Lektury obowiązkowe w pigułce

Lektury obowiązkowe

Bogurodzica

autor nieznany

Treść

Język

Tło historyczne

Wybrane utwory

jan kochanowski

Treny

Pieśni

Psalmy

Pieśni

Pieśń IX

Pieśń XXV

nazywana również Hymnem

wyraz stoickich poglądów Kochanowskiego

wyraz wdzięczności dla Boga za świat, który stworzył

podmiot liryczny zwraca uwagę na to, że złe chwile przemijają i w końcu robi się lepiej

podmiot liryczny mówi w imieniu wszystkich ludzi

motyw Boga-artysty (Deus artifex)

życie ludzkie jak pory roku

moralizacja

zwrócenie uwagi na estetykę przyrody; motyw czterech pór roku

Psalmy

Kochanowski pozwala sobie na dość dużą swobodę twórczą: jego psalmy mają melodię, rym i rytm, czego nie ma w przekładzie Pisma Świętego. Mniejszych i większych różnic dopatrzyć się można również w treści. Psałterz Dawidów uznaje się więc raczej za literacką parafrazę (swobodną przeróbkę pierwowzoru kulturowego), a nie wierne tłumaczenie.

wersja biblijna

Psalm 130

wersja biblijna

Psalm 91

Treny

Tren X

19 utworów powstałych po przedwczesnej śmierci córki Kochanowskiego - Urszuli

Podmiot liryczny rozważa, gdzie po śmierci trafiła jego córka, bierze pod uwagę opcje pochodzące z różnych wierzeń. Wzywa dziecko do ukazania mu się w jakiejkolwiek postaci, jeśli w ogóle istnieje życie po śmierci (Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest). Motyw eschatologiczny (koniec ostateczny), zwątpienie, rozpacz.

Tren jako gatunek wywodzi się ze starożytności; zazwyczaj służył do opiewania zasług i przymiotów szacownych, ważnych osobistości po ich śmierci. Kochanowski poświęcił je jednak dziecku, co nie było powszechną praktyką

Tren V

Podmiot liryczny porównuje swoją zmarłą córkę do drzewa oliwnego, które zbyt wcześnie zostało ścięte przez ogrodnika. Zbudowany w oparciu o porównanie homeryckie (jeden człon bardzo rozbudowany, opisowy, zajmujący kilka linijek), Urszula porównana do drzewa oliwnego.

Dziady cz. III

Adam Mickiewicz

Rodzaj i gatunek

Konrad

Hasła - klucze

Motywy

Tło historyczne

Pan Tadeusz

Adam Mickiewicz

Rodzaj i gatunek

Geneza

Tło historyczne

Motywy

Hasła-klucze

Lalka

Bolesław prus

Rodzaj i gatunek

Geneza

Znaczenie tytułu

Motywy

Społeczeństwo

Hasła-klucze

Wesele

Stanisław wyspiański

Rodzaj i gatunek

Treść

Geneza

Motywy

Hasła-klucze

Plotka o Weselu

Wybrane opowiadania

Bruno schulz

Motywy

Hasła-klucze

Rodzaj i gatunek

Treść

Ferdydurke

Witold Gombrowicz

Rodzaj i gatunek

Tytuł...?

Treść

Hasła-klucze

Motywy

Cytaty