SKRÓTY I SKRÓTOWCE

SKRÓTY I SKRÓTOWCE

01

TEMAT:

TWORZENIE I ZAPISYWANIE SKRÓTÓW I SKRÓTOWCÓW.

W tekstach pisanych bardzo często możesz spotkać skrócone pojedyncze wyrazy. Dlaczego się pojawiają? Po prostu bardzo ułatwiają i skracają wypowiedzi - dzięki nim kilka wyrazów można zapisać w postaci kilku liter - to duża oszczędność czasu i papieru!

By zaoszczędzić miejsce na kartce albo szybciej wyrazić jakąś myśl (np. w SMS-ie lub przez komunikator internetowy), możesz użyć skrótu. Skrót to skrócony zapis wyrazu składający się z jednej litery lub z kilku liter. Czytamy go zawsze jako pełny wyraz.

ZASADY SKRACANIA WYRAZÓW

Zostawiamy tylko pierwszą literę lub kilka pierwszych liter, z których ostatnia wyraża spółgłoskę, i po nich stawiamy kropkę.

Zostawiamy tylko pierwszą i ostatnią literę, ale nie stawiamy w takiej sytuacji kropki.

Usuwamy środkowe litery, zwłaszcza oznaczające samogłoski.

Zasady skracania ogólnie znanych wyrażeń

Skracamy każdy z wyrazów do jednej litery (w niektórych wypadkach – do dwóch liter). Jeśli drugie lub kolejne słowo rozpoczyna się samogłoską, stawiamy kropkę po każdym skróconym wyrazie (pisząc na komputerze, nie stawiamy po kropce spacji).

Jeśli wszystkie skracane słowa rozpoczynają się od spółgłosek lub tylko pierwsze słowo rozpoczyna się samogłoską, stawiamy jedną

Zasady skracania wyrażeń specjalistycznych (np. geograficznych)

Stawiamy kropkę po każdym skróconym wyrazie – niezależnie od tego, czy rozpoczyna się on samogłoską, czy spółgłoską.

Skróty w nazwach własnych zapisujemy małą literą.

ĆWICZENIA

ĆWICZENIA

Niektóre wyrazy i wyrażenia można skracać na różne sposoby. Przykładem są nazwy ocen szkolnych, które zapisuje się albo z kropką na końcu jak zwykłe skróty (cel., bdb., db., dst.), albo bez kropki – jak symbole (cel, bdb, db, dst). Na dwa sposoby skraca się też formy różnych przypadków rzeczowników typu numer (numeru, numerowi, numerem, numerze): albo dodając do skrótu formy mianownika (nr) odpowiednią końcówkę fleksyjną (nru, nrowi, nrem, nrze), albo stawiając po nim kropkę (nr. – w nr. 3).

Obok skrótów istnieją skrótowce, a więc wyrazy, które powstały w wyniku skrócenia jakiegoś wyrażenia – zwykle nazwy własnej. W przeciwieństwie do typowego skrótu skrótowiec zapisujemy bez kropek i odczytujemy jako jedno słowo.

TYPY SKRÓTOWCÓW

LITEROWCE

GŁOSKOWCE

SYLABOWCE

Tworzy się je z pierwszych liter poszczególnych wyrazów i odczytuje litera po literze.

Tworzy się je podobnie jak literowce, ale wymawia jako grupę głosek,

Tworzy się je z pierwszych sylab (lub grup głosek) poszczególnych wyrazów..

ĆWICZENIA

ĆWICZENIA

ĆWICZENIA

JAK ODMIENIAĆ SKRÓTOWCE?

Nie odmienia się skrótowców zakończonych w wymowie samogłoską. Przykłady: PZU [pe-zet-u] – pójść do PZU, NATO [nato] – przystąpić do NATO, PKO [pe-ka-o] – mieć konto w PKO, USA [u-es-a] – jechać do USA Wyjątkiem są głoskowce zakończone literą a (np. IKEA, EFTA), które można odmieniać lub pozostawić nieodmienne.

JAK ODMIENIAĆ SKRÓTOWCE?

Skrótowce, które kończą się na spółgłoskę, można odmieniać jak każdy inny rzeczownik, zwłaszcza w mniej oficjalnych wypowiedziach. Formy przypadków (z wyjątkiem mianownika) zaznaczamy następująco: do zapisanego wielkimi literami skrótowca dodajemy po łączniku końcówkę fleksyjną zapisaną małymi literami. Przykłady: GOPR [gopr] – pomoc GOPR-u [gopru] (lub: pomoc GOPR), praca w GOPR-ze [goprze] (lub: praca w GOPR); ONZ [o-en-zet] – pomoc ONZ-etu [oenzetu] (lub: pomoc ONZ), praca w ONZ-ecie [oenzecie] (lub: praca w ONZ)

ĆWICZENIA

JAK ODMIENIAĆ SKRÓTOWCE?

Skrótowce są często używane przez użytkowników internetu. Podobnie jak skróty pozwalają na szybsze zapisanie myśli. Większość skrótowców internetowych pochodzi z języka angielskiego, np. EOT (end of topic – koniec tematu), LOL (laughing out loud – głośny śmiech)

DZIĘKUJĘ