Uczta

Temat: Grzeczność zawsze w cenie. Adam Mickiewicz,Pan Tadeusz, fragmenty.

Start

Kadr z filmu A. Wajdy pt. "Pan Tadeusz".

Kilka słów o lekturze

Kilka słów o autorze

Instrukcja: Przeczytaj dokładnie fragment naszej epopei narodowej, który został zamieszczony na kolejnych slajdach. Wyrazy, które mogą stanowić trudność zostały podkreślone. Ich definicje są ukryte pod znaczkiem: "i" . Zapoznaj się z treścią utworu, a w dalszej części prezentacji znajdziesz slajd z ćwiczeniami.

Fragment Księgi Pierwszej

Goście weszli w porządku i stanęli kołem. Podkomorzy najwyższe brał miejsce za stołem; Z wieku mu i z urzędu ten zaszczyt należy, Idąc kłaniał się damom, starcom i młodzieży. Przy nim stał kwestarz, Sędzia tuż przy Bernardynie. Bernardyn zmówił krótki pacierz po łacinie; Mężczyznom dano wódkę; wtenczas wszyscy siedli, I chołodziec litewski milcząc żwawo jedli.

Pan Tadeusz, choć młodzik, ale prawem gościa Wysoko siadł przy damach obok Jegomościa; (...). Ledwo słów kilka wyrzekł, do Podkomorzanki; Nie zmienia jej talerzów, nie nalewa szklanki, I panien nie zabawia przez rozmowy grzeczne, Z których by wychowanie poznano stołeczne (...). Dano trzecią potrawę. Wtem pan Podkomorzy, Wlawszy kropelkę wina w szklankę panny Róży, A młodszej przysunąwszy z talerzem ogórki, Rzekł: «Muszę ja wam służyć, moje panny córki, Choć stary i niezgrabny». Zatem się rzuciło Kilku młodych od stołu i pannom służyło.

Sędzia, z boku rzuciwszy wzrok na Tadeusza I poprawiwszy nieco wylotów kontusza, Nalał węgrzyna i rzekł: «Dziś, nowym zwyczajem, My na naukę młodzież do stolicy dajem; I nie przeczym, że nasi synowie i wnuki Mają od starych więcej książkowej nauki; Ale co dzień postrzegam, jak młodź cierpi na tem, Że nie ma szkół uczących żyć z ludźmi i światem.

Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą. Niełatwą, bo nie na tym kończy się, jak nogą Zręcznie wierzgnąć, z uśmiechem witać lada kogo; Bo taka grzeczność modna, zda mi się kupiecka, Ale nie staropolska, ani też szlachecka. Grzeczność wszystkim należy, lecz każdemu inna; Bo nie jest bez grzeczności i miłość dziecinna, I wzgląd męża dla żony przy ludziach, i pana Dla sług swoich, a w każdej jest pewna odmiana. Trzeba się długo uczyć, ażeby nie zbłądzić I każdemu powinną uczciwość wyrządzić.

I dalej mówił: «Grzeczność nie jest rzeczą małą: Kiedy się człowiek uczy ważyć, jak przystało, Drugich wiek, urodzenie, cnoty, obyczaje, Wtenczas i swoją ważność zarazem poznaje (...)».

Przepisz do zeszytu. ARCHAIZMY - to przestarzałe wyrazy, które przestały być używane w dzisiejszych czasach lub zmieniły swoje znaczenie. PRZYKŁADY ARCHAIZMÓW: dajem → dajemy przeczym → przeczymy młódź → młodzież

Czas na ćwiczenia

Dziękuję za udział w lekcji!