życiorys tadeusza kościuszko

życiorys Tadeusza Kościuszko

Tadeusz Kościuszko - bohater dwóch narodów i jedna z najsłynniejszych postaci polskiej historii. Bohater wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych oraz przywódca insurekcji kościuszkowskiej w 1794 roku. Upamiętniany równie mocno w Polsce, jak i w USA. Kim był Tadeusz Kościuszko?

Tadeusz Kościuszko urodził się w Mereczowszczyźnie na Polesiu w 1746 roku. Pochodził ze średniej Szlachty. Był czwartym dzieckiem miecznika brzeskiego Ludwika i Tekli Kościuszko. Kształcił się w Kolegium Pijarów w Lubieszowie. Gdy zapadła decyzja, że rodzinny majątek odziedziczy jego brat – Józef, Tadeusz postawił na karierę wojskową. W 1765 roku wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, która powstała z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego.deusz Kościuszko urodził się w Mereczowszczyźnie na Polesiu w 1746 roku. Pochodził ze średniej Szlachty. Był czwartym dzieckiem miecznika brzeskiego Ludwika i Tekli Kościuszko. Kształcił się w Kolegium Pijarów w Lubieszowie. Gdy zapadła decyzja, że rodzinny majątek odziedziczy jego brat – Józef, Tadeusz postawił na karierę wojskową. W 1765 roku wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, która powstała z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Tadeusz Kościuszko studiował historię Polski, historię powszechną, filozofię, łacinę, język polski, francuski, niemiecki, a także prawo, ekonomię arytmetykę i miernictwo. W 1769 roku wyjechał na stypendium w Paryżu, gdzie rozwijał się m.in. w zakresie inżynierii wojskowej. Do Polski wrócił w 1774 roku. Został instruktorem Szkoły Rycerskiej.

Rok później Kościuszko wyjeżdża do Ameryki Północnej. Motywacją wyjazdu miał być konflikt z hetmanem Józefem Sosnowskim, w którego córce – Ludwice – Tadeusz zakochał się ze wzajemnością. Gdy rodzice panny nie zgodzili się na związek, ten miał planować porwanie ukochanej, ale Sosnowski udaremnił ten zamiar, a córkę wydał za mąż

W 1775 roku Tadeusz dociera do Ameryki Północnej i tu bierze udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Zostaje pułkownikiem, potem w dowód uznania generałem brygady. Kościuszko odznacza się przy pracach fortyfikacyjnych, m.in. przy obwarowaniu Filadelfii, zabezpieczeniu twierdzy Ticonderoga, a także przy oblężeniu Saratogi i West Point.

W uznaniu zasług Kongres awansuje Kościuszkę na generała brygady, otrzymuje również podziękowania oraz sporą sumę z zaległego żołdu. Zostaje także przyjęty do Towarzystwa Cyncynatów, założonego przez zasłużonych amerykańskich oficerów.

W 1972 roku walczy w wojnie polsko – rosyjskiej. Odznacza się w kilku bitwach, m.in. pod Dubieńką, otrzymuje nominację na generała lejtnanta. Jednak, gdy król Stanisław August Poniatowski przystępuje do konfederacji targowickiej, podaje się do dymisji. To dodatkowo buduje już i tak jego silną pozycję i autorytet, które ma i w kraju i zagranicą.

Tościuszko podobnie jak inni działacze przeciwni Targowicy planuje emigrację. Rewolucyjna Francja nadała mu tytuł honorowego obywatela. Przebywa w Lipsku, odwiedza też Francję zabiegając o pomoc dla przyszłego powstania w Polsce. Jeszcze w Saksonii jest przewidziany na wodza powstania. W 1793 dochodzi do drugiego rozbioru Polski. Na początku 1794 roku Kościuszko wyznacza termin powstania na marzec tego roku. Akt powstania zostaje ogłoszony 24 marca w Krakowie, a Kościuszko obejmuje funkcję Najwyższego Naczelnika Sił Zbrojnych Narodowych. Insurekcja kościuszkowska trwa od marca do 16 listopada 1974 roku.

W trakcie powstania Kościuszko reformuje armię, tworzy m.in. oddziały milicji chłopskiej – kosynierów. Pokonuje wojska rosyjskie w bitwie pod Racławicami. Chcąc pozyskać dla sprawy chłopów, wydaje uniwersał połaniecki, znoszący poddaństwo osobiste i ograniczający pańszczyznę. W październiku 1794 roku w przegranej bitwie pod Maciejowicami zostaje ranny, dostaje się do niewoli i zostaje uwięziony w twierdzy w Petersburgu.

Dwa lata później – w listopadzie 1796 roku – zostaje zwolniony przez cara Pawła I Romanowa z niewoli (wcześniej musiał złożyć przysięgę, że nie będzie występował przeciw carowi i jego następcom), a pod koniec tego roku emigruje do Ameryki. W 1798 przybywa do Paryża, bierze udział w tworzeniu Legionów polskich we Włoszech oraz powstaniu Legii Naddunajskiej. Mieszka we Francji, potem w Szwajcarii. Odmawia współpracy Napoleonowi I.

Ostatnie lata życia Tadeusz Kościuszko spędził w Solurze w Szwajcarii. Zmarł 15 października 1817 i został pochowany w pobliskiej miejscowości. Rok później trumna ze zwłokami Kościuszki została sprowadzona do kraju i złożona w krypcie na Wawelu.

Tadeusz Kościuszko uznawany jest za bohatera dwóch narodów. Zarówno w Polsce, jak i Stanach Zjednoczonych nie brakuje pomników i miejsc mu poświęconych, jego imię nosi też Akademia Wojskowa w West Point, również na jego pamiątkę nazwano najwyższy szczyt Australii.

Filip Jurek