Polski - Romantyzm

Romantyzm

ADAM MICKIEWICZ

Start

"Oda do młodości"

"Oda do młodości" Adama Mickiewicza powstała w 1820 r., ale po raz pierwszy opublikowano ją w 1827 r. Szczególną popularność zyskała w trakcie powstania listopadowego. Autor buntował się przeciwko sztywnym klasykom, przeciwko krótkowzroczności i konserwatyzmowi starego porządku. "Oda do młodości" to bunt Mickiewicza przeciw zgorzkniałej starości, bo co może ofiarować podeszły wiek tylko niezadowolenie i gnuśność. Jednocześnie "Oda do młodości" jest manifestem programowym młodego pokolenia, które jako magiczna siła jest zdolna zrobić cuda, bo świat młodych jest pełen zapału i marzeń.

spór starzy - młodzi

O co spierali się klasycy z romantykami? Przedmiotem sporu była koncepcja polskiej kultury, a w szczególności literatury. Była to polemika między zwolennikami klasycyzmu – do tej grupy należało starsze pokolenie uczonych i literatów: * Jan Śniadecki, * Kajetan Koźmian, * Ludwik Osiński, * Franciszek Dmochowski, a przedstawicielami młodego pokolenia: * Kazimierz Brodziński, * Maurycy Mochnacki, * Adam Mickiewicz.

Współczesny psycholog nazwałby pewnie całą sprawę awanturą zastępczą. Za zaciekłą dysputą na temat kategorii estetycznych krył się polityczny spór pokoleń o stosunek do wartości narodowych. Starzy, często żołnierze, po niepowodzeniach powstania kościuszkowskiego i kampanii Napoleona pogodzili się z losem. Młodzi pragnęli wolności za wszelką cenę, chcieli walczyć. Ten konflikt racji przerwało dopiero powstanie listopadowe, które usunęło w cień dyskusje literackie i doprowadziło do niekwestionowanej kulturowej dominacji romantyków.

spór starzy - młodzi

Spór rozegrał się w latach 1818-1830. Reprezentatywne głosy w tej sprawie: * O klasyczności i romantyczności Kazimierza Brodzińskiego wykładającego postulaty romantyków * O pismach klasycznych i romantycznych Jana Śniadeckiego – broniącego tradycyjnych reguł klasycznych i atakującego młodziutki romantyzm. Wydane w 1822 roku Ballady i romanse Adama Mickiewicza były już nie teorią, ale konkretem, praktyczną realizacją romantycznych założeń. Szermierzem romantyzmu okazał się Maurycy Mochnacki, który odpowiedział Janowi Śniadeckiemu pisząc Niektóre uwagi nad poezją romantyczną…, gdzie udowadniał wartość literatury romantycznej. Mochnacki jest ważną postacią – teoretyk epoki, publicysta, krytyk, a nawet muzyk – całą swoją działalnością realizował program romantyzmu. Uczestnik powstania listopadowego, a potem jeden z tułaczy Wielkiej Emigracji.

spór starzy - młodzi

To on sprawił, że polska krytyka romantyczna, podobnie jak poezja, kształtowała nowoczesną świadomość. Jego życiorys mógłby stanowić kanwę losów romantycznego bohatera kierującego się w życiu porywami serca. Co klasycy zarzucali romantykom? * negowanie obiektywnych wartości sztuki klasycznej; * niepoprawność poetycką (gmatwanina słów niepojętego języka, niepojęte i dzikie pomysły) – romantycy bowiem nie trzymali się reguł klasycznych ustalonych jeszcze w starożytności, sięgali do tradycji ludowej i tworzyli nowe gatunki; * zabobon i nieuctwo – tak bowiem rozumieli fantastykę i mistycyzm utworów romantycznych: „czary, gusła i upiory – płód spodlonego zabobonem umysłu”; * brak dobrego smaku – bo wszystko, co odbiegało od reguł klasycznych, było dziwaczne.

TOWARZYSTWO FILOMATÓW

POWSTAŁO

W 1817 roku

gdzie?

W Wilnie

KTO ZAŁOŻYŁ?

Adam Mickiewicz wraz z przyjaciółmi podczas studiów

kto należał

Mickiewicz, Pietraszkiewicz, Jeżowski, Łoziński, Czeczot, Zan, Malewski

DZIAŁALNOŚĆ

koniec działalności

próby stworzenia projektu kultury dla Polski, projektu idealnego społeczeństwa, opartego na zasadach liberalnej i oświeceniowej myśli;literatura i krytyka literacka

w 1823 śledztwo prowadzone przez władze carskie położyło kres organizacji, władze rosyjskie uznały je za niebezpieczne i jego członkowie zostali skazani na zsyłki do Rosji

TOWARZYSTWO FILaretów

POWSTAŁO

W 1820 roku

gdzie?

W Wilnie

"Miłośnicy Cnoty"

Filareci to "podzwiązek" dla Filomatów

kto należał?

Mickiewicz, Zen, Czeczot, Kamiński, Malinowski, Domeyko

hasło

Ojczyna, Nauka, Cnota - aktualnie używane w harcerstwie

przygotowali

Nikola Harackiewicz

Łukasz Socha

Natalia Wolska

Zuzanna Futoma

Karolina Bąbka

Natan Ostrowski

Dziękujemy!