Porównanie trzech dramatów romantycznych

Porównanie trzech dramatów romantycznych

PROBLEMATYKA HISTORYCZNA

DZIADY CZ. 3 – problematyka historyczna

• W dramacie pojawiają się dziesiątki postaci zarówno fantastycznych, jak i realistycznych. Prześladowania młodych, przejętych sprawami narodowymi Polaków zawarte są w utworze w kilku miejscach.

Scena I dramatu, kiedy więźniowie zbierają się w jednej celi, przedstawia podejrzenia co do motywów, dla których są represjonowani. Więźniowie rozmawiają o sądach, głodzeniu ich. Większość z bohaterów realistycznych ma swoje historyczne pierwowzory. Jest to o tyle istotne, że wzmacnia u odbiorcy utworu poczucie realności przedstawionej wizji poetyckiej.

Kordian – problematyka historyczna

• „Kordian” jest dramatem, w którym Słowacki dokonuje podsumowania i oceny powstania listopadowego. Już w prologu przedstawia przyczyny klęski powstania, których upatruje przede wszystkim w postawie jej przywódców.

Losy Kordiana to losy polskich powstańców – tak, jak główny bohater, nie dojrzeli oni do zrywu narodowego. Same ideały nie wystarczyły. Słowacki na przykładzie Kordiana, który sam chciał dokonać wzniosłego czynu, apeluje o zjednoczenie sił narodu – tylko wspólne działanie jest szansą na osiągnięcie sukcesu.

Nie-Boska komedia – problematyka historyczna

• W utworze akt trzeci i czwarty jest poświęcony problemowi rewolucji: czynnika, według filozofii dziejów Krasińskiego, nieuniknionego, mającego doprowadzić do upadku starego porządku społecznego.

Jest to jednak, według autora Nie-Boskiej Komedii, czynnik wyłącznie niszczący, który - również z powodu braku miłości w sercach ludzi dokonujących przewrotu - nie jest w stanie zbudować niczego naprawdę nowego i tętniącego życiem.

KREACJA GŁÓWNEGO BOHATERA DZIADY CZ.3 A.Mickiewicz

Główny bohater to człowiek o wyjątkowej wrażliwości i bogatym życiu wewnętrznym. Czuje, że istnieje świat metafizycznego i pragnie go poznać. Jest gorącym czcicielem Marii Panny. Jego podstawowa cecha ujawnia się już w Małej Improwizacji - jest nią pycha, której symbolem staje się kruk. Pełnia osobowości Konrada zostanie jednak odkryta w Wielkiej Improwizacji. Pokazuje tu kilka swoich twarzy. Jest poetą romantycznym, tworzy prawdziwą, żywą poezję, a jego akt twórczy jest taki sam, jak akt boski.

Jest wieszczem narodowym, czyli przewodnikiem. Kocha swój naród, w pełni się z nim utożsamia, pragnie ofiarować mu wolność i nieśmiertelność, ale za cenę absolutnego podporządkowania. Konrad chce władzy tyrańskiej. Jako niepospolita, równa Bogu istota, pragnie rządzić duszami i uczuciami poddanych i dlatego poniesie klęskę. Postać ta nosi znamiona bohatera bajronicznego: zbuntowany, niezależny, ma poczucie wyższości i wyjątkowości, niepokorny, woli zginąć, niż się komukolwiek podporządkować.

Jego cechą jest także prometejski bunt przeciw układom panującym w świecie. W imię miłości do narodu jest gotów wystąpić nawet przeciw Bogu, porywa się na bluźnierstwa i jest niedaleki od potępienia.

KREACJA GŁÓWNEGO BOHATERA KORDIAN J.Słowacki

Kordian, czyli tytułowy, główny bohater dramatu Juliusza Słowackiego był przez polskich pisarzy romantycznych stawiany za wzorzec idealnej postaci. Kordian to typ człowieka przechodzącego proces zmian, dojrzewającego oraz dynamicznego. Możemy obserwować jego poczynania od piętnastego roku życia do momentu, gdy władze carskie wydają na niego wyrok śmierci. Przez cały ten czas możemy obserwować jego zachowania i zmieniający się światopogląd.

Na początku marzyciel i nadwrażliwy poeta, a już w drugim akcie przeżywa rozczarowania powiązane ze zderzeniem się jego poglądów z rzeczywistością.

KREACJA GŁÓWNEGO BOHATERA Nie-Boska komedia Z.Krasiński

Hrabia Henryk - Mąż - Przyjmuje się, że w chwili ślubu z Marią ma 21 lat, czyli tyle, ile miał Krasiński pisząc dramat. Henryk jest typowym bohaterem romantyczny. Zawiera związek małżeński, który szybko go nuży. Jest wybitnie uzdolnionym poetą i ma poczucie wyższości. Jest pyszny i gardzi innymi, a są to wszystko wady prowadzące do klęski. Poszukuje idealnej kochanki, dlatego tak łatwo daje się zwieść Dziewicy będącej dla niego uosobieniem “żywej poezji”. Ale okazuje się ona wcieleniem Szatana.

W części III Henryk ma 36 lat, jest działaczem społecznym oraz przywódcą arystokracji. Zna wady swojej warstwy, a mimo to obejmuje przywództwo. Przeżywa osobiste tragedie takie jak śmierć żony, choroba synka, wreszcie jego śmierć. Widząc zwycięstwo rewolucjonistów popełnia samobójstwo. Bohater do końca jest wielką indywidualnością.

Pankracy to przywódca rewolucjonistów, człowiek ludu, bez przeszłości - nie ma przodków, tradycji, prawdopodobnie nie przyjął także chrztu. Pankracy jest bardzo silnym, konsekwentnym i dosyć upartym człowiekiem, dzięki temu udało mu się osiągnąć pozycję przywódcy. Jest niezależny, ma świadomość swojej wielkości i właśnie to jest powodem jego samotności. Pankracy przeżywa wątpliwości, ale z nikim się nimi nie dzieli. Sam podejmuje ryzyko i sam chce za to odpowiadać. Pankracy uważa, że cel uświęca środki. W imię zwycięstwa należy popełniać zbrodnie. Dla niego nie istnieje przeszłość. Przyszłe pokolenia usprawiedliwią chaos, zniszczenia i zbrodnie - efekt rewolucji.

Orcio to syn Męża, obdarzony poetyckim geniuszem. Jest to chłopiec, który ma moc tworzenia prawdziwej poezji. Lecz to stanie się jego przekleństwem. Chłopiec stoi na pograniczu świata duchów i rzeczywistości żywych. Dla ojca syn jest powodem nieustannych wyrzutów sumienia. Aspekt fizyczny jego cierpienia to ślepota. W romantyzmie dziecko było traktowane jako istota szczególnie przeznaczona do kontaktu ze światem nadprzyrodzonym. Postać ślepca w literaturze od najdawniejszych czasów była kojarzona z niepospolitym geniuszem. Dziecko symbolizuje ideał poety.

Lorem ipsum dolor sit amet

+info

PROBLEMATYKA MORALNA DZIADY CZ.3 A. MICKIEWICZA

Istota mesjanizmu ukazana w dramacie Adama Mickiewicz Dziady cz. III zawiera się w przekonaniu o niezwykłym posłannictwie wybranego narodu, jakim są Polacy. To porównanie cierpień Polski do cierpień ukrzyżowanego Chrystusa i wyznaczenie Narodowi Polskiemu roli Mesjasza Narodów cierpiącego niewinnie dla odkupienia całej ludzkości.

PROBLEMATYKA MORALNA KORDIAN J. SŁOWACKI

Kordian, oprócz bezwzględnej krytyki przywódców powstania listopadowego i oceny samego powstania, jest również polemiką z romantycznymi mitami narodowymi, głównie z koncepcją poety-Tyrtajosa i poety-przywódcy narodu. Początkowo wrażliwy, uczuciowy, często rozmarzony, nie potrafi odnaleźć się w otaczającym go świecie. Uczucie zawiedzionej miłości oraz brak umiejętności znalezienia celu w życiu powodują prawdziwe zagubienie młodziutkiego Kordiana, nie potrafiącego opanować swych rozbieganych myśli i marzeń.

PROBLEMATYKA MORALNA KORDIAN J. SŁOWACKI

Podróże Kordiana po Europie to czas dojrzewania duchowego bohatera, konfrontacji młodzieńczych ideałów z rzeczywistością. Dojrzewanie to pasmo rozczarowań: w Anglii przekonuje się o wszechwładzy pieniądza, dzięki któremu można sobie kupić sławę, szlachectwo i uznanie, lecz nie szacunek ludzi, we Włoszech o tym, że prawdziwa miłość nie istnieje.

+info

PROBLEMATYKA MORALNA Nie-Boska komedia Z. KRASIŃSKI

W utworze występuje problem walki dobra ze złem, dyskusja o moralnych powinnościach poety, konsekwencjach czynów niemoralnych tzn. buntu, niesprawiedliwości oraz zdrady małżeńskiej.

MOTYWY - DZIADY CZ.3

"Postawa Konrada jest buntem przeciw okrutnej i niemożliwej do zaakceptowania rzeczywistości. Bohater jest gotowy do największych poświęceń w imię zmiany tego stanu rzeczy."

"Konrad wyzywa Boga na pojedynek, w którym widzi tylko rozum i brak wrażliwości na cierpienia milionów ludzi, którzy są przyciśnięci brzemieniem niewoli."

Motyw Boga

Motyw buntu

"Utwór rozpoczyna się prologiem oraz scenami, które rozgrywają się w więzieniu. W szerszej perspektywie cały naród znajduje się w niewoli zaborcy, który działa w sposób okrutny i bezwzględny. "

Motyw niewoli

MOTYWY - NIE-BOSKA KOMEDIA

"Żona Hrabiego Henryka i ich syn Orcio napiętnowani są szaleństwem w dramacie Krasińskiego. Obydwoje cierpią przez dar poezji, który jawi się jako opętanie. W szpitalu dla obłąkanych słychać głosy wariatów, którzy na swój sposób interpretują rzeczywistość "

"Rewolucja ukazana jest jako bunt warstw najniższych przeciwko warstwom bardziej uprzywilejowanym na wyższym szczeblu. Biorą w nim udział także niektórzy reprezentanci możnowładztwa, myśliciele, artyści, czyli ci, którzy zachłysnęli się ideologią wolności."

Motyw szaleństwa

Motyw rewolucji

"Dzieło Krasińskiego przedstawia poezje tożsamą ze sztuką, która nosi piętno choroby i znaczy nim bohaterów dramatu, czyli rodzinę Hrabiego."

" Urok poezji okazuje się powierzchowny w chwili, gdy poeta uczuje w sobie żądzę władzy i sławy, wówczas odsłania swoje oblicze."

Motyw poezji i poety

Motyw sztuki jako choroby

MOTYWY - NIE-BOSKA KOMEDIA

"Początkowo Pan młody jest zakochany w swojej małżonce. Uwielbia ją, wydaje mu się ona najpiękniejsza, ale gdy pojawia się Dziewica nie potrafi oprzeć się jej urokowi. Wyznaniem, że czuje, że powinien ją kochać sprawia Marii ból, a tą przyprawia to o rozpacz. Porzuca małżonkę i podąża za kochanką. Harmonia rodzinnego szczęścia staje się niestabilna."

"Pankracy marzy o kraju, w którym wszyscy ludzie będą braćmi, ich prawa zostaną zrównane, a hierarchia społeczna zniesiona."

Motyw wolności

"Na początku umiera Maria, jakiś czas później ginie od kuli Orcio. Rewolucja sieje spustoszenie i śmierć. Katem jest człowiek, ofiarą inny człowiek, a narzędziami zbrodni są dawne narzędzia do pracy"

Motyw miłości i rodzinnego szczęścia

"Rewolucjoniści szargają wizerunek Boga i kpią ze wszystkich zasad. Niszczą świątynie i oddają się lubieżnym rytuałom, które odprawia kapłan nowej wiary – Leonard"

Motyw śmierci i samobójstwa

Motyw Boga

MOTYWY - KORDIAN

"O Boskiej mocy i potędze śpiewa Chór Aniołów w Przygotowaniu. Mówi o nich również Archanioł. Bóg jest tu nie tyle twórcą świata i rzeczywistości, ale przede wszystkim wartością najwyższą"

"Wątek zostaje rozbudowany w Akcie III – spiskowcy zgromadzeni w lochach katedry rozważają kwestię zamachu na cara."

Motyw spisku

Motyw Boga

"W didaskaliach czytamy o przyjściu Szatanów. W dalszej części autor przypomina, iż szatan był kiedyś tworem Boga i jego poddanym, lecz zbuntował się przeciwko władzy Boskiej i oddalił od Najwyższego."

"Kordian już jako chłopiec czuje się samotny i niezrozumiany przez otoczenie. Miłość nie spełnia jego oczekiwań."

Motyw samotności

Motyw szatana

MOTYWY - KORDIAN

"Bohater rozczarowany światem, zawiedziony z powodu miłości. Zakochany w Laurze zostaje przez nią odrzucony. Dziewczyna nie uznaje jego uczuć. Młodzieniec ma trudności w odnalezieniu sensu życia i indywidualnej życiowej ścieżki. Brak mu wzorców i celów Formą oporu wobec niemocy i bezsensu życia okazuje się dla Kordiana samobójcza śmierć."

"Koronacja Mikołaja I odbywa się w kościele katedralnym. Uczestniczą w niej dostojnicy państwowi. Jest to bardzo podniosła uroczystość. Mszę świętą celebruje Prymas."

Motyw koronacji

"Kordian jako młodzieniec pisze wiersze dla Laury. Przelewa na papier swoje myśli i uczucia. Poezja jest dla niego formą ucieczki od świata, jednocześnie wyróżnia go i czyni wrażliwym."

Motyw buntu i samobójstwa

"Po nieudanym zamachu Kordian zostaje skazany na śmierć przez rozstrzelanie."

Motyw śmierci

Motyw poezji

GŁÓWNE IDEE - Dziady cz.3

PROMETEIZM

MESJANIZM

Prometeusz, czyli tytan, który był nieśmiertelny i cierpiał straszliwe męki. Jego postawa to bezinteresowna miłość do człowieka i wystąpienia dla niego przeciw najwyższym siłom i bogom. Tak też, możemy przyrównać tego Prometeusza do Konrada.

Koncepcja mesjanizmu polskiego jest określana jako zbiór przekonań i przeświadczeń o szczególnej roli Polski w dziejach świata.

GŁÓWNE IDEE - Kordian

WINKELRYDYZM

Jest to teoria przeciwna mesjanizmowi. Według niej Polacy, którzy stali na czele narodów zniewolonych, powinni sumiennie i aktywnie walczyć o niepodległość.

GŁÓWNE IDEE - Nie-Boska komedia

Prowidencjalizm

Jest to idea boskiej opatrzności nad światem. Przekonuje, że Bóg realizuje swój plan, wykorzystując do tego celu wybitne jednostki lub narody, którym powierza doniosłe historycznie misje do spełnienia.

Dziękuję za uwagę