Warzywa - powtórzenie wiadomości

Temat: Powtórzenie i utrwalenie wybranych wiadomości o warzywach

Warzywa - powtórzenie wiadomości

Ogólne wiadomości

Skład chemiczny i wartość odżywcza

Warunki przechowywania

Metody rozdrabniania warzyw

Podział warzyw

Gra dydaktyczna - obróbka cieplna

Gra dydaktyczna

Ruletka

Warzywa - definicja

Warzywa to rośliny jednoroczne albo wieloletnie, których poszczególne części mogą być wykorzystywane jako pożywienie w stanie surowym lub przetworzonym

Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw

Skład chemiczny warzyw zależy od odmiany, warunków klimatycznych i glebowych, warunków przechowywania i transportu.

Wartość odżywcza – warzywa są produktami niskoenergetycznymi, szczególnie zalecanymi w dietach niskokalorycznych. Są dobrym źródłem witamin.

Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw

Warzywa zawierają:

• 95 - 98% wody
• 1 - 3,5% białka (wyjątek - suche strączkowe)
• niewielką ilość tłuszczu (wyjątek - soja 18-30%)
• węglowodany
• błonnik (zwiazki pektynowe)
• witaminę C
• prowitaminę A
• witaminy z grupy B - małe ilości
• składniki mineralne (potas, fosfor, sód, magnez, wapń)
• kwasy organiczne (jabłkowy, cytrynowy, niektóre - szczawiowy)

• fitoncydy - substancje bakteriobójcze i bakteriostatyczne
• olejki eteryczne ( naturalne związki zapachowe)
• barwniki

Barwniki

• chlorofil - zielony
• karotenoidy - żółty lub czerwony

• antocyjany - czerwone, fioletowe, niebieskie
• betalainy - czerwone, fioletowe, żółty

Warunki przechowywania

Procesy zachodzące w warzywach po zbiorze

Parowanie - transpiracja

Kiełkowanie

Oddychanie

Dojrzewanie

Podział warzyw

Ze względu na trwałość

Na okres wegetacji

Ze względu na sposób przechowywania

Przydatność kulinarną

Metody rozdrabniania warzyw

Gra dydaktyczna - zasady obróbki cieplnej warzyw

fasola

- zalewać małą ilością wrzącej wody i gotować pod przykryciem - zaraz po nastawieniu dodać tłuszcz, sól, cukier - barwnik rozpuszcza się w tłuszczu, dzięki temu potrawa ma intensywną barwę co zwiększa również jego przyswajalność - sól i cukier zmniejszają wyciek soku komórkowego

- zalewa się lub wkłada do małej ilości wrzącej wody - gotuje się przez pierwsze 10-15 minut w naczyniu odkrytym, utleniają się wtedy olejki eteryczne - dogotować należy pod przykryciem co zapobiega nadmiernym stratą składników odżywczych -gotuje się krótko tylko do zmięknięcia - warzywo pokrojone na części gotować z dodatkiem mleka co podnosi ich wartość odżywczą i smakową

dynia

- gotować jak najkrócej - zalewać wrzącą wodą - w dużej ilości wody, co rozcieńcza kwasy komórkowe - w szerokich odkrytych naczyniach na silnym ogniu - ułatwia to odparowanie kwasów - w temperaturze nie wyższej niż 100C - gotować z dodatkiem mleka - zawarty w nim wapń wiąże kwas szczawiowy w nieszkodliwy szczawian wapnia a tym samym zmienia niekorzystne PH

- nasiona moczyć przed gotowaniem - do moczenia używać 3 objętości wody na 1 objętość ziarna - gotować w wodzie w której się moczyły (oprócz soi) - nie stosować sody w celu skrócenia okresu gotowania - solić pod koniec gotowania - nie gotować z kwaśnymi dodatkami

brokuł

marchew

Kapusta biała

KALAREPA

burak ĆWIKŁOWY

szpinak

- wkładać warzywa do wrzącej wody i gotować pod przykryciem - warzywa gotować w skórce - rozdrobnione warzywa gotować krótko, aby nie zniszczyć barwnika - w celu odzyskania barwy zakwasić kwaskiem cytrynowym lub octem

KALAFIOR

JARMUŻ

- zalewa się lub wkłada do dużej ilości wrzącej wody - gotuje się przez pierwsze 10-15 minut w naczyniu odkrytym, utleniają się wtedy olejki eteryczne - dogotować należy pod przykryciem co zapobiega nadmiernym stratą składników odżywczych -gotuje się krótko tylko do zmięknięcia - warzywo pokrojone na części gotować z dodatkiem mleka co podnosi ich wartość odżywczą i smakową

SZCZAW

Brukselka

Gra dydaktyczna - przyporządkuj

Kwiatostan

Pomidor

Korzeń

Fasola

Łodyga

Kalafior

Nasiona

Endywia

Owoc

Rabarbar

Liście

Pasternak

Ruletka

Dziękuje za uwagę!