Konstytucja 3 Maja

Konstytucja 3 Maja

1772

03.05.1791

1795

1793

1788

I rozbiór Polski

Od początku XVIII wieku w Polsce powstawały różne idee reform politycznch, a oświeceniowi pisarze krytykowali ówczesny ustrój i proponowali w swoich dziełach nowe sposoby rządów. Pod pretekstem wewnętrznej anarchii, w 1772 roku trzy państwa, Prusy, Austria i Rosja, dokonały pierwszego rozbioru Polski. Fakt ten spowodował przełom w myśleniu o reformach oraz powstały różnorodne inicjatywy, stanowiące póżniej podstawy w dążeniu do suwerenności.

Sejm Czteroletni

Zwołany w 1788 r. Sejm Czteroletni miał zatwierdzić sojusz polsko-rosyjski i włączenie się do wojny z Turcją. Jednak w Sejmie zapanowało pragnienie zerwania związków z Rosją. By osiągnąć ten cel zlikwidowano Radę Nieustającą oraz rozpoczęto realizację reform. Pod koniec 1788 r. zdecydowano o powiększeniu armii, a wraz z końcem kolejnego roku, na ulicach Warszawy pojawiła się czarna procesja mieszczan, którzy żądali zrównania w niektórych prawach ze szlachtą.

Konstytucja 3 Maja

3 maja 1791 r. po rozpoczęciu obrad sejmowych odczytano depesze dyplomatyczne wskazujące, że Polsce grozi kolejny rozbiór. Ignacy Potocki zwrócił się do króla: „abyś nam odkrył widoki swoje ku ratowaniu ojczyzny”. Natychmiast przegłosowano uchwalenie Ustawy Rządowej, a Król zaprzysiągł konstytucję: „Przysięgłem Bogu, żałować tego nie będę”.

Jedenaście artykułów pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej Konstytucji wprowadzało przede wszystkim trójpodział władzy, monarchię dziedziczną, opiekę prawną nad chłopami i mieszczaństwem oraz znosiło liberum veto. Sejm miał być zwoływany co dwa lata. I mimo, że obowiązywała ona zaledwie kilkanaście miesięcy, była ogromnym osiągnięciem.

II rozbiór Polski

Drugiego rozbioru Polski w 1793 dokonały Rosja i Prusy, bez udziału Austrii, która była zajęta wojną z Francją. Zaborcy powoływali się na "rewolucyjne zagrożenie ze strony Rzeczpospolitej". Rzeczywistą przyczyną rozbioru była próba uniezależnienia się od Rosji, którą podjęto w czasie Sejmu czteroletniego.Drugi rozbiór stanowił dla Polski katastrofę polityczną i gospodarczą. Gospodarka miejska i wiejska znalazła się w złym stanie. Wzrastały ceny żywności. Pod wpływem tych różnorodnych bodźców powstawała w Polsce chęć do działań rewolucyjnych - przygotowania do powstania kościuszkowskiego.

III rozbiór Polski

Trzeci rozbiór był ostateczny dla Polski, dokonały go Rosja, Prusy oraz Austria na podstawie podpisanego 24 października 1795 roku traktatu. Zaborcy powoływali się w nim na rewolucyjne zagrożenie ze strony Rzeczpospolitej, jednak bezpośrednią przyczyną rozbioru było powstanie kościuszkowskie w 1794 roku. I tak na 123 lata Polska przestała istnieć, ale zaborcom nie udało się zmienić poczucia patriotyzmu w Polakach.

Dziękuję za uwagę!

Amelia Mazgaj