Środki stylistyczne zwane są inaczej środkami poetyckimi lub środkami artystycznego wyrazu ; to takie elementy języka, których zadaniem jest wywołanie u odbiorcy efektu, na którym zależy autorowi dzieła. W zależności od tego, jakiego rodzaju jest to efekt, środki stylistyczne mogą pełnić różne funkcje.
Funkcje środków stylistycznych
- wyrażają emocje podmiotu lirycznego
- wywołują określone emocje u odbiorcy dzieła
- kreują świat przedstawiony w utworze
- budują nastrój utworu
- pobudzają wyobraźnię odbiorcy
Środki stylistyczne
To określenie rzeczownika
wyrażone najczęściej przymiotnikiem.
np. łąka (jaka?) pachnąca
serce (jakie?) gołębi
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Porównanie to zestawienie wyrazów wskazujące na podobieństwo pod jakimś względem dwóch przedmiotów lub zjawisk przy użyciu słów typu jak (jakby, na podobieństwo...), np."kiedy trzeba na śmierć idą po kolei Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec" J. Słowacki, "Testament mój"
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Przenośnia inaczej nazywana
METAFORĄ, to nowe, zaskakujące
zestawienie słów, z których powstaje nowe znaczenie.
Przenośni nie mozna rozumieć dosłownie. Żeby dostrzec jej sens,
trzeba użyć wyobraźni.
np. morze liści
(wyobraźnia podpowie nam, że
taka przenośnia mogła powstać,
gdy ktoś patrzył na bardzo
dużą ilość liści leżących na ziemi)
Środki stylistyczne
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
(Inaczej: personifikacja)
To rodzaj metafory, który polega na
przedstawieniu czegoś jakby
posiadało cechy / umiejętności
typowe TYLKO dla człowieka.
np. róża zaczerwieniła się ze wstydu
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Ożywienie (inaczej animizacja)
jest rodzajem przenośni.
Polega na przedstawieniu
przedmiotu lub pojęcia w taki sposób jakby było to żyjącą istotą.
np. rozbiegły się liście
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Wyraz dźwiękonaśladowczy.To słowa / wyrażenia, które
naśladują brzmienie dźwięków.
np. Pif! Paf!
Ding, dong!
ale także: szelest, świst
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi, np. A to jest moje miasto pod popiołem,
A to jest moja laska i wstążki prorockie,
A to jest moja głowa pełna wątpliwości.
(Wisława Szymborska – Monolog dla Kasandry)
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Bezpośredni zwrot do osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu, np. " Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie" A. Mickiewicz, "Pan Tadeusz"
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
słowo lub wyrażenie użyte zastępczo w celu złagodzenia wyrażeń drastycznych, dosadnych lub nieprzyzwoitych, np. mijać się z prawdą – zamiast – kłamać, łgać odejść, zasnąć w Panu – zamiast – umierać
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
wyraz nowo utworzony, specjalnie na potrzeby utworu, np. "Mijały dnie i noce, którym mijać chce się,
I mijało bezpole, bezkrzewie, bezlesie.” B. Leśmian, "Żołnierz"
10
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Wielokrotne użycie tego samego elementu językowego celem uzyskania rytmizacji, podkreślenia znaczenia, zwiększenia ekspresji, np. "Siedziałem — mówi — długo w tej grocie,
(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie)
dłużej nie mogę… skumbrie w tomacie!
(skumbrie w tomacie pstrąg)" K. I. Gałczyński, Skumbrie w tomacie
11
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki stylistyczne
12
Wyraz pochodny, który określa rzecz lub osobę mniejszą niż nazwana wyrazem podstawowym, np. "Przymruż złociste światełka, Ukryj się pod matki rąbek, Nim cię zgubi śronu ząbek Lub chłodnej rosy perełka." A. Mickiewicz, "Pierwiosnek"
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki stylistyczne
Wyraz pochodny określający osobę lub rzecz większą od nazwanej wyrazem podstawowym, np. język - jęzor kot - kocisko but - bucior
13
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki artystyczne
14
Wyraz przestarzały, który nie jest używany w dzisiejszych czasach, np. dziatki (dzieci), wszak, zaiste, ongiś
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki artystyczne
Pytanie bez wyrażenia wątpliwości,
podkreślające przekonanie mówcy, np. "Róża? Jak wygląda róża?
Czy to kwiat? A może kamień?" W. Szymborsk, "Nic dwa razy"
15
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki stylistyczne
spojnikedukacji
Created on April 24, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
Środki stylistyczne zwane są inaczej środkami poetyckimi lub środkami artystycznego wyrazu ; to takie elementy języka, których zadaniem jest wywołanie u odbiorcy efektu, na którym zależy autorowi dzieła. W zależności od tego, jakiego rodzaju jest to efekt, środki stylistyczne mogą pełnić różne funkcje.
Funkcje środków stylistycznych
Środki stylistyczne
To określenie rzeczownika wyrażone najczęściej przymiotnikiem. np. łąka (jaka?) pachnąca serce (jakie?) gołębi
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Porównanie to zestawienie wyrazów wskazujące na podobieństwo pod jakimś względem dwóch przedmiotów lub zjawisk przy użyciu słów typu jak (jakby, na podobieństwo...), np."kiedy trzeba na śmierć idą po kolei Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec" J. Słowacki, "Testament mój"
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Przenośnia inaczej nazywana METAFORĄ, to nowe, zaskakujące zestawienie słów, z których powstaje nowe znaczenie. Przenośni nie mozna rozumieć dosłownie. Żeby dostrzec jej sens, trzeba użyć wyobraźni. np. morze liści (wyobraźnia podpowie nam, że taka przenośnia mogła powstać, gdy ktoś patrzył na bardzo dużą ilość liści leżących na ziemi)
Środki stylistyczne
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
(Inaczej: personifikacja) To rodzaj metafory, który polega na przedstawieniu czegoś jakby posiadało cechy / umiejętności typowe TYLKO dla człowieka. np. róża zaczerwieniła się ze wstydu
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Ożywienie (inaczej animizacja) jest rodzajem przenośni. Polega na przedstawieniu przedmiotu lub pojęcia w taki sposób jakby było to żyjącą istotą. np. rozbiegły się liście
Uosobienie
Ożywienie
Przenośnia
Porównanie
Epitet
Środki stylistyczne
Wyraz dźwiękonaśladowczy.To słowa / wyrażenia, które naśladują brzmienie dźwięków. np. Pif! Paf! Ding, dong! ale także: szelest, świst
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi, np. A to jest moje miasto pod popiołem, A to jest moja laska i wstążki prorockie, A to jest moja głowa pełna wątpliwości. (Wisława Szymborska – Monolog dla Kasandry)
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Bezpośredni zwrot do osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu, np. " Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie" A. Mickiewicz, "Pan Tadeusz"
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
słowo lub wyrażenie użyte zastępczo w celu złagodzenia wyrażeń drastycznych, dosadnych lub nieprzyzwoitych, np. mijać się z prawdą – zamiast – kłamać, łgać odejść, zasnąć w Panu – zamiast – umierać
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
wyraz nowo utworzony, specjalnie na potrzeby utworu, np. "Mijały dnie i noce, którym mijać chce się, I mijało bezpole, bezkrzewie, bezlesie.” B. Leśmian, "Żołnierz"
10
10
Neologizm
Eufemizm
Apostrofa
Anafora
Onomatopeja
Środki stylistyczne
Wielokrotne użycie tego samego elementu językowego celem uzyskania rytmizacji, podkreślenia znaczenia, zwiększenia ekspresji, np. "Siedziałem — mówi — długo w tej grocie, (skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) dłużej nie mogę… skumbrie w tomacie! (skumbrie w tomacie pstrąg)" K. I. Gałczyński, Skumbrie w tomacie
11
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki stylistyczne
12
Wyraz pochodny, który określa rzecz lub osobę mniejszą niż nazwana wyrazem podstawowym, np. "Przymruż złociste światełka, Ukryj się pod matki rąbek, Nim cię zgubi śronu ząbek Lub chłodnej rosy perełka." A. Mickiewicz, "Pierwiosnek"
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki stylistyczne
Wyraz pochodny określający osobę lub rzecz większą od nazwanej wyrazem podstawowym, np. język - jęzor kot - kocisko but - bucior
13
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki artystyczne
14
Wyraz przestarzały, który nie jest używany w dzisiejszych czasach, np. dziatki (dzieci), wszak, zaiste, ongiś
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie
Środki artystyczne
Pytanie bez wyrażenia wątpliwości, podkreślające przekonanie mówcy, np. "Róża? Jak wygląda róża? Czy to kwiat? A może kamień?" W. Szymborsk, "Nic dwa razy"
15
15
14
13
12
Pytanie retoryczne
11
Archaizm
Zgrubienie
Zdrobnienie
Powtórzenie