Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

zdania złożone/ współrzędnie - klasa 6

e.wyka

Created on April 17, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Animated Chalkboard Presentation

Genial Storytale Presentation

Blackboard Presentation

Psychedelic Presentation

Chalkboard Presentation

Witchcraft Presentation

Sketchbook Presentation

Transcript

zdania złożone

Jak je rozpoznać?

powtórzenie wiadomości o wypowiedzeniu

Na pewno pamiętasz, że zdanie to wypowiedzenie zawierające orzeczenie (czasownik w formie osobowej). Zdanie pojedyncze zawiera jedno orzeczenie, a zdanie złożone - więcej niż jedno.

powtórzenie wiadomości o wypowiedzeniu

Wiesz również, że wypowiedzenia złożone zbudowane są ze zdań pojedynczych, połączonych ze sobą spójnikami, zaimkami lub znakami interpunkcyjnymi. Zdania te nazywamy zdaniami składowymi. W wypowiedzeniu złożonym wyróżniamy tyle zdań składowych, ile występuje w nim orzeczeń.

Zdania złożne dzielą się na zdania złożone współrzednie i podrzędnie.

zdania złożone współrzędnie

W zdaniach złożonych współrzędnie treści zdań składowych się nie uzupełniają. Żadne ze zdań składowych nie określa drugiego. Zdania te mogą istnieć samodzielnie. Łączą się ze sobą bezpośrednio lub za pomocą spójników.

Pójdę do kina

albo

lub

zrobię zakupy.

zdania złożone współrzędnie

  • Zdanie złożone współrzędnie można rozpoznać po tym, że ze stanowiska jednego zdania składowego nie można zapytać o drugie.
  • Gdy podzielimy zdanie złożone współrzędnie na zdania składowe, na ogół zachowają one logiczną spójność wypowiedzi.

zdania złożone podrzędnie

Zdania złożone podrzędnie również zbudowane są ze sdań składowych.Składają się ze zdania nadrzędnego (głównego) oraz podrzędnego (określającego zdanie nadrzędne). W zdaniu złożonym podrzędnie zdania składowe moga być ze sobą połączone spójnikami lub zaimkami.

Pójdę do kina,

kiedy

kiedy

zrobię zakupy.

zdania złożone podrzędnie

  • W zdaniu złożonym podrzędnie możemy ze stanowiska zdania nadrzędnego (ważniejszego) zadać pytanie o zdanie podrzędne (dopowiadające).
  • Wypowiedzenie podrzędne rozwija lub dopowiada treść zdania nadrzędnego. Najczęściej zastępuje jakąś niewyrażoną część wypowiedzenia nadrzędnego.

Wyróżniamy cztery rodzaje zdań złożonych współrzędnie.

zdania złożone współrzędnie

łączne

rozłączne

Czytam książkę i słucham muzyki.

Zjem lody albo wypije koktajl.

przeciwstawne

wynikowe

Nie przyjaźnili się, ale pomagali sobie w trudnych chwilach.

Zrobiło się zimno, więc wróciliśmy do domu.

wykresy zdań złożonych współrzędnie

Przyjdę do ciebie i pouczymy się razem.

Posłuchajmy muzyki albo obejrzyjmy ten film.

Tomek zabrał laptopa, ale zapomniał wziąć słuchawki.

Zmęczyłam się trochę, więc odpocznę przez chwilę.

czas na ćwiczenia

ćwiczenie 1

czas na ćwiczenia

ćwiczenie 2

czas na ćwiczenia

ćwiczenie 3

czas na ćwiczenia

ćwiczenie 4

do zobaczenia!