Ewolucja układu nerwowego u kręgowców

Ewolucja układu nerwowego u kręgowców

Aleksandra Dutkowska Magdalena Kaczor Izabela Kubrak

Funkcje Układu nerwowego

• łączność organizmu z otoczeniem
• regulacja pracy narządów wewnętrznych

• integracja wszystkich części ciała

Neuron = komórka nerwowa

Rodzaje aksonów

włókna rdzenne (mielinowe)

włókna bezrdzenne

włókna nagie

Synapsy = miejsca styku komórek

Rodzaje synaps:

• nerwowo – nerwowa,
• nerwowo – gruczołowa
• nerwowo – mięśniowa
• nerwowo – płytkowa

Układ nerwowy występuje tylko u zwierząt tkankowych

Wykształciły się dwie formy tego układu:

• siatkowaty (rozproszony)
• centralizujący

Kierunek przekazu informacji

UKŁAD OBWODOWY

UKŁAD OBWODOWY

RECEPTOR

EFEKTOR

UKŁAD OŚRODKOWY

W rozwoju ewolucyjnym kręgowców pojedynczy pęcherzyk mózgowy różnicował się najpierw na trzy, a potem na pięć części mózgu.

KM

MM

PM

ŚM

ŚM

TM

Pęcherzyk mózgowy

ZM

ZM

PŁAZY

Części mózgowia u płazów:

kresomózgowie

międzymózgowie

śródmózgowie

rdzeń przedłużony

rdzeń kręgowy

RYBY

Części mózgowia u ryb:

kresomózgowie

międzymózgowie

śródmózgowie

móżdżek

rdzeń przedłużony (zamózgowie)

10

GADY

Części mózgowia u gadów:

kresomózgowie

śródmózgowie

międzymózgowie

móżdżek

rdzeń przedłużony

11

PTAKI

Części mózgowania u ptaków:

kresomózgowie

móżdżek

śródmózgowie

rdzeń przedłużony

12

SSAKI

Części mózgowia u ssaków:

kresomózgowie

móżdżek

rdzeń przedłużony

13

Ogólna budowa układu nerwowego człowieka nie różni się od układu innych ssaków

Jego głównymi elementami są:

• ośrodkowy układ nerwowy

(mózg i rdzeń kręgowy)

• obwodowy układ nerwowy

(12 par nerwów mózgowych i 31 nerwów rdzeniowych)

14

kresomózgowie

międzymózgowie

śródmózgowie

móżdzek

tyłomózgowie wtórne

most

15

16

Kresomózgowie

Cechy kresomózgowia:

• największa część mózgowia człowieka

• ma postać dwóch półkul

• półkule mózgu zbudowane są z istoty szarej tworzącej korę mózgu i istoty białej tworzącej drogi nerwowe

kresomózgowie

17

Kresomózgowie

Ciało modzelowate = spoidło wielkie

• największe spoidło mózgu

• pasmo istoty białej łączące dwie półkule mózgu

18

Międzymózgowie

Funkcje podwzgórza:

• znajdują się w nim ośrodki czynności wegetatywnych, czyli niezależnych od naszej woli, np. termoregulacji, głodu, sytości

• neurony podwzgórza wydzielają hormony wpływające na pracę:- przysadki - liberyny i gastryny- pracę nerek - wazopresyna- żeńskich narządów rozrodczych - oksytocyn

podwzgórze

19

Tyłomózgowie wtórne

Móżdżek:

• składa się z dwóch półkul połączonych robakiem

• pokryty jest cienką warstwą istoty szarej, tworzącą korę móżdżku

• utrzymanie odpowiedniego stanu napięcia mięśni

• koordynacja mięśni

Lorem ipsum dolor sit amet

Lorem ipsum dolor sit amet

20

Tyłomózgowie wtórne

Most:

• fragment pnia mózgu położony między śródmózgowiem, a rdzeniem przedłużonym

• pośredniczy w przepływie sygnałów między mózgiem, móżdżkiem i rdzeniem kręgowym

21

Rdzeń przedłużony

Rdzeń przedłużony:

• jest częścią mózgowia, która łączy się z rdzeniem kręgowym
• ośrodekczynności odruchowych, takich jak: ssanie, żucie, połykanie
• ośrodek oddechowy
• ośrodek naczynioruchowy
• ośrodek regulacji czynności serca

Lorem ipsum dolor sit

22

PODSUMOWANIE:

1. Układ nerwowy odpowiada głównie za odbiór i analizę informacji ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego. Umożliwia to organizmom prawidłowo reagować na bodźce, właściwie orientować się w przestrzeni, poruszać się, a więc umożliwia przystosowanie się do środowiska.
2. Poszczególne części mózgu ulegały zróżnicowanej ewolucji czego efektem jest większa koncentracja struktury tego narządu, a dzięki temu większa efektywność i szybkość jego funkcjonowania.

23

BIBLIOGRAFIA:

- „Od powstania życia na Ziemi do rozwoju centralnego układu nerwowego i diachronicznejzmienności mózgu rodzaju Homo. ”; R. Żukiel, S. Nowak, R. Jankowski, D. Garczyk;POZNAŃSKIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ NAUK, „Neuroskop” nr 14/2012 - „Układ nerwowy: budowa i funkcje”; T. Nęcki; Uniwersytet Medyczny w Poznaniu; 2019