Błękitna Armia

Błękitna Armia

Powstanie armii

Umundurowanie i wyposażenie

Losy po I wojnie światowej

Do formowania polskich oddziałów we Francji powrócono po podpisaniu przez prezydenta Raymonda Poincarégo dekretu 4 czerwca 1917 roku . Miesiąc później w obozie Sillé-le-Guillaume powstały pierwsze polskie oddziały, a 8 stycznia 1918 roku utworzono dwubatalionowy 1 Pułk Strzelców Polskich. Główny trzon stanowili Polacy z USA, zgłaszający się na apel Ignacego Jana Paderewskiego oraz emigranci z Kanady i Francji. Później doszli Polacy z przebywających we Francji i ogarniętych fermentem rewolucji dywizji rosyjskich.

Pierwszym dowódcą był Francuz, generał Louis Archinard. Na mocy porozumienia z rządem Francji Komitet Narodowy Polski uzyskał 28 września 1918 roku pełną kontrolę polityczną nad Armią. Wskutek porozumienia została ona uznana za "autonomiczną armię sojuszniczą walczącą pod wyłącznym polskim dowództwem". Francuskiego dowódcę 4 października 1918 zastąpił gen. Józef Haller.

Po kliknięciu w obrazki, ukaża się informacje o poszczególnych postaciach

Tuż po wybuchu I wojny światowej koła polskie we Francji zwróciły się do rządu francuskiego o wyrażenie zgody na formowanie sił zbrojnych na terenie swojej drugiej ojczyzny. 21 sierpnia 1914 rząd Francji wyraził na to zgodę. Armia została zorganizowana na zasadzie zaciągu ochotniczego spośród Polaków służących w wojsku francuskim, polskich jeńców wojennych z armii państw centralnych, a także z polskiej emigracji z Francji, Stanów Zjednoczonych, Kanady i Brazylii. Z dalszych ochotników nie tworzono jednak czysto polskich oddziałów ze względu na sprzeciw Rosji – sojusznika Francji.

Powstanie armii

Umundurowanie i wyposażenie

Losy po I wojnie światowej

Zawiera on rogatywkę z szaroniebieskiego sukna z amarantowym otokiem i czarnym daszkiem nad którym znajduje się podpinka ze srebrnego galonu. Na otoku pojawiają się dwa wężyki generalskie przy czym w przerwie górnego umieszczono trzy gwiazdki, czyli oznaczenie stopnia generała dywizji -nawiązujące do francuskiego oznaczenia tej rangi. Nad nimi znajduje się metalowy orzeł wsparty na tarczy amazonek na której umieszczono litery WP – Wojsko Polskie. Kurtka mundurowa uszyta jest z szaroniebieskiego sukna zapinana na siedem guzików z orłem stylizowanym na jagielloński. Na piersi widnieją dwie kieszenie, na lewej z nich umieszczono odznakę pamiątkową Armii Polskiej we Francji. Kołnierz jest stojąco wykładany. Na naramiennikach naszyto orły haftowane złotymi nićmi na okrągłych amarantowych podkładkach. Spodnie uszyto w kolorze szaroniebieskim posiadają granatowe lampasy z wypustką.

Mundur generała Józefa Hallera z lat 1918-1919

Żołnierze polscy wracający w 1919 r. nosili mundur francuski wz. 1915, z kolorowymi wypustkami i patkami w kolorach: strzelcy i służby ciemnozielony, artyleria czerwony, inżynierzy czarny, kawaleria niebieski. Polskim akcentem munduru była czapka rogatywka z daszkiem w kawalerii, artylerii oraz u oficerów, bez daszka w piechocie. Na czapkach z daszkiem noszono godło metalowe z symbolem broni, numerem pułkowym oraz inicjały WP na tarczy. Na czapkach bez daszka noszono naszywkę płócienną, owalną z haftowanym orłem jagiellońskim. Godło naszywano na naramienniki kurtek i płaszczy. Oznaki stopni oficerskich noszono na otoku czapki i na rękawach w postaci srebrnych i złotych galonów. We wrześniu 1918 r. gen. Haller powołał specjalną komisję w celu ujednolicenia umundurowania, uzbrojenia i sprzętu. Wytyczne komisji weszły w życie na początku 1919 r. Wojsko Polskie we Francji miało nosić mundury jasnoniebieskie.

Nakrycia głowy Armii Polskiej we Francji: 1.czapka szeregowego, 2.czapka oficera sztabowego, 3.beret żołnierza 1. pułku czołgów,4.hełm francuski wz. 1915, 5. furażerka oficerska.

Od lewej: Kurtka szeregowego, kurtka oficera, płaszcz szeregowego.

Armia była wyposażona w nowoczesną broń, a zwłaszcza samoloty i czołgi Renault FT-17, wydatnie wzmocniła tworzące się później Wojsko Polskie

Po kliknięciu w obrazek, dowiesz się więcej o czołgu

Klikając w każdą broń, poznasz jej nazwę, oraz elementy, z których się składa.

Powstanie armii

Umundurowanie i wyposażenie

Losy po I wojnie światowej

Gdy wielka wojna właśnie dobiegała końca, we Francji powstała Armia Polska pod dowództwem generała Józefa Hallera. Doskonale wyposażona i wyszkolona po przybyciu do odrodzonej Polski mogła na naszą stronę przechylić szalę zwycięstwa w wojnie o granice. Jednak przyjazd hallerczyków wcale nie był sprawą prostą i oczywistą. Tylko niewielka jej część wzięła udział w walkach pod koniec I wojny światowej, ale jej potencjał i siła bojowa były oczywiste zarówno dla polityków zachodnich, którzy jako zwycięzcy zaczęli układać nowy porządek w Europie, jak i polskich, którzy trzy byłe zabory starali się scalić w jedno państwo. Józef Piłsudski już 16 listopada 1918 roku monitował francuskiego naczelnego wodza, marszałka Ferdinanda Focha, by wysłał Błękitną Armię do Polski. Piłsudski miał wówczas szczególnie dramatyczną sytuację we Lwowie i w całej Galicji Wschodniej, a przybycie armii z Francji mogło dać szybkie zwycięstwo w wojnie z Ukraińcami.

Przeciwnikiem wyjazdu Błękitnej Armii do Polski był przede wszystkim brytyjski premier David Lloyd George. Brytyjczycy, w odróżnieniu od Francuzów, byli przeciwni zbytniemu osłabianiu Niemiec, a żołnierze generała Hallera mogli według nich znacząco przyczynić się do tego. Lloyd George zablokował więc ekspedycję Błękitnej Armii nie tylko wtedy, kiedy rozpoczęły się walki o Lwów, ale także gdy wybuchło powstanie wielkopolskie. Nie zgodził się również, by Polacy podążali do kraju przez Gdańsk, który w jego opinii mógłby być przez nich łatwo opanowany. Brytyjczycy w żadnym wypadku nie chcieli, by to miasto znalazło się w polskich granicach. 15 kwietnia 1919 roku generał Haller wydał swym żołnierzom oficjalny „Rozkaz powrotu”, w którym pisał między innymi: „Jadą do kraju Dywizje Polskie, stworzone na obcych ziemiach wysiłkiem całego narodu polskiego, a zwłaszcza dzięki dzielności i tężyźnie jego wychodźstwa w obu Amerykach: Północnej i Południowej; dzięki wytrwałej pracy polskich mężów stanu, jak oto: Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego, dzięki orężnemu czynowi Naczelnika Rzeczypospolitej Polskiej, Józefa Piłsudskiego”. Dzień później, 16 kwietnia, pierwsze pociągi z żołnierzami w błękitnych mundurach wyruszyły z francuskich stacji ku granicy niemieckiej.

Generał Haller przybył do Warszawy 21 kwietnia 1919 roku, gdzie fetowany był jak bohater narodowy, a magistrat nadał mu tytuł honorowego obywatela miasta. Jednak ani generał, ani jego żołnierze nie mieli zbyt wiele czasu na świętowanie. Już w maju jednostki armii wysłano do walki z Ukraińcami w Galicji Wschodniej i na Wołyniu, tam stały się trzonem Frontu Galicyjskiego. Jesienią 1919 roku Błękitną Armię rozformowano i zreorganizowano, tworząc na jej bazie między innymi 11, 12, 13 i 18 Dywizję Piechoty Wojska Polskiego. W konsekwencji generał Haller po oddaniu dowództwa swojej armii stanął w październiku 1919 roku na czele Frontu Pomorskiego. Jego zadaniem było przejęcie obszarów nadbałtyckich przyznanych Polsce w Wersalu. Operacja przejmowania Pomorza trwała od 17 stycznia do 10 lutego 1920 roku, kiedy to w Pucku generał Haller dokonał symbolicznych zaślubin Rzeczypospolitej z Bałtykiem, wrzucając w jego fale symboliczny pierścień.

Podsumowanie o Błękitnej Armii