Osmanlı devletinde seçim, 2.meşrutiyet ve fikir akımları

OSMANLI DEVLETİNDE DEMOKRATİKLEŞME HAREKETLERİ

Index

01. Osmanlı'da Seçim

02. II.Meşrutiyet ve Siyasi Partiler

03. Üç Tarz-ı Siyaset

.01

Osmanlı'da Seçim

İlk Osmanlı Meclis-i Umumisi 115'i Meclis-i Mebusan ve 26'sı Meclis-i Ayandan olmak üzere 141 üyeyle 19 Mart 1877'de Dolmabahçe Sarayı'nda toplanmıştır. Osmanlı Devleti, Ruslara karşı 93 Harbi’nde ağır bir yenilgi almıştır. Bu dönemde mecliste, Müslüman ve gayrimüslim mebuslar arasındaki tartışmalar sertleşmiştir. Bu gerekçelerle Sultan II. Abdülhamid 13 Şubat 1878’de meclisi süresiz tatil etmiştir. Böylece 1..Meşrutiyet Dönemi sona ermiştir.

.02

II.Meşrutiyet ve Siyasi Partiler

II.Meşrutiyetin İlanı

2.Abdülhamitin meclisi kapatmasından sonra Genç Osmanlılar adıyla bilinen osmanlı aydınları Abdülhamite karşı siyasi bir mücadele başlatmıştır.Meşrutiyetin yeniden ilanını sağlamak için İttihat ve Terakki (Birleşme ve İlerme) Cemiyetini kurmuşlardır.

İttihat ve Terakki Cemiyetinin Amaçları

1. Anayasayı yeniden yürürlüğe koydurarak Mebusan Meclisini açtırmak
2. Osmanlıcılık düşüncesi doğrultusunda osmanlı vatandaşlarının birleşmesini sağlayarak devletin dağılmasını önlemek

Reval Görüşmesi 1908

• Rus çarı ve İngiliz kralı, Estonyanın başkenti Reval'de bir araya gelmişlerdir. Görüşmede Makedonya meselesi, Boğazların durumu ve Osmanlı yönetimindeki Hristiyanlar için yapılacak ıslahatlar gündeme gelmiştir
• İttihat ve Terakki üyeleri bu görüşmeyi bahsi geçen devletlerin osmanlı topraklarını paylaşma konusunda anlaştıkları şeklinde yorumlarayarak harekete geçmiştir.

.05

2.Meşrutiyetin ilanını takip eden dönemde:

İç karışıklıktan yararlanan:

1. Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiştir (1908)
2. Avusturya-Macaristan, Bosna-Hersek'i topraklarına kattığını ilan etmiştir
3. Girit, Osmanlıdan ayrılarak Yunanistan'a bağlanma kararı almıştır.

Meclisin Tekrar Açılması

1908 yılında içerde ve dışarda gelişen olaylar üzerine İttihat ve Terakki Cemiyeti harekete geçmeye karar vermiştir. Aralarında Niyazi Bey, Enver Bey gibi ünlü subayların da bulunduğu askerî gruplar, 23 Temmuz 1908’de Sultan II. Abdülhamid’e Kanun-ı Esasi’yi yeniden yürürlüğe koydurmayı başarmıştır. Böylece II. Meşrutiyet Dönemi başlamış ve otuz yıllık bir aradan sonra yeniden mebus seçimi yapılmıştır.

ENVER BEY

Meclisin Tekrar Açılması

1908 seçimlerine İttihat ve Terakki Cemiyetiyle Ahrar Fırkası katılmıştır. Yeni rejime karşı çıkan 31 Mart Vakası’nın bastırılmasından sonra Sultan II. Abdülhamid tahttan indirilmiştir. Ardından II. Meşrutiyet Meclisi, 21Ağustos 1909’da anayasa değişikliğini kabul etmiştir.

Bu değişikliklerle siyasal örgütlenme ve toplantı hakkı tanınmıştır ve Türk demokrasi tarihinde gerçek anlamıyla siyasi partiler kurulmaya başlanmıştır. Böylece daha meşrutiyetçi bir yapı ve gerçek parlamenter hükûmet modeli benimsenmiştir.

2.Meşrutiyet Döneminde Türk tarihinde ilk siyasi partiler kurulmuştur.

31 Mart Vakası’ndan sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti özgürlükçü tavrından vazgeçmiştir. Bu durum İttihatçılara karşı muhalefetin gelişmesine neden olmuşve yeni partiler kurulmaya başlanmıştır II. Meşrutiyet Dönemi’nde dört kez sandığa gidilmiştir. Yine bu dönemde farklı fikirleri savunan pek çok parti kurulmuştur.

.03

Üç Tarz-ı Siyaset

Özet