Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce

Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce

Autor prezentacji: Julia Markowska kl. 1a

Spis treści

· Słowniczek

· Tożsamości w Polsce

· Ustawa o mniejszościach i języku regionalnym

· Dziedzictwo i aktywność mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce

· Szkolnictwo mniejszości

· Prawa i przywileje polityczne mniejszości w Polsce

· System ochrony mniejszości i ochrona kultur

• Źródła
• Zakończenie

Słowniczek

• mniejszość narodowa - grupa ludzi zamieszkująca obszar danego państwa, odróżniająca się od większości społeczeństwa językiem i kulturą.
• mniejszość etniczna - grupa etniczna osiedlona na terytorium innej zbiorowości, wyróżniająca się odrębnym pochodzeniem, kulturą i językiem.

• tożsamość narodowa - wewnętrzne przekonanie jednostki o jej narodowości. Elementami składającymi się na tożsamość są: świadomość narodowa i znajomość kanonu narodowego.

Tożsamości w Polsce

• W Polsce aż 94,8% społeczeństwa uważa, że posiada tożsamość wyłącznie polską

• 1,6% społeczeństwa uważa, że posiada tożsamość niepolską

• 2,3% osób uważa, że posiada tożsamosć podwójną

• 1,3% mieszkańców przekonana jest o tożsamości nieustalonej, bez poczucia przynależności narodowo - etnicznej

Jak można zauważyć na podanych wyżej danych różnorodność narodowa i etniczna jest dosyć często spotykaną cechą naszego społeczeństwa. Istnieją nawet gminy, w których ludność z tożsamością inną niż polska stanowi większość. Jedną z nich jest gmina Czyże, leżąca obok gminy Hajnówka. Tam większość społeczeństwa uważa posiadanie narodowości białoruskiej.

Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. przyznała dziewięciu społecznościom w Polsce uznawanie za mniejszość narodową, dla czterech uznawanie za mniejszość etniczną, a dla jednej uzawanie za grupę posługującą sie językiem regionalnym. W ustawie możemy znależć kryteria decydujące o zaliczeniu danej zbiorowości do prawnia uznanych grup mniejszościowych.

Ustawa o mnijszościach i języku regiolnalnym

Art. 2. 1. Mniejszością narodową, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat; 6) utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.

2. Za mniejszości narodowe uznaje się następujące mniejszości:

6) nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. 4. Za mniejszości etniczne uznaje się następujące mniejszości:

1) białoruską; 2) czeską; 3) litewską; 4) niemiecką; 5) ormiańską; 6) rosyjską; 7) słowacką; 8) ukraińską; 9) żydowską.

1) karaimską; 2) łemkowską; 3) romską; 4) tatarską.

Art. 19. 1. Za język regionalny w rozumieniu ustawy, zgodnie z Europejską Kartą Języków Regionalnych lub Mniejszościowych, uważa się język, który: 1) jest tradycyjnie używany na terytorium danego państwa przez jego obywateli, którzy stanowią grupę liczebnie mniejszą od reszty ludności tego państwa; 2) różni się od oficjalnego języka tego państwa; nie obejmuje to ani dialektów oficjalnego języka państwa, ani języków migrantów. 2. Językiem regionalnym w rozumieniu ustawy jest język kaszubski

3. Mniejszością etniczną, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty etnicznej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat;

Dziedzictwo i aktywność mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce

W Polsce prawnie zatwierdzone grupy mniejszości narodowych i etnicznych mają bogatą historię, język, tradycje i wyznanie. Grupy te podejmują wszelakie działania, aby ich zwyczaje nie odchodziły w zapomnienie i były zapamiętywane. Często te zwyczaje są kontynuowane przez młodsze pokolenia. W telewizji możemy zobaczyć mnóstwo programów dotyczących tych mniejszości. W rezultacie rozpowszechniają się ich zwyczaje nie tylko dla osób należących do mniejszości, a dla całego narodu Polskiego.Dzięki tym grupom nasz kraj ma bogatą kulturę i historię, od wieków mieszają sie różne narodowości. Skutkuje to powstawaniem nowych, jeszcze piękniejszych tradycji. Dzięki tej różnorodności możemy stać się bardziej otwarci na innych ludzi i inne narody.

1. Niemcy

Wyznanie to w większości Katolicyzm i Protestantyzm

Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji są orkiestry dęte mniejszości niemieckiej

Przykładem współczesnej aktywności jest Komitet Wyborczy Wyborców Mniejszość Niemiecka

2. Białorusini

Przykładem współczesnej aktywności jest Festiwal Muzyki Młodej Białorusi ,,Basowiszcza" w Gródku na Podlasiu albo konkurs ,,ВЕЛАРУСКАЯ ПЕСНЯ"

Wyznanie to w większości Prawosławie

Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji jest śpiew. Zespoły śpiewające w języku białoruskim np. Prymaki, КАЗКА, Zorka

3. Ukraińcy

Wyznanie to w większości Prawosławni i Grekokatolicy. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji są ukraińskie cmentarze i groby z kozackimi krzyżami. Przykładem współczesnej aktywności jest Festiwal Kultury Ukraińskiej ,,Ekołomyja" w Górowie Iławieckim

4. Rosjanie

Wyznanie: w większości Prawosławie, kilkuset Staroobrzędowców. Przykładowymi elementami dziedzictwa i tradycji są tradycyjne rosyjskie potrawy i zwyczaje np. podczas święta Maslenica. Przykładem współczesnej aktywności jest Rosyjskie Stowarzyszenie Kulturowo - Oświatowe w Polsce

5. Litwini

Wyznanie: w większości Katolicy. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji są przedstawienia litewskich teatrów stodolanych. Przykładem współczesnej aktywności jest Litewska Szkoła Podstawowa w Puńsku.

6.Żydzi

Religia to Judaizm. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji jest upamiętnienie ofiar Holokaustu i powstańców w gettach. Przykładem współczesnej działalności jest Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.

7. Czesi

Wyznanie to w większości Protestantyzm. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji jest granie na dzwonkach w parafiach. Przykładem współczesnej aktywności jest Ośrodek Kultury Czeskiej ,,Klub Czeski" w Zelowie.

8. Słowacy

Wyznanie w większości Katolicy. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji są Msze Święte po słowacku. Przykładem współczesnej aktywności jest miesięcznik mniejszości słowackiej ,,Život".

9. Ormianie

Wyznanie to w większości Katolicyzm obrządku ormiańskiego lub łacińskiego. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji są Chaczkary, czyli ormiańskie krzyże upamiętniające ludobójstwo Ormian z 1915r.. Przykładem współczesnej działalności są dni Ormiańskie organizowane w różnych miejscowościach.

10. Romowie

Wyznanie: w większości Katolicyzm. Przykładowy element dziedzictwa i kultury to pamięć o dawnych taborach i zagładzie Romów. Przykładem współczesnej aktywności jest Festiwal Romów w Ciechocinku i w Gorzowie Wielkopolskim.

11. Łemkowie

Wyznanie: w większości to Prawosławie lub Grekokatolicyzm Przykładowymi elementami dziedzictwa i tradycji są stare drewniane cerkwie na Łemkowszczyźnie. Przykładem współczesnej aktywności jest Łemkowska Watra w Zdyni.

12. Tatarzy

Religia to Islam. Przykładowymi elementami dziedzictwa i tradycji są wspólnoty muzułmanów w Bohni i Kruszynianach. Przykładem współczesnej aktywności jest Jurta Tatarska w Kruszynianach z tradycyjną kuchnią tatarską przekazaną z pokolenia na pokolenie.

13. Karaimi*

Religia Karaimska. Przykładowwym elementem dziedzictwa i tradycji jest cmentarz karaimski w Warszawie. Przykładami współczesnej aktywności są Karaimskie serwisy internetowe i archiwa cyfrowe.

14. Kaszubi

Wyznanie: w większości Katolicyzm. Przykładowym elementem dziedzictwa i tradycji jest tradycyjna pieśń Kaszubskie Nuty. Przykładami współczesnej aktywności są dwójęzyczne nazwy miejscowości.

Szkolnictwo mniejszości

W oświacie osobom należacym do mniejszości narodowych i etnicznych przysługują różne uprawnienia, np.: prawo do nauczania w szkołach języka, historii i kultury mniejszości, a także geografii państwa, z którym dana mniejszość się utożsamia, daje również możliwość tworzenia kierunków studiów wyższych dotyczących kultury, języków danej mniejszości oraz prawo do nauczania w jezyku mniejszości różnych przedmiotów szkolnych i zasady podziału części ogólnej subwencji oświatowej.

Prawa i przywileje polityczne mniejszości w Polsce

Prawa przysługujące osobom należącym do mniejszości narodowych:* zakaz dyskryminacji w powodu pochodzenia narodowego lub etnicznego, * zakaz istnienia organizacji, które głoszą nienawiść rasową i narodowościową, * obowiązek ścigania przez Państwo przestępstw popełnianych na tle narodowościowym lub etnicznym, * zakaz wyciągania negatywnych konsekwencji wobec osób, które potwierdzają lub negeuja swą przynależność do mniejszości, * obowiązek Organów Władzy Publicznej polegający na wspieraniu na rzecz ochrony i rozwoju tożsamosci kulturowej mniejszości. * prawo do uczesniczenia w rozstrzyganiu spraw dotyczących własnej tożsamości narodowej. Przywilejem politycznym dla mniejszości jest szansa na wprowadzenie swoich posłów do Sejmu RP.

System ochrony mniejszości i ochrona kultur

Jak inne państwa na świecie Polska zobowiazana jest do przestrzegania międzynarodowego prawa, które dotyczy traktowania osób należących do mnniejszości narodowych i etnicznych - musi rozstrzygać w wewnętrznych aktach prawnych szczegółowe kwestie w jakim zakresie i za pomocą jakich środków będą realizowane międzynarodowe standardy. W każdym państwie ochrona prawna mniejszości przybiera inny charakter, gdyż władze danego kraju decydują o statusie poszczególnych grup mniejszościowych. Mniejszości składające się z tych samych narodów w różnych państwach mogą mieć w każdym z nich inny status i odmienne uprawnienia.W Polsce mniejszości narodowe obowiązuje wolność do posługiwania się własnym językiem, zachowania własnych tradycji i obyczajów, rozwijania kultury etnicznej i narodowej. Mniejszości narodowe mogą tworzyć własne i legalne organizacje społeczne, kulturalne, naukowe, religijne i edukacyjne. Mogą ubiegać się o środki finansowe i dotacje z z MSWiA, które posłużą na realizację inwestycji i zadań, które mają na celu rozwój i zachowanie tożsamości kulturowej mniejszości. Dodatkowo publiczne stacje radiowe i telewizyjne w swych programach powinny uwzgledniać potrzeby mniejszości narodowych.

Źródła

Podręcznik do wos-uwikipedia.pl gov.pl galeria google

Dziękuję za uwagę :)