewicza "Lilie" w interpretacji Sławomira Maciejewskiego. Utwór z cyklu "Ballady i romanse".

Dziękujemy!