O ojczyźnie słowami dawnego poety.

Temat: O ojczyźnie słowami dawnego poety.

Cele lekcji:

1. Znasz i rozpoznajesz w tekście literackim: epitet, przenośnię oraz określasz ich funkcję.

2. Wskazujesz wartości w utworze oraz określasz wartości ważne dla bohatera.

3. Na podstawie wiadomości historycznych wyjaśniasz znaczenie przenośne w tekście.

4. Tworzysz logiczną, pełną, uporządkowaną wypowiedź.

1. Wymień jak najwięcej wyrazów, które się wiążą z pojęciem ,,Polska". Zapisz w zeszycie swoje skojarzenia.

2. Przeczytaj hasło ze słownika, a następnie napisz, co - według ciebie - znaczy kochać swoją ojczyznę.

3. Przeczytaj podany wiersz

4. W jaki sposób osoba mówiąca w wierszu przedstawia swoją ojczyznę. Przeczytaj wiersz jeszcze raz i na jego podstawie uzupełnij schemat.

5. Napisz, jak rozumiesz i co dla ciebie znaczą słowa ,,ziemia rodzinna". Użyj określeń, które wyrażą twój stosunek emocjonalny, czyli pokażą twoje uczucia.

6. Przeczytaj podane informacje.

W 1795 roku (czyli 226 lat temu) Rosja, Austria i Prusy (trzy państwa) dokonały ostatecznego rozbioru Polski, w wyniku czego Rzeczypospolita zniknęła z mapy Europy. Przez wiele lat Polacy próbowali odzyskać niepodległość. Wybuchały powstania zbrojne (na przykład powstanie listopadowe i powstanie styczniowe), które zakończyły się klęską. Jednak mimo to pielęgnowano polską mowę, kulturę i pamięć o historii kraju. Rzeczypospolita odzyskała wolność w 1918 roku, po zakończeniu I wojny światowej.

Władysław Bełza, autor wiersza ,,Ziemia rodzinna" urodził się w 1847 roku. Polska była już wówczas pod zaborami (trzech państw) od ponad 50 lat. Poeta wzrastał w bardzo patriotycznej rodzinie. Wiele swoich wierszy pisał dla dzieci i młodzieży np. wiersz ,,Kto ty jesteś?". W ten sposób chciał kształtować młode pokolenia w duchu miłości do utraconej ojczyzny. Sam nie doczekał wolnej Polski, zmarł w 1913 roku.

Temat: ,,Mazurek Dąbrowskiego"- hymn Polski.

Cele lekcji:

1. Rozpoznajesz elementy rytmizujące wypowiedź, w tym refren.

2. Określasz tematykę oraz problematykę utworu.

3. Uczestniczych w rozmowie na temat symboli narodowych w naszym życiu oraz o sposobach okazywania im szacunku.

4. Określasz oczekiwania adresatów hymnu na podstawie informacji o okolicznościach powstania utworu.

Symbole narodowe

Hymn - ,,Mazurek Dąbrowskiego" autorstwa Józefa Wybickiego.

Flaga - prostokątny płat tkaniny o barwach białej (na gorze) i czerwonej (na dole).

Godło - orzeł biały ze złotą koroną na głowie, na czerwonym tle.

1. Obejrzyj film o symbolach narodowych.

2. Wysłuchaj wzorcowo wykonanego hymnu narodowego a następnie zapoznaj się z jego krótką historią.

HYMN POLSKI

3. Jakie obietnice składa podmiot liryczny?

- Polska nie zginie, póki żyją Polacy,

- naród odzyska odebrane ziemie (niepodległość),

- dotrze do ziemi polskiej i złączy się z rodakami,

- rodacy znów będą mogli stać się Polakami,

- uratuje ojczyznę.

4. Jaką rolę odgrywa hymn narodowy w życiu społeczeństwa?

Hymn daje poczucie jedności narodowej. W dalszym ciągu podnosi Polaków na duchu. Jest niematerialnym dziedzictwem narodowym. Kształtuje polski patriotyzm.

Patriotyzm - jest to umiłowanie i ukochanie własnej Ojczyzny.

5. Wydarzenia historyczne, o których wspomina się w tekście hymnu:

- potop szwedzki (3 strofa),

- kampania Napoleona i związane z nia nadzieje Polaków (2 strofa),

- utworzenie Legionów Polskich we Włoszech (refren),

- nadzieja na odzyskanie utraconej wolności i walka o nią.

Refren - to regularnie powtarzająca się część tekstu, najczęściej w utworach przeznaczonych do śpiewania.

6. Zapoznaj się z notatką a następnie przepisz ją do zeszytu.

,,Mazurek Dąbrowskiego" jest hymnem, to utwór rytmiczny.

Towarzyszył on polskim żołnierzom w walce o niepodległość ojczyzny w czasie zaborów. Wypowiada się w nim podmiot zbiorowy (świadczą o tym słowa:,,my", ,,nam", ,,odbierzemy"). Są nimi żołnierze Legionów Polskich. Obecnie podmiot liryczny możemy utożsamiać ze wszystkimi Polakami, dla których ważne są losy ojczyzny. W utworze wymienione są postacie historyczne, takie jak: Jan Henryk Dąbrowski, Napoleon Bonaparte, Stefan Czarniecki. Utwór budzi w nas poczucie jedności i dumę narodową. Jego nastrój jest poważny i patetyczny. W utworze pojawiaja się archaizmy, czyli słowa przestarzałe, których obecnie nie używamy np. taraban-duży bęben; jeno-współcześnie tylko; pono-współcześnie podobno. Utwór ten jest hymnem od 1927 roku.

7. Zastanów się: - w jakich okolicznościach jest obecnie śpiewany ,,Mazurek Dąbrowskiego", - jak się należy zachować podczas śpiewania i słuchania hymnu.

8. Praca domowa

Naucz się tekstu hymnu na pamięć.

Dziękuję!