krajobraz wysokogórski

Strefa krajobrazowawysoko górska

Michał Janiel

Miejsce występowania na mapie i opis

Rzeźba wysokogórska– górska rzeźba z formami erozji i akumulacji glacjalnej. Charakteryzuje się obecnością ostrych grani i szczytów cyrków lodowcowych oraz U kształtnych dolin, czyli żłobów lodowcowych.

Rośliny

Goryczka przezroczysta

Jaskier halny, jaskier górski

Dzwonek alpejski

Goryczka kropkowana

Gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych. Występuje w Karpatach, wschodnich Alpach oraz w górach Bułgarii. W Polsce występuje jedynie w Tatrach. Na Słowacji spotykana jest na obszarze Niżnych Tatr. Roślina rzadka.

Gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych. Nazwa, od łacińskiego słowa punctatus – punktowany, kropkowany – nawiązuje do charakterystycznie, drobno nakrapianych kwiatów. Gatunek subatlantycki, europejski. Występuje w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz w górach Półwyspu Bałkańskiego

Gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych. Występuje tylko w Alpach i Karpatach. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach i jest tu rośliną pospolitą.

Gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych. Obszar jego występowania na świecie jest nieduży – Karpaty i góry Półwyspu Bałkańskiego. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach i jest rośliną rzadką

Zwierzęta

Lis rudy, lis pospolity

Niedźwiedź brunatny

Świstak

Kozica

Gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych. Zamieszkuje Azję, Europę Północną i Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem. Sierść niedźwiedzia brunatnego ma barwę ciemnobrązową, choć u niektórych podgatunków może być jaśniejsza.

Gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych. Występuje na półkuli północnej, w części Azji, w Europie, Ameryce Północnej i północnej Afryce. W XIX wieku został wprowadzony do Australii, gdzie jest obecnie jednym z największych szkodników.

Grodzaj ssaka z podrodziny afro wiórek w rodzinie wiewiórkowatych. Rodzaj Marmota powstał w Ameryce Północnej. Przypuszcza się, że gatunkiem najbardziej podobnym do formy wyjściowej jest Marmota Olympus

Gssak z rodziny wołowatych, podgatunek kozicy północnej występujący w Tatrach oraz w Niżnych Tatrach na Słowacji. Jest najdalej na północ wysuniętą populacją kozicy

Życie mieszkańców

Szerpowie – słynący z siły i odwagi himalajscy przewodnicy, wspinacze, porterzy. Mieszkają w Nepalu u podnóża Mt. Everestu. Ich praca na wysokościach ponad 8000 m n.p.m. oraz ryzyko, jakiego się podejmują, przynoszą sławę, o której marzy wielu. Przez to o Szerpach i ich poświęceniu mówi się na całym świecie. Wielu ludzi mylnie kojarzy Szerpę z profesją. Jednak to nie zawód. Szerpowie to grupa etniczna. Ludzie, którzy wędrowali ze wschodniego Tybetu na zachód w poszukiwaniu lepszego życia. W XIV wieku osiedlili się w Nepalu i mieszkają tam do dziś.

Turystyka

Jeśli marzysz o zdobywaniu wysokich szczytów, nie musisz wcale wyprawiać się do Azji. Wręcz przeciwnie! Również w Europie ten rodzaj turystyki przeżywa swój rozkwit. Mamy w końcu swoje pasma górskie, na których można uprawiać ten turystykę wysokogórską. Początkującym polecamy wyjście w wysokie Tatry, które mogą okazać się sporym wyzwaniem, szczególnie zimą. Przed wyprawą koniecznie zapoznaj się z ostrzeżeniami i poradnikami TOPR-u. Nasze tatrzańskie ratownictwo nagrywa świetne filmiki, z których można wiele nauczyć się o turystyce wysokogórskiej i jej niebezpieczeństwach. Jeśli takie wysokości już ci nie wystarczają, wypróbuj blisko trzytysięczne szczyty – niemiecki Zugspitze, bułgarski Musała czy grecki Mytikas. Najbardziej wymagające będą najwyższe szczyty w Europie, czyli włoski i francuski Mount Blanc. Taka wyprawa to jednak propozycja dla naprawdę doświadczonych turystów.

Ciekawostki

Pasmo Himalajów jest aktywne geologicznie. W ciągu najbliższych 10 milionów lat subkontynent indyjski przeniesie się prawie 1500 kilometrów dalej do Azji, ponieważ indyjska płyta porusza się z prędkością 67 milimetrów rocznie.

Nazwa „Tatry” wywodzi się najprawdopodobniej od starosłowiańskiego słowa „ter” oznaczającego skałę, urwisko, lub od galicyjskiego „tertaro” oznaczającego wzgórze.

Głównymi rzekami pochodzącymi z Himalajów są Ganges, Indus, Yarlung, Yangtze, Yellow, Mekong i Nujiang.

Każdego roku przez Polskie Tatry przewijają się rzesze turystów, spragnionych górskich atrakcji. Szacuje się, że liczba ta w 2016 roku wynosiła aż 3,5 miliona osób, co na razie jest niepobitym rekordem frekwencji w tej części gór. Wydawałoby się, że tak duża liczba turystów na szlakach odkryła razem już wszystkie atuty górskich szlaków i pejzaży oraz rozwikłała wszystkie tajemnice związane z południowym skrajem Polski. Nic bardziej mylnego – Tatry mają nam do zaoferowania o wiele więcej, aniżeli wynikałoby to z przewodników turystycznych. Poniżej przedstawiamy kilka ciekawostek, o których mogliście nie mieć pojęcia. Oto one.

Klimat

rodzaj klimatu cechujący się zmienną pogodą, dużym natężeniem promieniowania słonecznego, oraz wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza obniżeniem temperatury powietrza a roślinność jest uboższa aż do całkowitego zniknięcia. W górach jest więcej opadów niż na nizinach. Często wieją wiatry, a szczególnie silny i niebezpieczny jest wiatr halny.

rodzaj klimatu cechujący się zmienną pogodą, dużym natężeniem promieniowania słonecznego, oraz wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza obniżeniem temperatury powietrza a roślinność jest uboższa aż do całkowitego zniknięcia. W górach jest więcej opadów niż na nizinach. Często wieją wiatry, a szczególnie silny i niebezpieczny jest wiatr halny.