Quo Vadis

Quo Vadis

Henryk Sienkiewicz

Quo Vadis

Świat przedstawiony w utworze - czas i miejsce akcji

Geneza powieści

Bohaterowie

Dzieje miłości Marka i Ligii

Pzemiana Marka Winicjusza i Chilona Chilonidesa

Interpretacja tytułu

Cechy powieści historycznej na przykładzie ,,Quo vadis"

Geneza powieści

„Quo vadis” to powieść historyczna, która powstawała w latach 1895-1896 w odcinkach, na zamówienie „Gazety Polskiej”. Zanim Sienkiewicz napisał powieść, wielokrotnie przebywał w Rzymie. Dokładnie przestudiował historię (dzieła Tacyta i Swetoniusza) i topografię Wiecznego Miasta. Dzięki temu mógł idealnie spleść ze sobą historię z fikcją literacką, którą trudno w „Quo vadis” dostrzec, gdyż zaciera się w dziele granica między wydarzeniami i postaciami historycznymi a tymi zmyślonymi przez pisarza.

Swiat przedstawiony w utworze - czas i miejsce akcji

. Czas akcji powieści nie został ściśle określony – wiadomo jedynie, że wydarzenia rozgrywają się w drugiej połowie I wieku naszej ery za panowania Nerona (54 – 68).Ustalenie czasu jest możliwe, dzięki wykorzystaniu przez Sienkiewicza kilku faktów historycznych: - Wojna w Armenii z Partami, z której powraca Winicjusz (63 r.)-- Śmierć małej Augusty, córki Nerona (63 r.)-- Pożar Rzymu (64 r.)-- Spisek Pizona (65 r.)’-- Śmierć Petroniusza (66 r.)-- Bunt Windeksa przeciwko Neronowi (68 r.)Epilog Quo vadis obejmuje wydarzenia z roku 68 zakończone śmiercią Nerona 19 czerwca tegoż roku. Tak więc akcja powieści rozgrywa się w latach 63 – 68 n.e..

Głównym miejscem akcji jest Rzym, w obrębie którego można wyróżnić Palatyn (wzgórze, na którym stał pałac cesarski), domy Plaucjusza, Petroniusza i Winicjusza oraz Zatybrze, gdzie przebywali chrześcijanie. Dwór Nerona przenosi się także do Ancjum, z kolei Winicjusz, Ligia i ich bliscy wyjeżdżają na Sycylię.

Bohaterowie

Postacie autentyczne

Postacie fikcyjne

Chrześcijanie

Poganie

Dzieje miłości Marka i Ligii

1) Spotkanie Winicjusza i Petroniusza - młody Patrycjusz opowiada o swojej miłości do Ligii.2) Plan Petroniusza polegający na wydaniu Ligii Winicjuszowi pod rozkazem cezara.3) Uczta u Nerona, ucieczka Ligii.4) Poszukiwanie Ligii przez Winicjusza - wynajęcie Chilona do jej odszukania.5) Pobyt w Ostrianum, wtargnięcie Winicjusza do domu, w którym przebywała Ligia. Nieudana próba porwania dziewczyny.6) Winicjusz u chrześcijan - opieka Ligii nad rannym Patrycjuszem.7) Przemiana duchowa Winicjusza.8) Spalenie Rzymu.9) Prześladowania chrześcijan - uwięzienie Ligii przez Nerona.10) Ursus i Ligia na arenie - ocalenie.11) Wyjazd Ligii i Winicjusza na Sycylię.

Przemiana Marka Winicjusza i Chilona Chilonidesa

Przemiana Chilona Chilonidesa oparta została na typowym wzorze przemiany Szawła w Pawła. Oszust, który podjął się odnalezienia Ligii, poznał środowisko chrześcijan i, podobnie jak Winicjusz, nie rozumiał istoty ich nauki. Oskarżył chrześcijan o podpalenie Rzymu. Wydał również miejsce schronienia Ligii. Udręka przebiegłego Greka zaczęła się w chwili rozpoczęcia igrzysk, na których w okrutny sposób ginęli chrześcijanie. Chilon, zmuszony do patrzenia na śmierć tych, których jawnie oskarżył, załamał się i nie wytrzymał widoku krwawej masakry. Choć za wszelką cenę próbował pokazać wszystkim, że potrafi patrzeć na męczeństwo chrześcijan jak inni Rzymianie, okazał się słaby i z trudem uczestniczył w widowiskach. Na pytanie innych, co widzą w chwili śmierci chrześcijanie, odpowiedział z przerażeniem: „Zmartwychwstanie!...”.

Przemiana Marka rozpoczęła się w momencie poznania Ligii. Następnym krokiem przemiany Marka było spotkanie chrześcijan w Ostrianum. Poznał nową religię, która go zaciekawiła. Był zdziwiony, że za dobro Bóg obiecywał chrześcijanom życie wieczne. Zaczął zastanawiać się nad różnicą między światem, w którym żył a światem wyznawców Chrystusa. Następnym etapem przemiany Winicjusza był pobyt w domu Miriam. Troskliwa opieka chrześcijan wpłynęła na to, że Marek uświadomił sobie jakie krzywdy wyrządził Ligii i obiecał, że nigdy więcej takiego czegoś nie uczyni. Zaczynał czuć odrazę i obrzydzenie do Nerona i jego stylu życia. Był gotów zaakceptować religię chrześcijańską wyłącznie dlatego, że wyznawała ją Ligia. Momentem przełomowym w przemianie Marka było to jak udał się do św. Piotra aby ten pomógł mu zrozumieć naukę chrześcijan i aby dał błogosławieństwo jemu i Już jako szczęśliwy narzeczony Ligii wyjechał do Ancjum i tam zrozumiawszy w końcu, na czym polega miłość do drugiego człowieka, przyjął chrzest z rąk apostoła Piotra.

Interpretacja tytułu

Łaciński tytuł powieści Henryka Sienkiewicza oznacza „dokąd idziesz”. Nawiązuje on do fragmentu dzieła, w którym święty Piotr, idąc za namową chrześcijan, postanawia opuścić Rzym. Po drodze dostrzega on Jezusa zmierzającego do wielkiego miasta. Zadaje więc pytanie quo vadis, Domine? (dokąd idziesz, Panie?), na które słyszy następującą odpowiedź: Gdy ty opuszczasz lud mój, do Rzymu idę, by mnie ukrzyżowano raz wtóry. Na te słowa apostoł zawrócił i postanowił zostać z chrześcijanami. Podczas wędrówki po Rzymie Sienkiewicz zobaczył kapliczkę z napisem ,,Qvo vadis, Domine?". W tamtym momencie Sienkiewicz postanowił napisać utwór, nawiązujący do wydarzeń starożytnych, w którym zawrze napis z kaplicy.

Cechy powieści historycznej na przykładzie ,,Quo vadis"

1) Akcja utworu umieszczona jest w przeszłości w epoce innej niż ta, w której żył autor powieści. Akcja "Quo Vadis" toczy się za czasów panowania Nerona (63 - 69 r.n.e), a Henryk Sienkiewicz żył na przełomie XIX/XX wieku (1846 - 1916r.). 2) Powieści znajdują się bohaterowie historyczni, którzy kiedyś żyli naprawdę. W "Quo Vadis" bohaterami historycznymi są: Neron, Poppea Sabina, Akte, Seneka, Petroniusz Gajusz, Tyggelin, Aulus Plaucjusz, Pomponia Grecyna, święty Paweł z Tarsu, święty Piotr Apostoł. 3) W zdarzenia fikcyjne wplecione są ważne wydarzenia historyczne. 4 ) Pojawiają się miejsca historyczne przedstawione zgodnie z prawdą historyczną.