romantyzm

ROMANTYZM

Spór romantyków z klasykami

Prąd ideowy, literacki i artystyczny

Eurpa: lata 90. XVIII - I połowa XIX w.

Fascynacja kulturą średniowieczną

Ruchy spiskowe

Polska: 1822r - 1863r

Stawianie uczucia, intuicji i wiary ponad rozum

Romantyzm pochodzi od łacińskiego słowa romanticus

Zmiana w mentalności całego pokolenia skutkiem rewolucji

Poezja romantyzmu

najważniejsze utwory

Adam Mickiewicz Oda do młodości

Juliusz SłowackiTestament mój

Adam Mickiewicz Ballady i romanse

Cyprian Kamil NorwidMoja piosnka (I)

Juluisz SłowackiGrób Agamemnona

William WordsworthŻonkile

Filozofia romantyzmu

tematy, poglądy, idee

• Irracjonalizm

• Panteizm

• Metafizyka

• Idealizm

• Mesjanizm

Istotne terminy

• Mesjanizm

• Elipsa

• Wiersz wolny

• Wallenrodyzm

• Sonet

• Dramat romantyczny
• Ballada
• Powieść poetycka

• Winkelriedyzm

• Prometeizm

• Orientalizm

• Synkretyzm

Gatunki literackie w romantyzmie

Powieść poetycka

Dramat romantyczny

Łączy w sobie elementy dramatu, epiki, liryki. Charakteryzuje się niechronologiczną fabułą, opisami przeżyć wewnętrznych. Narrator mówi o swoich odczuciach, komentuje postawy bohaterów i zwraca się wprost do czytelnika. Adam Mickiewicz „Konrad Wallenrod”.

Ukształtowany w romantyzmie. Twórcy nie przestrzegali reguły trzech jedności, łączyli realizm z fantastyką oraz elementy dramatyczne z epicki i lirycznymi. Utwory cechowały niejednorodność stylistyczna, luźna i otwarta kompozycja. Dramatem romantycznym jest np. „Kordian” Juliusza Słowackiego.

Sonet

Ballada

Składa się on z 14 wersów, podzielonych na 4 strofy. Pierwsze dwie (czterowersowe) są zazwyczaj opisowe, następne (trójwersowe) refleksyjne. Przykładami sonetów są „Sonet krymskie” Adama Mickiewicz – 18 utworów, zainspirowany podróżą na Krym.

Obejmuje utwory, opowiadające o fantastycznych wydarzeniach w tajemniczym nastroju. Ballady w romantyzmie odwoływały się do ludowych, pieśni, podań i wierzeń. Epickimi elementami ballady są fabuła i narrator. Cechami lirycznymi to budowa nastroju, a cechą dramatyczną to obecność dialogów. Przykładem ballady romantycznej jest „Świtezianka” Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz

polski poeta, działacz polityczny, publicysta, tłumacz, filozof, działacz religijny, mistyk, organizator i dowódca wojskowy, nauczyciel akademicki.

Cyprian Kamil Norwid

polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof. Często uznawany za ostatniego z czterech najważniejszych polskich poetów romantycznych.

Juliusz Słowacki

polski poeta, przedstawiciel romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej, epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim.

Zygmunt Krasiński

Napoleon Stanisław Adam Feliks Zygmunt Krasiński hrabia herbu Ślepowron, jeden z trójcy wieszczów, największych poetów polskiego romantyzmu. II Ordynat na Opinogórze. Debiutował w 1828 jako autor przepojonych makabrą opowieści gotyckich.

Johann Wolfgang Goethe

niemiecki poeta przełomu XVIII i XIX wieku i najwybitniejszy przedstawiciel literatury niemieckiej, a także jeden z najbardziej znaczących w skali światowej poetów romantycznych.

Lektury

DZIEŁA ROMANTYZMU

,,Dziady" cz. VIMickiewicz

,,Konrad wallenrod''Mickiewicz

,,Cierpienia młodego wertera"Mickiewicz

Postać Gustawa w IV części Dziadów reprezentuje modelowy typ romantycznego, nieszczęśliwego kochanka straconego dla świata z powodu swej szaleńczej miłości i namiętności do kobiety. Cała biografia Gustawa wpisuje się w znane już w literaturze schematy – Gustaw jest bowiem bohaterem werterowskim.

Na ukształtowanie akcji i problematyki utworu ogromny wpływ miała lektura powieści poetyckich George’a Byrona oraz Księcia autorstwa włoskiego filozofa – Nicollo Machiavellego. Jednym z najważniejszych problemów utworu jest pytanie o etyczną ocenę podstępu jako środka realizacji szlachetnych idei.

Powieść wywarła ogromny wpływ na życie obyczajowe epoki. Werter i Lotta znaleźli licznych naśladowców. Werteryzm stał się typowym rysem wczesnego europejskiego romantyzmu.

Lektury

DZIEŁA ROMANTYZMU

,,Dziady" cz. IIIMickiewicz

,,Nie-boska komedia"

,,Kordian"słowacki

Wydarzenia, przedstawione przez Słowackiego w Kordianie, mają pewne odniesienie do wydarzeń historycznych. Tytułowy Spisek koronacyjny rzeczywiście miał miejsce. Sprawa spisku jest wprawdzie dyskusyjna, ale nie ulega wątpliwości, że istniały w tamtym okresie w Polsce tajne towarzystwa, które dążyły do przywrócenia pełnej niepodległości Rzeczypospolitej.

Poczucie winy, świadomość rozdźwięku między zamiarem a jego realizacją oraz ataki ze strony poetów i działaczy polskich, którzy zarzucali A. Mickiewiczowi sprzeniewierzenie się ideałom i ucieczkę na emigrację, znacząco przyczyniły się do powstania Dziadów cz. III. Utwór miał być rekompensatą za brak udziału w powstaniu oraz wyrazem patriotyzmu poety.

Na powstanie dramatu wpłynęły niewątpliwie doświadczenia poety związane z manifestacją warszawską w trakcie pogrzebu senatora Bielińskiego, w której Krasiński zgodnie z przykazaniem ojca, a wbrew własnemu sumieniu, nie uczestniczył.

,,Istotną rolę w kształtowaniu światopoglądu epoki odegrała sztuka. Romantyczna koncepcja twórczości za najdoskonalszą formę poznania uważała poezję. Liryka była najbardziej niezwykłym wyrazem mocy artystycznej.”

Sztuka romantyczna

Romantycy uważali, że sztuka powinna wyrażać indywidualność twórcy i charakter poszczególnych narodów

Podsumowanieromantyzmu

AUTORZY

Gabriel Kuśmierczak

Wiktor Storta

Wiktor Łebski

Kacper Matysiak

Dziękujemy za uwagę