Zbrodnia i kara

Problematyka społeczna w "Zbrodni i karze" F. Dostojewskiego

Martyna Rogalska

Problem biedy przedstawiony w powieści

Warunki życia biedoty

Społeczne patologie

-alkoholizm

-prostytucja

01

Problem biedy przedstawiony w powieści

Petersburg jawi się jako miasto brudu i nędzy. Trudna sytuacja materialna staje się jedną z przyczyn zbrodni popełnionej przez Rodiona Romanowicza Raskolnikowa. Nie może on kontynuować studiów, ma długi za mieszkanie za, które nie płacił. Zdarza mu się nie jeść po kilka dni. Te wszystkie sytuację budzą w nim bunt przeciw nierównością społecznym.

Sonia, która zostaje prostytutką po to aby zapewnić rodzicom i rodzeństwu godne życie. Z pełną pokorą przyjmuje instniejący porządek społeczny, nikogo nie obwinia za zaistniałą sytuację. Niestety niski status społeczny naraża ją na przykre sytuacje (Łużyn wkłada jej banknot do kieszeni, następnie oskarża ją o kradzież).

02

Warunki życia biedoty

Zbrodnia i kara to przykład powieści, który bardzo dobrze obrazuje społeczeństwo rosyjskie drugiej połowy XIX wieku. Autor szczególną uwage kieruje na najniższą warstwę społeczną. Bohaterowie zmagają się z nędzą np. Raskolnikow czy rodzina Marmieładowów. Są uwikłani w zbrodnie i inne występki np. Raskolnikow, Swidrygajłów. Degeneraci społeczni i alkoholicy np. Marmieładow. Prostytutki- Sonia.

Kryzys ekonomiczny i przemysłowy przyczynił sie do ubożenia ludności. Kwitnie przestępstwo i prostytucja. Autor również przedstawia problem alkoholizmu i materialnej nędzy.

Mieszkańcami Petersnurga byli w większości ludzie pozbawieni korzeni, którzy przybywając do miasta mieli nadzieje na odmianę losu. Ludzie tam nie tworzyli wspólnoty, każdy martwił się o siebie. Większość boryka się z nędzą, dochodzi do wielu samobójstw i chorób psychicznych. Świat przedstawiony przez pisarza rządzi sie swoimi prawami.

Dla ludzi z niższych sfer codziennością jest zmaganie się z bezrobociem, głodem czy też chorobami. (Gruźlica Katarzyny Iwanowej, nędza rodziny Marmieładowa- "Nędza rodziny Marmieładowa była już taka, że nikt z nich nie miał bielizny na zmianę. Katarzyna Iwanowa nie mogła znieść brudu i wolała męczyć się nad siły po nocach, gdy wszyscy śpią, aby do rana wysuczyć mokrą bieliznę na rozciągniętym sznurze i dać każdemu czystą."

Pisarz bardzo szczegółowo przedstawia chaos i brzydotę rzeczywistości: pijaństwo, prostytucję, wyzysk i przestępczość. Tę nędzę widać wyraźnie w opisie pokoju Raskolnikowa:"była to maluteńka komóreczka, długa może na sześć kroków, mająca najbardziej żałosny wygląd ze wszystkich możliwych komóreczek, od odstających od żółtych ścian, zakurzonych tapetach, w dodatku tak niska, że każdy człowiek nieco wyższy czuł się w niej nieswojo (...) umeblowanie odpowiadało wyglądowi pomieszczenia".

03 Społeczne patologie

Alkoholizm

Przykładem człowieka, który popadł w alkoholizm jest Siemion Zachorycz Marmieładow, który stracił swoje stanowisko urzędnika przez nałóg alkoholowy. Nałóg przyniosł ogromne zmiany w jego życiu m.in. ciągła utrata pracy, gdy otrzymał już posadę to długo jej nie utrzymywał. Przez problemy z utrzymaniem posady Marmieładow nie był w stanie utrzymać rodziny i zapewnić im podstawowych środków do życia. Warunki mieszkaniowe owej rodziny też nie były zadawalające.

Nałóg alkoholowy był również przyczyną zmian w psychice bohatera. Sprawił on, że Marmieładow nie potrafił realnie myśleć. Sądził on, że im więcej wypije, tym większe poczucie winy w sobie wzbudzi . Nie czerpał radości z picia tylko cierpienie. Alkohol tak bardzo działal na jego psychikę, że stracił poczucie odpowiedzialności oraz uczucie wstydu.

Prostytucja

Sonia, czyli Zofia Siemionowa Marmieładowa, to młodziutka dziewczyna, córka urzędnika. Dziewczyna pod wpływem bardzo trudnej sytuacji materialnej własnej rodziny decyduje się zostać prostytutką. Dzięki swojej pracy utrzymuje ojca alkoholika, jego żonę Katarzynę Iwanownę i ich dzieci. Sonia to osoba wyjątkowa, obdarzona niespotykaną empatią i skłonna do skrajnych poświęceń dla innych.

Dziewczyna, by pomóc rodzinie decyduje się na utratę własnej reputacji i hańbę, przyjmuje również upokorzenie ze strony niewdzięcznej macochy. Z powodu niechęci sąsiadów do jej profesji Sonia wyprowadza się z domu i wyrabia specjalną „żółtą kartę”. Regularnie odwiedza jednak dom i pomaga rodzeństwu.

Dziękuję za uwagę Martyna Rogalska