Copy - Przemiany gospodarcze późnego średniowiecza

Przemiany polityczne

późnego średniowiecza

Wojna stuletnia

Wojna stuletnia – Wojna, która toczyła się przez 116 lat w XIV i XV wieku między Anglią a Francją od 1337r. do 1453r. Podstawową przyczyną konfliktu był spór feudalny wokół statusu króla angielskiego wobec francuskiego w kontekście posiadania przez tego pierwszego lenn w Gujennie, narastający od traktatu paryskiego z 1259, który na pewien czas uregulował owe stosunki. Drugą przyczyną, która nabrała znaczenia jednak dopiero w późniejszej fazie wojny, był konflikt sukcesyjny.

Bitwa pod Crécy

Bitwa pod Crécy – starcie zbrojne, które miało miejsce 26 sierpnia 1346 r. między wojskami angielskimi króla Edwarda III i francuskimi króla Filipa VI. Bitwa była wynikiem walk o sukcesję tronu Francji, do którego rościli sobie prawa angielscy władcy, a które przeszły do historii pod nazwą wojny stuletniej.

Kryzys papiestwa

W 1296 roku papież Bonifacy VIII nałożył na kler francuski nowy podatek, co wywołało ostry sprzeciw króla Francji Filipa IV Pięknego. Doszło do wielkiego sporu, którego skutkiem było porwanie papieża Bonifacego w 1303 roku. Rozpoczęła się niewola awiniońska papiestwa, która trwała od 1309 do 1377 roku. Rok po zakonczeniu niewoli sytuacja złagodniała dzięki wybraniu dwóch papieży. Te wydarzenia nazywane są dziś schizmą zachodnią. Ostatecznie kryzys został przełamany w latach 1414-1418 poprzez wybranie Marcina V jako papieża.

Pałac papieski w Awionie

Pałac papieski w Awinionie – dawna rezydencja papieży wzniesiona w XIV wieku w okresie niewoli awiniońskiej, kiedy to w latach 1309–1377 Awinion pełnił tymczasowo rolę Stolicy Apostolskiej.

Węgry i czechy

Węgry

Czechy

Czechy w późnym średniowieczu pod rządami dynastii Luksemburgów przeżywały okres świętości. Największy suckes osiągnął Karol IV w latach 1346-1378. Czechy opanowały Śląsk i znacze posiadłości Rzeszy. Król czech wyszedł z inicjatywą budowania zamków, lokowania miast oraz uporządkowywania prawa. W 1348 roku w Pradze Karol założył uniwersytet. Od 1355 roku Karol IV był cesarzem Rzeszy. Jego syn Zygmunt Luksemburskiprzejął tron węgierski, a potem został cesarzem.

Na początku XIV wieku na Węgrzech zmarł ostatni przedstawiciel dynastii Arpadów i tron węgierski w 1308 roku przejął Karol Robert, który pochodził z dynastii andegaweńskiej. Karol Robert bardzo ambitnie prowadził polityke w swoim kraju. Ludwik Andegaweński w 1370 roku objął tron polski. Rządy Ludwika były dla Węgier okresem rozwoju gospodarczego i unowocześnienia kraju, także skutkowało to powstaniem pierwszego uniwersytetu w Peczu.

Państwo krzyżackie w Prusach

Państwo krzyżackie z każdym dniem rosło w siłę. W XIV stuleciu Krzyżacy stali się jednym z najpotężniejszych państw w Europie. Krzyżacy zajeli zamek Malork, który uchodził za twierdze nie do zdobycia. Po wielu latach unia polsko-litewska doprowadziła do stworzenia przeciwwagi dla Krzyżaków. Klęska w wojnie, która toczyła się od 1409 do 1411 roku osłabiła znacząco zakon i spowodowała kryzys. Po około 43 latach rozpoczeła się kolejna bitwa, która rozpoczeła się w 1454 roku i trwała 13 lat jescze bardziej pogłębiły kryzys Krzyżaków.

Zamek krzyżacki w Malborku

Zamek w Malborku – zamek w Malborku, na prawym brzegu Nogatu, wzniesiony w kilku etapach od 1280 do poł. XV w. przez zakon krzyżacki.

Zmiany na mapie politycznej Europy

Księstwa Rusi pozostawały od XIII w. w zależności od Mongołów. W XIV w. część ziem ruskich zdobyli Polacy i Litwini. Od końca XIV w. książęta moskiewscy zaczęli odgrywać coraz istotniejszą rolę w walce z Mongołami i zaczęli stopniowo jednoczyć ziemie ruskie. Największe sukcesy w jenoczeniu tych ziem odniósł Iwan III Srogi z dynastii Rurykowiczów. Udało mu się podporządkować księstwa pskowskie, twerskie, rostowskie, jarosławskie i kilka pomniejszych, ale największym osiągnięciem było zajęcie bogatego Nowogrodu.

Podboje turków osmańskich w Europie

Na przełomie XIII i XIV stulecia państwo muzułmańskie rządzone przez ambitnego tureckiego wodza Osmana I było jednym z najmniejszych krain w Turcji. Osman I dzięki talentom militarnym podbijał kolejne terytoria w Azji Mniejszej. Jego podboje kontynuował później jego syn Orhan I. Turcy osmańscy wykorzystywali słabość Bizancjum, by stopniowo opanowywać Wschód. Łupem Turków padła Tracja, a w 1389 na Kosowym Polu sułtan Murad I pokonał siły serbsko-bośniackie, a potem opanował większość Bałkanów. . W 1396 roku król węgierski wziął udział w bitwie z turkami lecz odniósł on porażkę. W 1402 roku turcy osmańscy zostali pokonani przez Timura Kulawe pod Ankarą i wziął do niewoli ich sułtana. W 1453 roku Turcy najechali na Bizancjum. Miasto zostało zdobyte, a cesarstwo bizantyjskie upadło.

Umieść na osi czasu podane wydażenia w kolejności chronologicznej

Rozpoczęcie wojny stuletniej

Zdobycie Konstyntanopola przez Turków

III

Sobór w konstancji

II

IV

Bitwa pod Crécy

Odpowiedz na pytania

Co wydarzyło się w 1439r?

Ile lat trwała wojna stuletnia?

..............................................

..............................................

Kto odmienił losy wojny stuletniej?

W jakim roku rozpoczeła się niewola awiniońska papiestwa?

..............................................

..............................................

Jakie funkcje miały herby?

..............................................

Kto był następcą króla Węgier?

A. Jan Hus

B. Karol Robert

D. San Dus

C. Karol IV Piękny

Jakiemu królowi zagrażał wzrost potęgi templariuszy na początku XIV?

................................................................................................................................................................................................................................................

Kogo przedstawiają fotografie

.........................

.........................

..........................

..........................

Jaka bitwa odbyła się w 1389?

Wyjaśnij pojęcie Herezja

............................................

............................................

Jakie budowle przedstawiają zdjęcia poniżej?

............................................

............................................

Koniec

Trzeci Rzym

W 1439 roku Kościół prawosławny w Bizancjum zawarł unię z Kościołem katolickim, która miała zakończyć rozłam miedzy Kościołem wschodnim, a zachodnim. Nie zostało to zaakceptowane jednak w Moskwie, gdzie wybrano własnego metropolitę. Po upadku Bizancjum Iwan III Srogi ogłosił Moskwę trzecim Rzymem, co miało oznaczać chęć stanięcia na czele wschodniego chrześcijaństwa.

Jan Hus i hustyzm

Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany przez Jana Husa, którego zwolennicy w 1417 ogłosili Cztery artykuły praskie w których domagali się m.in. sekularyzacji dóbr kościelnych i komunii pod dwiema postaciami.

Herb

Zwyczaj stosowania herbów ukształtował się w średniowieczu i swój rodowód posiada w bojowym taktycznym zespole rycerskim, jaki stanowiła chorągiew, czyli oddział wojskowy stanowiący podstawową jednostkę podczas prowadzenia bitew. Gdy na polu walki pojawiła się ciężka jazda, zbroje były do siebie podobne, a hełmy zakrywały głowę i twarz, rozpoznanie poszczególnych rycerzy stawało się niemal niemożliwe. Łatwy do rozpoznania rysunek dawał możliwość identyfikacji.

Upadek templariusz

Zakon ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona przeistaczał się w wielką potęgę. Taka siła templariuszy bardzo zagroziła zadłużonemu Filipowi IV i za jego namową rozwiązano zakon templariuszy pod zarzutem herezji w 1312 roku. Do rozprawy z templariuszami przygotowali się iście po mistrzowsku. 13 października 1307 r. o świcie wszyscy rycerze w królestwie, w około 600 komandoriach, zostali aresztowani, a ich majątek skonfiskowany. Zakon templariuszy we Francji przestał istnieć. Wielki mistrz Jakub de Molay i pozostali rycerze trafili do więzień. Część z nich nie przeżyła tortur, inni zostali skazani na śmierć, w tym de Molay, niektórzy trafili na galery.

Iwan III Srogi

Iwan III Srogi, Iwan III Wasiljewicz, Iwan Wielki – syn Wasyla II Ślepego z dynastii Rurykowiczów, w latach 1462–1505 wielki książę moskiewski.