Sejm Wielki

Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja

1. Przedstaw okoliczności, które umożliwiły zwołanie Sejmu Wielkiego

Rzeczpospolita po I rozbiorze

Chcę nadal modernizować państwo, ale nic bez zgody cesarzowej

-Gwarantem ustroju Rzeczypospolitej stały się trzy państwa rozbiorcze, w rzeczywistości Polska była rosyjskim protektoratem

Współpraca monarchy z przedstawicielem carycy doprowadziła do uspokojenie sytuacji w Rzeczypospolitej: - kraj opuściły wojska rosyjskie -współpraca budziła niechęć wśród szlachty i na popularności zyskiwały hasła gruntownych reform ustrojowych państwa

Zgoda buduje, niezgoda rujnuje

Zmiana sytuacji w Europie

Spotkanie w Kaniowie

Dam 45 tys. wojska na wojnę z Turcją

Oczekuję zgody na przeprowadzenie reform, powiększenie armii, zwołanie sejmu skonfederowanego

Muszę się nad tym zastanowić

Ostateczna odpowiedź Katarzyny nadeszła w następnym roku -1788

Caryca zgodziła się na skonfederowany sejm, powiększenie wojska, ale żadnych reform ustrojowych, w zamian Rzeczpospolita wystawiła wojska w liczbie 12 tys. żołnierzy

Konszachty króla z carycą wzbudziły niechęć szlachty i...

... króla Prus

A co oni znowu wymyślają? Nie podoba mi się to.

2. Scharakteryzuj stronnictwa polityczne ukształtowane w czasach Sejmu Wielkiego

Początek obrad sejmu

6 października 1788 r.

marszałkowie

Stanisław Małachowski

Kazimierz Nestor Sapieha

Atmosfera wokół obrad

- ogromne oczekiwania - dyskusje na łamach czasopism i gazet - dyskusje wokół dzieł Stanisława Staszica i Hugona Kołłątaja

Stronnictwa sejmowe

stronnictwo królewskie

stronnictwo patriotyczne

stronnictwo hetmańskie

-rozwiązania ustrojowe przyjęte w Rzeczypospolitej są doskonałe -liczył sie tylko ich prywatny interes

-zniesienie wolnej elekcji i liberum veto -likwidacja Rady Nieustającej - sojusz z Prusami

- dążenia do wzmocnienia władzy królewskiej -zniesienie liberum veto

przedstawiciele

przedstawiciele

3. Oceń dorobek Sejmu Wielkiego

Wyjaśnij, w jakich okolicznościach doszło do uchwalenia Konstytucji 3 maja

Ignacy Potocki

Twórcy Konstytucji

Musimy pracować w tajemnicy, by stronnictwo hetmańskie nie dowiedziało się o naszych planach

Stanisław August Poniatowski

Hugo Kołłątaj

- sekretarz króla Scipione Piattoli

1788-1792

3 maja 1791 r.

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

reformy społeczne

reformy ustrojowe

Aleksandra Szczeszek

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

nowe podatki

reformy społeczne

reformy ustrojowe

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

zwiększenie liczby wojsk

nowe podatki

reformy społeczne

reformy ustrojowe

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

zwiększenie liczby wojsk

nowe podatki

podatek od dóbr szlacheckich i kościelnych (szlachta 10%, duchowieństwo 20%)

reformy społeczne

reformy ustrojowe

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

zwiększenie liczby wojsk

nowe podatki

podatek od dóbr szlacheckich i kościelnych

sojusz z Prusami

prawo o miastach

reformy społeczne

reformy ustrojowe

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

zwiększenie liczby wojsk

nowe podatki

podatek od dóbr szlacheckich i kościelnych

sojusz z Prusami

prawo o miastach

chłopi pod opieką prawa

reformy społeczne

reformy ustrojowe

reformy sejmu wielkiego

reformy wojskowe

reformy gospodarcze

zwiększenie liczby wojsk

nowe podatki

podatek od dóbr szlacheckich i kościelnych

sojusz z Prusami

prawo o miastach

chłopi pod opieką prawa

Konstytucja

prawo o sejmikach

reformy społeczne

reformy ustrojowe

Czarna procesja

2 grudnia 1789 r. reprezentaci 141 miast ubrani na czarno udali się na Zamek Królewski, tam złożyli petycję o przyznanie praw mieszczanom

Jan Dekert- prezydent Warszawy

Prawo o miastach

-prawo nietykalności osobistej i majątkowej -prawo nabywania ziemi -prawo powoływania samorządów -dostęp do niższych urzędów, godności duchownych i rang oficerskich -uproszczono zasady nobilitacji -przedstawiciele mieszczan mieli zasiadać w sejmie i zabierać głos w sprawach dotyczących miast i mieszczan

Postanowienia konstytucji

-Polska monarchią konstytucyjną -trójpodział władz; władza ustawodawcza- dwuizbowy sejm władza wykonawcza-król i Straż Praw, czyli rząd ( mieli zajmować się sprawami wewnętrznymi, edukacją, wojskiem, dyplomacją oraz skarbem) władza sądownicza-sądy charakter stanowy- osobno sądzeni mieszczanie i szlachta -likwidacja liberum veto -decyzje podejmowane większością głosów - zniesienie wolnej elekcji

Konstytucja potwierdziła: prawo o miastach dominację polityczną szlachty stan chłopski zostanie " wzięty pod opiekę prawa i rządu krajowego"

Co chciał nam pokazać Jan Matejko?

3. Wyjaśnij, w jakich okolicznościach doszło do wybuchu wojny polsko-rosyjskiej z 1792 r.

konfederacja targowicka 1792 r.

Tak nie może być, nasza złota wolność jest zagrożona. Pomóc nam może tylko Rosja

Stanisław Szczęsny Potocki

Seweryn Rzewuski

Franciszek Ksawery Branicki

Szymon Kossakowski

Wojna w obronie konstytucji

Armia polska 65 tys. żołnierzy wielu po raz pierwszy brała udział w wojnie

Armia rosyjska 100 tys. żołnierzy wyszkoleni uzbrojeni

Sukcesy Polaków

bitwa pod Zieleńcami- dowódca książę Józef Poniatowski

Bitwa pod Dubienką- dowódca Tadeusz Kościuszko

Zdrada

Ludwik Wirtemberski i inni dowódcy król Stanisław August Poniatowski szlachta i magnateria Wielkiego Ksaięstwa Litewskiego

Skutki

1793r.

- władza w rękach Rosjan - grabieże -emigracja zwolenników konstytucji

II rozbiór Rzeczypospolitej- 1793 r.

-cofnięto postanowienia konstytucji -Polska utraciła suwerenność -jednoizbowy sejm - przywrócono Radę Nieustającą

Straty podczas II rozbioru