Copy - Pisownia wyrazów z ch i h

Lekcja ortograficzna

Podchwytliwe "ch" i "h",

czyli zasady pisowni "ch" i "h".

Zapisz temat lekcji w zeszycie.

ROZGRZEWKA

Zanim zabierzesz się za naukę, wykonaj rozgrzewkę: 5 pajacyków, 5 przysiadów ;)

Jak to się stało, że w języku polskim mamy dwie głoski "ch" i "h"?

Wiele lat temu (tak dawno, że nikt kogo znacie, tego nie pamięta) w języku polskim inaczej wymawiało się głoskę "h", a inaczej "ch". Z czasem różnica w wymowie się zatarła (tylko gdzieniegdzie jeszcze słychać echa dawnej wymowy), natomiast pisownia pozostała bez zmian i wciąż stosujemy "h" i "ch".

Kiedy zapisujemy "ch"?

Dawniej "ch" pojawiało się w takich wyrazach, w których wymawiano je bezdzięcznie (inne bezdźwięczne głoski to np. t, p, f). Po zrównaniu wymowy bezdźwięcznego "ch" i dźwięcznego "h" pojawiły się problemy z zapisem wyrazów z taką trudnością ortograficzną. Na szczęście udało się ustalić kilka zasad, które pomogą Ci opanować sztukę właściwego używania "ch".

Zasady pisowni "ch"

1. "Ch" zapisujemy, gdy wymienia się na sz.

3. "Ch" zapisujemy na końcu wyrazu.

Kilka przykładów: dach, duch, puch, śmiech.

Kilka przykładów: mucha - muszka, brzuch - brzuszek.

2. "Ch" zapisujemy zawsze na końcu wyrazu w formie miejscownika liczby mnogiej: -ach.

4. "Ch" zapisujemy po literze "s".

Kilka przykładów: schować się, schwytać, schody.

Kilka przykładów: miejscach, kwiatach, ojcach, drzewach.

Film i komentarz

Pisownia "ch" - film

Krótkie podsumowanie

Jeśli opanujesz zasady, na pewno ułatwisz sobie (ortograficzne) życie. Jednak musisz zapamiętać, że istnieje wiele wyrazów, w których zapisuje się "ch", choć nie tłumaczy tego żadna zasada... No cóż, trzeba wysilić pamięć!

+info

ZADANIA WYKONANE NA LEKCJI

ZADANIE DOMOWE NA PLUSA

Rozwiąż quiz i wykonaj ćwiczenia: https://www.liveworksheets.com/3-tk94750kd zad. 1/239 zad. 3/240 zad. 4/240 Zadań obowiązkowych nie odsyłaj!

Zad. 5/240 Aby zdobyć plusa, odeślij rozwiązane zadanie przez Mobidziennik (przez zakładę zadania domowe).

Kiedy zapisujemy "h"?

Już wiesz, kiedy używać "ch", czas zatem przekonać się, w których wyrazach stawiać "h".

Zasady pisowni "h"

3. "H" zapisujemy w cząstkach: hekto-, hiper-, hipo-, homeo-, hydro-.

1. "H" zapisujemy, gdy wymienia się na "g", "ż", "z".

Kilka przykładów: druh - drużyna, wahać - waga, błahy - błazen.

Kilka przykładów: hektolitry, hiperbola, hipochondryk, homeopatyczny, hydrolog.

2. "H" zapisujemy po literze "z".

Kilka przykładów: zhańbić, zharmonizować.

W wielu wyrazach zapisujemy "h", mimo że nie wyjaśnia tego żadna zasada!

Film i komentarz

Krótki komentarz

Pisownia "h" - film

Koniecznie zapamiętaj zasady pisowni wyrazów z "h", aby wreszcie zapomnieć o błędach ortograficznych.

+info

Gdy "c" robi różnicę...

W języku polskim istnieją wyrazy, które tak samo wymawiamy, ale mają inną pisownię i znaczenie (specjaliści takie wyrazy nazywają homonimami). Przykłady: hart i chart, Chełm i hełm, hoży i chorzy.

+info

Zadania do wykonania na lekcji

zad. 9/241

zad. 8/241

zad. 6/240

Znajdź przymiotniki z h, które mogą być określeniami rzeczowników. (głośna) klasa (odważny) czyn wiatr (w górach)

Zapisz wyrazy bliskoznaczne do podanych wyrazów: kołysać wrzawa nastrój opowieść

Znajdź właściwe czasowniki: 1. Kierowca za późno zaczął ? i spowodował wypadek. 2. Uczniowie na przerwie tak ?, że nie słyszeli dzwonka na lekcję. 3. Konrad ? się, czy wyjść na dwór, czy lepiej zostać w domu.

+info

+info

+info

DYKTANDO

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

Udanego weekendu!