ÖĞRETMEN - Ses Olayları

SES OLAYLARI

1. Ders: Ünsüz Yumuşaması 2. Ders: Ünsüz Sertleşmesi

Öğretmeninizin Morpa Kampüs'ten açacağı videoyu izleyiniz.

Bugün, ünsüz harfler ile ilgili olan ses olaylarını öğreneceğiz.

YUMUŞAK ÜNSÜZLER

SERT ÜNSÜZLER

Aşağıda verilen ifadeler doğruysa sohbet üzerinden "D" yanlış ise "Y" yazınız.

1. Türkçede toplam 29 harf vardır ve bu harflerin 8'i ünsüz harftir. 2. "B" harfi yumuşak ünsüzdür. 3. "V" harfi ünlü bir harftir. 4. "Ş" yumuşak bir ünsüzdür.

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

“p, ç, t, k” sert ünsüzlerinden biri ile biten kelimelere ünlü ile başlayan ekler getirilince, kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar.

Ağaç + a = Ağaca Yaprak + a = ........................... Kelebek + e = .........................

Kitap + ım = .................................. Kağıt + ı = ...................................İnat+ ın = ................................

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

Aşağıda verilen sert ünsüzlerin karşısına bu ünsüzlerin yumuşamış şeklini yazınız.

K ...

P B

Ç ...

T ...

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

UYARI: Tek heceli bazı sözcüklerde ünsüz yumuşaması olayı görülmez.

Yukarıda verilen kurala göre aşağıdaki cümlelerde geçen tek heceli sözcüklerden doğru yazılanı yuvarlak içine alınız.

1. Ali'nin topu/tobu kaybolmuş.
2. Zeynep, sacını/saçını kısacık kestirmiş.
3. Aradığımda cepi/cebi kapalıydı.
4. Etin/edin tadına mutlaka bakmalısın.
5. Kraliçenin taçı/tacı büyüleciyi güzellikteydi.

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

UYARI: Tek heceli bazı sözcüklerde ünsüz yumuşaması olayı görülmez.

Yukarıda verilen kurala göre aşağıdaki cümlelerde geçen tek heceli sözcüklerden doğru yazılanı yuvarlak içine alınız.

1. Ali'nin topu/tobu kaybolmuş.
2. Zeynep, sacını/saçını kısacık kestirmiş.
3. Aradığımda cepi/cebi kapalıydı.
4. Etin/edin tadına mutlaka bakmalısın.
5. Kraliçenin taçı/tacı büyüleciyi güzellikteydi.

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

UYARI: Özel isimlerin sonunda bulunan sert ünsüzler yazarken yumusamaz ancak okunurken yumusar.

Yukarıda verilen kurala göre aşağıdaki cümlelerde geçen özel isimlerden yazılışı doğru olanını yuvarlak içine alınız.

1. Yarın da Kızılırmak'ı/Kızılırmağ'ı göreceğiz.
2. Bu kitabı Ahmed'e/Ahmet'e verir misin?
3. Sinop'un/Sinob'un mantısı meşhurdur.

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

UYARI: Özel isimlerin sonunda bulunan sert ünsüzler yazarken yumusamaz ancak okunurken yumusar.

Yukarıda verilen kurala göre aşağıdaki cümlelerde geçen özel isimlerden yazılışı doğru olanını yuvarlak içine alınız.

1. Yarın da Kızılırmak'ı/Kızılırmağ'ı göreceğiz.
2. Bu kitabı Ahmed'e/Ahmet'e verir misin?
3. Sinop'un/Sinob'un mantısı meşhurdur.

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

UYARI: Türkçe kökenli olmayan bazı sözcüklerde ünsüz yumuşaması olayı görülmez.

Yukarıda verilen kurala göre aşağıdaki sözcüklere yanında verilen eki ekleyerek sözcüğü yazınız.

Hukuk + u = ............................. Millet + in = ............................ Devlet + e = ............................ Tabiat + ımız = ..........................

Aşağıdaki paragrafta geçen ses olaylarına uyulmaması kaynaklı yapılmış olan 3 yazım hatasını tespit ederek doğrusunu üstüne yazınız.

İnsanlar, farklı toplumlara, kültürlere ve coğrafyalara karşı her zaman bir merak içinde olmuştur. Ama birçokumuzun dünyanın farklı yerlerini görme imkanı olmuyor. Seyahat etme fırsadı bulan kişiler gittikleri yerler hakkında verdikleri bilgilerle hem bu imkanı bulamayanları bilgilendirmiş hem de o şehire daha sonra gitmek isteyenler için bilgi sunmuş oluyorlar.

ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ (BENZEŞMESİ)

Yanda verilen karikatürde geçen "Fıstıkçı Şahap"ı tanıyor musunuz?

YUMUŞAK ÜNSÜZLER

SERT ÜNSÜZLER

Grup Çalışması YÖNERGESİ

Bu ders, ünsüz sertleşmesi(benzeşme) olayını grup arkadaşlarınızla birlikte çalışacak ve buradaki boşlukları birlikte dolduracaksınız.

• Çalışma için süreniz 15 dakikadır.
• Sunumdaki tüm soruları tamamladıktan sonra yanıtlatınızı aktaracak bir grup sözcüsü seçerek derse geri dönünüz.

ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ (BENZEŞMESİ)

Sonu sert ünsüzle biten bir sözcüğe b, c, d ve g ile başlayan bir ek geldiğinde ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesi olayıdır.

Kitap + cı = Kitapçı Ayak + da = Ayakta Çalış + gan = Çalışkan

ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ (BENZEŞMESİ)

Aşağıda verilen sözcüklere yanında belirtilen ekleri getirerek sözcüğü yeniden yazınız.

< ..........................

< ..........................

< ..........................

< ..........................

< ..........................

ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ (BENZEŞMESİ)

Aşağıda verilen cümlelerde ünsüz sertleşmesi olayına uyulmamasından kaynaklanmış olan yazım hatalarını tespit ederek doğrusunu üzerine yazınız.

1. Bitgiler ışığını güneşden alan canlılardır.
2. Fatih'den buraya bir saatte geldim.
3. Çocuk gecesini gündüzüne katarak çalışdı.
4. Burak ta Ankara'da oturuyor.

ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ (BENZEŞMESİ)

UYARI: "De/Da" kelimeden ayrı yazılırsa bağlaç olduğu için sertleşme olayı gerçekleşmez.

1. Ahmet de bizimle gelmek istedi.
2. Ahmet te bizimle gelmek isedi.

Yukarıda verilen uyarıya göre yandaki seçeneklerden hangisinin yazılışı doğrudur?

Aşağıda verilen paragrafta ses olaylarına uyulmamasından kaynaklanmış olan yazım hatalarını tespit ederek doğrusunu üzerine yazınız.

Cadde üstünde, sol tarafda bahçesi olan, beyaz boyalı bir ev satın almıştık. Bizim bahçenin bir köşesinde ufak bir tel kümes vardı. Dip tarafa domates, biber, yeşil salata ekilmişdi. Cadde tarafında sardunyalar, pembe karanfiller, hanımelleri bulunurdu. Şehire çok yeni taşınmıştık bu nedenle şehiri keşifetmeye çok fazla vakitimiz olmamıştı o zamanlar. Şu anda her yerini adım gibi biliyorum.

Çalışmanızı tamamladınız. Grup sözcünüzü belirleyerek derse geri dönünüz.