Zadziwiające muszle mięczaków
Alicja Boroń
Katedra Zoologii
Dzień Biologii i Biotechnologii 2021
FanPage
Muszlowce, skorupowce?
Muszle są wytworem gruczołów płaszcza tych mięczaków. Rosną na skutek odkładania coraz to nowych warstw
budujących muszlę,
Muszlowce (Conchifera) to mięczaki, które mają jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny - muszlę, przytwierdzoną do ciała za pomocą mięśni. Szkielet ten może być częściowo lub znacznie zredukowany...
dlatego początek, często pierwszy skręt muszli jest najmniejszy i najstarszy
+info
Muszle?
Muszlowce, skorupowce?
małże (Bivalvia)
głowonogi (Cephalopoda)
ślimaki (brzuchonogi) (Gastropoda)
jednotarczowce (Monoplacophora)
łódkonogi, walconogi (Scaphopoda)
Muszle
Niektóre brzuchonogi mają muszle skręcone płasko, w jednej płaszczyźnie
Większość brzuchonogów ma muszle, skręcone spiralnie wokół osi. Poszczególne skręty są najczęściej mniej lub bardziej stożkowato wzniesione.
+info
Muszle?
Małże mają muszle złożone z dwóch części, połówek, które jednak nie zawsze są jednakowej wielkości, a niekiedy mają inny wygląd... skręty znajdujące się na wierzchołku każdej połówki sa najstarsze, a te oddalone są najmłodsze
spis treści
1. Muszlowce
2. Muszle małży
3. Muszle ślimaków
4. Muszle głowonogów
Muszle Małży
Małże to zwierzęta wodne, zasiedlające w większości przybrzeżne płycizny wód morskich we wszystkich strefach geograficznych, gdzie są głównym elementem fauny dennej. Mniej licznie występują w głębinach morskich i w wodach słodkich lub słonawych.
Znanych jest ok. 8 tys. gatunków. Są to mięczaki pędzące mało aktywny lub osiadły tryb życia; pływają, pełzają w osadach dennych lub przytwierdzają się do podłoża za pomocą tzw. bisiora. Ich ciało składa się z tułowia, czyli worka trzewiowego i nogi, jest bocznie spłaszczone i okryte dwuklapową muszlą.
Kuphus polythalamius – to małż o muszli rekordowej długości
rodzina świdrakowate(Teredinidae)
Występuje w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na zachodnim i wschodnim Oceanie Indyjskim oraz w regionie Indo-Malezji. Dobrze poznanym naturalnym środowiskiem gatunku jest Kalamansig, Sultan Kudarat na Filipinach.
Najdłuższa znana muszla tego gatunku ma długość 153.2 cm,
Kuphus polythalamius muszla widoczna na zdjęciu ma 113 cm długości
Żyje zagrzebany w czarnych, miękkich organicznych osadach, zawierających zdrewniałe odpady roślinne (Distel et al. 2017).
Kuphus polythalamius muszla widoczna na zdjęciu ma 113 cm długości
W roku 2017 odkryto nowy gatunek małża wyglądający jak długi, wielki podwodny robak, którym okazał się Kuphus polythalamius - krewny małży.
Od dawna przewidywano istnienie takiego gatunku, ponieważ od setek lat ludzie napotykali na porzucone skorupy, w których mieszkał ten mięczak. Dopiero teraz udało się znaleźć muszle wraz z ich mieszkańcami w środku (Distel et al. 2017).
Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., available online at https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114
Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., available online at https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114
https://pl.pinterest.com/pin/452963675009930815/
Mięczaki te mają bardzo mały układ trawienny, który nie jest zbytnio wykorzystywany, jednak wiadomo, że mieli przodków żywiących się drewnem.
Inne gatunki świdrakowatych wiercą otwory w drewnie i trawią celulozę
Może na początku swojego życia zaczynają od jedzenia drewna?
INTERESUJĄCE, że podstawowym pożywieniem tego mięczaka jest siarkowodór, pozyskiwany wraz z materią organiczną z dennego mułu. Kuphus polythalamia ma w swoim wnętrzu bakterie, z którymi żyje w symbiozie. Dzięki temu uzyskuje energię chemiczną z utleniania związków nieorganicznych, a następnie z udziałem tej energii wytwarza związki organiczne, które wykorzystuje na potrzeby życiowe. Symbioza pozwala cieszyć się pożywieniem, którego jest pod dostatkiem w miejscach z rozkładającą się roślinnością.
skorupa zakrywa mięczaka w taki sposób, że uniemożliwia bezpośrednie pożywianie się; dopiero odkrycie bakterii symbiotycznych dało cenną wskazówkę o sposobie odżywiania się
+info
Ile lat mają poznane osobniki?nie wiadomo!
Przydacznie Tridacnidae
Tridacna i Hippopus to dwa rodzaje rodziny liczącej w sumie sześć gatunków, wśród których są małże wytwarzające największe muszle. Muszle tych małży mają bardzo grube ścianki, obie połówki są jednakowego rozmiaru i kształtu.
Młode osobniki gatunków z rodzaju przydacznia Tridacna przymocowują się bisiorem do koralowców, a w miarę wzrostu zostają obrośnięte koralowcami i tracą możliwość przemieszczania się. Charakteryzują się bardzo kolorowym płaszczem, którego zabarwienie w części nadają żyjące tam mikroskopijne, symbiotyczne glony.Przydacznie są nieodłącznym, bardzo charakterystycznym elementem fauny raf koralowych, niewątpliwą atrakcją dla nurkujących. Zamieszkują w tropikalnej strefie Oceanu Indyjskiego, Morza Czerwonego i Pacyfiku, gdzie są szeroko rozprzestrzenione. Większość gatunków występuje sympatrycznie.
Skorupy muszli przydaczni pokryte są promienistymi, grubymi żebrami nadającymi im charakterystyczny kształt; krawędzie prawej i lewej połowy muszli są pofałdowane i zachodzą na siebie tak, że otwór rozchylonej muszli tworzy zygzakowatą szczelinę.
Przydacznie produkują największe muszle wśród żyjących współcześnie muszlowców. Największe okazy przydaczni olbrzymiej Tridacna gigas były w średniowieczu wykorzystywane w obrządku chrześcijańskim jako chrzcielnice. Znane są muszle tego gatunku o średnicy 150 cm i masie powyżej 300 kg. Przydacznia łuskowata Tridacna squamosa dorasta do 40 cm średnicy.
W wielu populacjach nastąpiło przełowienie tych atrakcyjnych mięczaków. Wszystkie gatunki objęte są konwencją CITES (załącznik II) i większość z nich wpisana została do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).
Opisywane małże produkują perły, odpowiednio dużych rozmiarów, ale raczej niewielkiej wartości handlowej. Przydacznie poławiane są w celach konsumpcyjnych bo są jadalne, ale także dla potrzeb przemysłu zdobniczego oraz do akwariów morskich. Są także z powodzeniem hodowane.
Przegrzebki Pectinidae
Małże zróżnicowane pod względem wielkości. Kształt muszli wachlarzowaty do prawie kolistego, obie połówki muszli nie są identyczne. Przegrzebki charakteryzują się dużą rozpiętością kolorów i wzorów pokrywających zewnętrzną powierzchnię, niektóre są bardzo jaskrawe.
Na dnie spoczywają prawą połówką muszli. Noga jest mocno zredukowana,syfony są bardzo krótkie. Dorosłe osobniki prowadzą aktywny tryb życia, poruszając się skokowo dzięki możliwości nagłego wyrzucania strumieni wody przez syfon przy jednoczesnym raptownym zamykaniu połówek muszli.
Przegrzebki Pectinidae
Chlamys mirifica
Euvola ziczac
Pecten alba
Przegrzebki Pectinidae
Pecten speciosa
Swiftopecten swifti
Patinopecten yessoensis
Przegrzebki Pectinidae
Patinopecten yessoensis
Wiele gatunków stanowi ważne źródło pożywienia ludzi.
oryginalna potrawa Japonia, Osaka
Muszle brzuchonogów (ślimaków)
To jedna z najliczniejszych w gatunki i najbardziej zróżnicowanych gromad wśród mięczaków; opisano w sumie 105 tys. gatunków. Zamieszkują w wodach, zarówno słodkich, jak i słonych oraz na lądzie. Charakteryzują się ogromną różnorodnością kształtów i barw, osiągają wielkość od ok. 1 mm do ponad 90 cm. Największa znana muszla, o długości 91 cm, należy do gatunku Syrinx aruanus.
uchowce, słuchotki(Haliotidae)
Rodzina liczy około 100 gatunków należących do rodzaju Haliotis.
Ostatni skręt muszli jest duży, kształtu spodka lub małżowiny usznej - stąd nazwa. Wzdłuż lewego brzegu ostatniego skrętu ciągnie się rząd okrągłych lub owalnych otworów, niektóre wcześniejsze z nich mogą ulec zasklepieniu.
Rosną wolno, po 4 latach osiągają dojrzałość płciową. Wielkość konsumpcyjną osiągają dopiero po 15-20 latach...
Uchowiec czerwony Haliotis rufescens – występujący u wybrzeży Afryki Południowej, długość muszli 18 cm.
Wewnętrzna powierzchnia muszli wyłożona jest grubą warstwą opalizującej masy perłowej cenionej w jubilerstwie
wnętrze muszli uchowca czerwonego Haliotis rufescens – wybrzeże Afryki Południowej, długość muszli 18 cm.
write a title here
Wszystkie gatunki tej rodziny są roślinożerne - żywią się głównie glonami. Dorosłe osobniki nie opuszczają raz wybranego miejsca; bytują przytwierdzone do skalistego podłoża za pomocą umięśnionej nogi. Ta część ciała uchowców jest cenionym przysmakiem kulinarnym; abalony – wykwintna i droga potrawa.
Śmieciarki Xenophoridae
Nazwa tych ślimaków nawiązuje do rzadkiej zdolności wbudowywania w ścianę muszli najróżniejszych materiałów, takich jak: kamyki, muszle innych mięczaków, drobne koralowce, gąbki, rurki wieloszczetów, itd., które są przymocowywane do muszli za pomocą wydzieliny nogi.
Rodzina liczy około 30 gatunków. Muszle śmieciarek są stosunkowo cienkościenne,z niską, stożkowatą skrętką i wklęsłą podstawą. Dobrze rozwinięta noga ślimaków dzieli się na dwie części, dobrze rozwiniętą przednią – lokomocyjną i tylną wytwarzającą wieczko. Poruszają się w środowisku szybkimi ruchami skaczącymi.
śmieciarka blada (Xenophora pallidula) wielkość do 10 cm.
Zamieszkują wody tropikalne, głównie zachodniego Pacyfiku.
Śmieciarki Xenophoridae
Xenophora chinensis
Xenophora cerea
Xenophora conchyliophora
Śmieciarki Xenophoridae
Xenophora pallidula
Xenophora crispa
Xenophora granulosa
Czaszołki Patellidae
Muszle małej i średniej wielkości w kształcie stożka, czapeczki, spodka. Nie mają wieczka. Na kształt muszli ma wpływ typ podłoża, do którego przytwierdzają się czaszołki i działalność fal morskich, np. u osobników narażonych na silne falowanie, muszle są niskie i pozbawione zewnętrznej ornamentacji, natomiast te, które żyją głównie na łodygach roślin mają wyżej położony wierzchołek i wyraźną ornamentację.
Czaszołki Patellidae
Żyją w strefie pływów przytwierdzone do podłoża szeroką nogą. Podczas odpływu ślimaki zostają odsłonięte przez cofające się wody. Nie zmieniają wówczas miejsca pobytu, lecz silnie przywierają do podłoża i czekają na przypływ. Brzegi muszli są dopasowane do nierówności podłoża i ślimak może w ten sposób zachować pod skorupką część wody, pozwalającą mu przeżyć czas odpływu. Wszystkie gatunki są roślinożerne, odżywiają się trawami morskimi, gąbkami i glonami. Żerują po przypływie, wokół miejsca stałego pobytu.
Występują w strefach o klimacie umiarkowanym do tropikalnego. W ciągu jednego roku osiągają dojrzałość płciową. Wykorzystywana jako pokarm dla ludzi.
Helcion pruinosus
Patella barbara
Patella miniata
Achatiny Achatinidae
Do tej rodziny należą największe na świecie ślimaki lądowe o masie ciała do 0,5 kg. Muszle tych ślimaków osiągają 20 cm długości, a ciało 30 cm. Wytwarzają podłużnie jajowatą muszlę o zaostrzonym wierzchołku i gładkiej zewnętrznej powierzchni... Zwierzęta te rozmnażają się hermafrodytycznie, produkują duże jaja,o średnicy do 25 mm! Wśród achatin są gatunki roślinożerne i wszystkożerne.
Achatina achatina
Achatiny Achatinidae
Pochodzą z Afryki ale wskutek dużej odporności jaj na uszkodzenia zostały rozwleczone po całym świecie stając się ogromnym zagrożeniem dla lokalnej malakofauny. Niektóre są także poważnymi szkodnikami roślin uprawnych. Maja pewne znaczenie jako źródło mięsa, lecz nie wszędzie są chętnie jadane.
Jednym z większych gatunków w tej rodzinie jest Achatina paskowana Achatina zebra
Achatiny Achatinidae
Achatina ventricosa
Achatina achatina
Achatina ventricosa
Achatiny Achatinidae
Achatina ventricosa
Achatina marginata
Achatina achatina
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki rodzaju Amphidromus to tropikalne ślimaki lądowe. Mają stosunkowo duże, od 25 mm do 75 mm i bardzo kolorowe muszle. Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Amphidromus rottiensis
Camaenidae
Amphidromus
Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli, co widać na zdjęciu.
Camaenidae
Amphidromus
Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Na zdjęciu, w centrum taki właśnie gatunek Amphidromus ingens
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki rodzaju Amphidromus były jednymi z pierwszych indonezyjskich muszli ślimaków lądowych przywiezionych w XVIII wieku do Europy przez podróżników i odkrywców. Taksony należące do tego rodzaju były intensywnie badane i opisywane w licznych monografiach i katalogach. Współczesne badania skupiły się na lepszym zrozumieniu relacji ewolucyjnych w grupie, a także rozwiązywaniu problemów taksonomicznych.
Amphidromus cambojiensis
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki z rodzaju Amphidromus są nadrzewnymi – popularnie nazywane tree snails, innymi słowy są to ślimaki występujące na drzewach. Zwyczaje żywieniowe tych ślimaków są nieznane, ale wiadomo, że kilka gatunków żywi się mikroskopijnymi grzybami, porostami lub glonami lądowymi. Natomiast „amfidromusy” są chętnie zjadane przez ptaki, węże i prawdopodobnie także mniejsze ssaki, takie jak szczury.
Amphidromus erythrostoma
Camaenidae
Amphidromus
Gatunek z rodzaju Amphidromus
Amphidromus cheinrichhuberi
róże wiatrów - Architectonicidae
Ślimaki z tej rodziny, ze względu na charakterystyczny kształt były przez żeglarzy nazwane różami wiatrów. Znanych jest ok. 40 gatunków. Samice wykorzystują obszerny dołek osiowy do przetrzymywania kapsułek jajowych. Żyją na piaszczystym dnie strefy litoralowej. Odżywiają się detrytusem.
+info
Architectonica maxima – 70 mm
melongeny melongenidae
Rodzina zawiera niewiele ponad 20 gatunków morskich drapieżnych ślimaków o muszlach średnich i dużych rozmiarów.Mogą przybierać różne kształty. Zewnętrzna powierzchnia muszli pokryta jest zazwyczaj grubym brązowym periostrakum. Bardzo duża noga ma wydłużoną część tylną.
największy ślimak świata Syrinx aruanus osiągający do 91 cm długości
+info
okaz widoczny na zdjęciu ma długość 73 cm
największy ślimak świata Syrinx aruanus osiągający ponad 90 cm długości
Rodzina zwójek zawiera ok. 300 gatunków, które ze względu na oryginalność wzorów barwnych muszli są ceniona przez kolekcjonerów. Muszle osiągają rozmiary od średnich do bardzo dużych, są grubościenne, pokroju wrzecionowatego lub owalnego. Charakterystyczną cechą rodziny jest zakończenie skrętki stosunkowo dużą muszlą embrionalną.
Zwójki Volutidae
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli...
Zwójki Volutidae
Ślimaki te są głównie zwierzętami mięsożernymi, żywiącymi się przeważnie innymi mięczakami a sporadycznie również padliną. W razie potrzeby potrafią się bardzo sprawnie poruszać.
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli...
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli.
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli.
angaridae
Rodzina zawiera jeden rodzaj i kilkanaście gatunków. Charakteryzuje je bogata spiralna ornamentacja muszli, na którą składa się duża ilość guzów i wyrostków. Dołek osiowy szeroko otwarty, głęboki, wieczko zbudowane z brązowej konchioliny ma kształt wklęsłego koła. Żyją w płytkich wodach strefy tropikalnej Indopacyfiku na rafach koralowych. Są zwierzętami rozdzielnopłciowymi. Odżywiają się pierwotniakami i detrytusem.
Angaria vicdani – 60 mm
Muszle głowonogów cephalopoda
Dwubocznie symetryczne, aktywnie pływające, mięczaki morskie o najwyższym stopień organizacji wśród bezkręgowców. Można je podzielić na dwie podgromady: a) łodzikowce
(Nautiloidea): łodziki (Nautilida), b) płaszczoobrosłe (Coleoidea): m.in. mątwy (Sepioidea), ośmiornice (Octopoda), kałamarnice (Teuthida)
i wampirzyce (Vampyromorphida).
Muszle głowonogów cephalopoda
Muszla będąca szkieletem zewnętrznym w czasie ewolucji głowonogów ulegała stopniowej redukcji. Ale! występuje u łodzików Nautilida. U mątew, kałamarnic
i wampirzyc występuje zredukowana płytka wapienna, która zanikła u niektórych ośmiornic
Łodziki Nautilidae
Jedyna żyjąca obecnie rodzina głowonogów wytwarzająca prawdziwe, zewnętrzne muszle, chroniące ciało tych zwierząt.Jeden rodzaj z 5-7 gatunkami.
Muszla bierze udział w regulacji pływalności. Jest podzielona wewnętrznie na szereg komór, przez które przebiega łącząca je cienka rurka, tzw. syfon (przedłużenie ciała łodzików). Otwór muszli zamykany jest mięsistym kapturem. Wnętrze muszli pokrywa warstwa perłowa.
Łodziki Nautilidae
Mają stosunkowo dużą głowę i liczne ramiona, bez przyssawek, które służą do poruszania się i chwytania zdobyczy. Ubarwienie ciała białe, a muszli białe, czerwone lub brązowe.
Wymiary muszli: średnica do 28 cm (ok. 0,5 m wymarłe), masa ciała ok. 0,5 kg (3 kg wymarłe), długość ramion: 3–14 cm
Muszle są dużych rozmiarów, stosukowo lekkie, zwiniete w jednej płaszczyźnie. Wewnętrznie są podzielone poprzecznymi przegrodami na segmenty. Segmenty są ze sobą połączone krótkimi rurkami – syfunklami, wypełnione są w większej części powietrzem i częściowo wodą, pozwalają zwierzęciu regulować głębokość zanurzenia przez wciąganie lub wyrzucanie wody z wnętrza.
+info
Łodziki Nautilidae
Mimo nieco ociężałego wyglądu potrafią w razie potrzeby szybko pływać. Samice składają duże jaja i przytwierdzają je pojedynczo do podłoża. Odżywiają się drobnymi skorupiakami, padliną i innymi mięczakami. Żyją na głębokości 200 – 500 m.
łodzik perłowy Nautilus pompilus – 25 cm
żyją w ciepłych oceanach, w niewielkich populacjach wokół wysp Indonezji, Filipin i Australii.
żeglarki Argonautidae
Rozprzestrzenione na całym świecie w ciepłych i tropikalnych wodach
Najpopularniejszym i największym przedstawicielem rodziny jest żeglarek pospolity (Argonauta argo) - „muszla” o średnicy do 30 cm
Żeglarki to grupa głowonogów zaliczana do ośmiornic Octopoda. Reprezentowana przez jeden rodzaj Argonauta z kilkoma gatunkami, które nie wytwarzają prawdziwej muszli. Samice mają grzbietowe ramiona pokryte brodawkowatymi błonami, produkującymi cienką, kruchą wapienną muszlę rzekomą, która służy do przetrzymywania złożonych jaj. Samiec nie wytwarza muszli.
żeglarki Argonautidae
+info
Najpopularniejszym i największym przedstawicielem rodziny jest żeglarek pospolity (Argonauta argo) - „muszla” o średnicy do 30 cm
Samice pływają blisko powierzchni. Towarzyszą im znacznie mniejsze samce, które niekiedy odpoczywają w skorupkach samic. Ramię samca pełniące funkcję narządu kopulacyjnego jest do 10 razy dłuższe od reszty ciała. W porze rozrodu, gdy samiec musi dostarczyć do jamy płaszczowej samicy plemniomieszek wraz z plemnikami, ramię odrywa się od ciała samca i może przez kilka godzin poszukiwać samicy, aby zapłodnić jaja. W połowie XIX wieku znajdowano w ciele samic żeglarków ramiona kopulacyjne samców i sądzono, że są to pasożyty - Hectocotylus; po wyjaśnieniu nazwa hektokotylus pozostała.Podobnie do innych głowonogów żeglarki są mięsożerne, żywią się głównie mięczakami i rybami pelagicznymi.
References
http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=527393 Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114 Huber Markus, 2010, Compendium of Bivalves, ConchBooks, 901 pp . Huber Markus, 2015, Compendium of Bivalves 2, ConchBooks, 907 pp. Merle Didier, Garrigues Bernard, Pointier Jean-Pierre, 2011, Fossil and Recent Muricidae of the World, Part Muricinae, ConchBooks, 648 pp. Poppe Guido T., 2008, Philippine Marine Mollusks, volume I, ConchBooks, 759 pp. Poppe Guido T., 2008, Philippine Marine Mollusks, volume II, ConchBooks, 848 pp. Poppe Guido T., 2010, Philippine Marine Mollusks, volume III, ConchBooks, 665 pp. Poppe Guido T., 2011, Philippine Marine Mollusks, volume IV, ConchBooks, 676 pp. Poppe Guido T., 2017, Philippine Marine Mollusks, volume V, ConchBooks, 628 pp. Pokryszko Beata 2009. Podtyp: muszlowce – Conchifera. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, str. 425. ISBN 978-83-01-16108-8.
Robin Alain, 2008, Encyclopedia of Marine Gastropods, ConchBooks, 480 str
Robin Alain, 2011, Encyclopedia of Marine Bivalves including Scaphopods, Polyplacophora and Cephalopods, ConchBooks, 302 pp. Wąsowski Rafał, 2000, Przewodnik Muszle, Multico, 336 str.
Dziękuję za pomoc w przygotowaniu wystawy:
dr Sławomir Boroń - kolekcjoner, oznaczenie gatunków, opisy
Artur Buczkowski - autor zdjęć (na czarnym tle)
Dziękuję za współpracę w app.genial.ly:dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM
dziękuję
Zadziwiający Świat Muszli
alibi
Created on April 16, 2021
Alicja Boroń
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
Zadziwiające muszle mięczaków
Alicja Boroń
Katedra Zoologii
Dzień Biologii i Biotechnologii 2021
FanPage
Muszlowce, skorupowce?
Muszle są wytworem gruczołów płaszcza tych mięczaków. Rosną na skutek odkładania coraz to nowych warstw budujących muszlę,
Muszlowce (Conchifera) to mięczaki, które mają jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny - muszlę, przytwierdzoną do ciała za pomocą mięśni. Szkielet ten może być częściowo lub znacznie zredukowany...
dlatego początek, często pierwszy skręt muszli jest najmniejszy i najstarszy
+info
Muszle?
Muszlowce, skorupowce?
małże (Bivalvia)
głowonogi (Cephalopoda)
ślimaki (brzuchonogi) (Gastropoda)
jednotarczowce (Monoplacophora)
łódkonogi, walconogi (Scaphopoda)
Muszle
Niektóre brzuchonogi mają muszle skręcone płasko, w jednej płaszczyźnie
Większość brzuchonogów ma muszle, skręcone spiralnie wokół osi. Poszczególne skręty są najczęściej mniej lub bardziej stożkowato wzniesione.
+info
Muszle?
Małże mają muszle złożone z dwóch części, połówek, które jednak nie zawsze są jednakowej wielkości, a niekiedy mają inny wygląd... skręty znajdujące się na wierzchołku każdej połówki sa najstarsze, a te oddalone są najmłodsze
spis treści
1. Muszlowce
2. Muszle małży
3. Muszle ślimaków
4. Muszle głowonogów
Muszle Małży
Małże to zwierzęta wodne, zasiedlające w większości przybrzeżne płycizny wód morskich we wszystkich strefach geograficznych, gdzie są głównym elementem fauny dennej. Mniej licznie występują w głębinach morskich i w wodach słodkich lub słonawych.
Znanych jest ok. 8 tys. gatunków. Są to mięczaki pędzące mało aktywny lub osiadły tryb życia; pływają, pełzają w osadach dennych lub przytwierdzają się do podłoża za pomocą tzw. bisiora. Ich ciało składa się z tułowia, czyli worka trzewiowego i nogi, jest bocznie spłaszczone i okryte dwuklapową muszlą.
Kuphus polythalamius – to małż o muszli rekordowej długości
rodzina świdrakowate(Teredinidae)
Występuje w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na zachodnim i wschodnim Oceanie Indyjskim oraz w regionie Indo-Malezji. Dobrze poznanym naturalnym środowiskiem gatunku jest Kalamansig, Sultan Kudarat na Filipinach.
Najdłuższa znana muszla tego gatunku ma długość 153.2 cm,
Kuphus polythalamius muszla widoczna na zdjęciu ma 113 cm długości
Żyje zagrzebany w czarnych, miękkich organicznych osadach, zawierających zdrewniałe odpady roślinne (Distel et al. 2017).
Kuphus polythalamius muszla widoczna na zdjęciu ma 113 cm długości
W roku 2017 odkryto nowy gatunek małża wyglądający jak długi, wielki podwodny robak, którym okazał się Kuphus polythalamius - krewny małży.
Od dawna przewidywano istnienie takiego gatunku, ponieważ od setek lat ludzie napotykali na porzucone skorupy, w których mieszkał ten mięczak. Dopiero teraz udało się znaleźć muszle wraz z ich mieszkańcami w środku (Distel et al. 2017).
Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., available online at https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114
Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., available online at https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114
https://pl.pinterest.com/pin/452963675009930815/
Mięczaki te mają bardzo mały układ trawienny, który nie jest zbytnio wykorzystywany, jednak wiadomo, że mieli przodków żywiących się drewnem.
Inne gatunki świdrakowatych wiercą otwory w drewnie i trawią celulozę
Może na początku swojego życia zaczynają od jedzenia drewna?
INTERESUJĄCE, że podstawowym pożywieniem tego mięczaka jest siarkowodór, pozyskiwany wraz z materią organiczną z dennego mułu. Kuphus polythalamia ma w swoim wnętrzu bakterie, z którymi żyje w symbiozie. Dzięki temu uzyskuje energię chemiczną z utleniania związków nieorganicznych, a następnie z udziałem tej energii wytwarza związki organiczne, które wykorzystuje na potrzeby życiowe. Symbioza pozwala cieszyć się pożywieniem, którego jest pod dostatkiem w miejscach z rozkładającą się roślinnością.
skorupa zakrywa mięczaka w taki sposób, że uniemożliwia bezpośrednie pożywianie się; dopiero odkrycie bakterii symbiotycznych dało cenną wskazówkę o sposobie odżywiania się
+info
Ile lat mają poznane osobniki?nie wiadomo!
Przydacznie Tridacnidae
Tridacna i Hippopus to dwa rodzaje rodziny liczącej w sumie sześć gatunków, wśród których są małże wytwarzające największe muszle. Muszle tych małży mają bardzo grube ścianki, obie połówki są jednakowego rozmiaru i kształtu.
Młode osobniki gatunków z rodzaju przydacznia Tridacna przymocowują się bisiorem do koralowców, a w miarę wzrostu zostają obrośnięte koralowcami i tracą możliwość przemieszczania się. Charakteryzują się bardzo kolorowym płaszczem, którego zabarwienie w części nadają żyjące tam mikroskopijne, symbiotyczne glony.Przydacznie są nieodłącznym, bardzo charakterystycznym elementem fauny raf koralowych, niewątpliwą atrakcją dla nurkujących. Zamieszkują w tropikalnej strefie Oceanu Indyjskiego, Morza Czerwonego i Pacyfiku, gdzie są szeroko rozprzestrzenione. Większość gatunków występuje sympatrycznie.
Skorupy muszli przydaczni pokryte są promienistymi, grubymi żebrami nadającymi im charakterystyczny kształt; krawędzie prawej i lewej połowy muszli są pofałdowane i zachodzą na siebie tak, że otwór rozchylonej muszli tworzy zygzakowatą szczelinę.
Przydacznie produkują największe muszle wśród żyjących współcześnie muszlowców. Największe okazy przydaczni olbrzymiej Tridacna gigas były w średniowieczu wykorzystywane w obrządku chrześcijańskim jako chrzcielnice. Znane są muszle tego gatunku o średnicy 150 cm i masie powyżej 300 kg. Przydacznia łuskowata Tridacna squamosa dorasta do 40 cm średnicy.
W wielu populacjach nastąpiło przełowienie tych atrakcyjnych mięczaków. Wszystkie gatunki objęte są konwencją CITES (załącznik II) i większość z nich wpisana została do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).
Opisywane małże produkują perły, odpowiednio dużych rozmiarów, ale raczej niewielkiej wartości handlowej. Przydacznie poławiane są w celach konsumpcyjnych bo są jadalne, ale także dla potrzeb przemysłu zdobniczego oraz do akwariów morskich. Są także z powodzeniem hodowane.
Przegrzebki Pectinidae
Małże zróżnicowane pod względem wielkości. Kształt muszli wachlarzowaty do prawie kolistego, obie połówki muszli nie są identyczne. Przegrzebki charakteryzują się dużą rozpiętością kolorów i wzorów pokrywających zewnętrzną powierzchnię, niektóre są bardzo jaskrawe.
Na dnie spoczywają prawą połówką muszli. Noga jest mocno zredukowana,syfony są bardzo krótkie. Dorosłe osobniki prowadzą aktywny tryb życia, poruszając się skokowo dzięki możliwości nagłego wyrzucania strumieni wody przez syfon przy jednoczesnym raptownym zamykaniu połówek muszli.
Przegrzebki Pectinidae
Chlamys mirifica
Euvola ziczac
Pecten alba
Przegrzebki Pectinidae
Pecten speciosa
Swiftopecten swifti
Patinopecten yessoensis
Przegrzebki Pectinidae
Patinopecten yessoensis
Wiele gatunków stanowi ważne źródło pożywienia ludzi.
oryginalna potrawa Japonia, Osaka
Muszle brzuchonogów (ślimaków)
To jedna z najliczniejszych w gatunki i najbardziej zróżnicowanych gromad wśród mięczaków; opisano w sumie 105 tys. gatunków. Zamieszkują w wodach, zarówno słodkich, jak i słonych oraz na lądzie. Charakteryzują się ogromną różnorodnością kształtów i barw, osiągają wielkość od ok. 1 mm do ponad 90 cm. Największa znana muszla, o długości 91 cm, należy do gatunku Syrinx aruanus.
uchowce, słuchotki(Haliotidae)
Rodzina liczy około 100 gatunków należących do rodzaju Haliotis.
Ostatni skręt muszli jest duży, kształtu spodka lub małżowiny usznej - stąd nazwa. Wzdłuż lewego brzegu ostatniego skrętu ciągnie się rząd okrągłych lub owalnych otworów, niektóre wcześniejsze z nich mogą ulec zasklepieniu.
Rosną wolno, po 4 latach osiągają dojrzałość płciową. Wielkość konsumpcyjną osiągają dopiero po 15-20 latach...
Uchowiec czerwony Haliotis rufescens – występujący u wybrzeży Afryki Południowej, długość muszli 18 cm.
Wewnętrzna powierzchnia muszli wyłożona jest grubą warstwą opalizującej masy perłowej cenionej w jubilerstwie
wnętrze muszli uchowca czerwonego Haliotis rufescens – wybrzeże Afryki Południowej, długość muszli 18 cm.
write a title here
Wszystkie gatunki tej rodziny są roślinożerne - żywią się głównie glonami. Dorosłe osobniki nie opuszczają raz wybranego miejsca; bytują przytwierdzone do skalistego podłoża za pomocą umięśnionej nogi. Ta część ciała uchowców jest cenionym przysmakiem kulinarnym; abalony – wykwintna i droga potrawa.
Śmieciarki Xenophoridae
Nazwa tych ślimaków nawiązuje do rzadkiej zdolności wbudowywania w ścianę muszli najróżniejszych materiałów, takich jak: kamyki, muszle innych mięczaków, drobne koralowce, gąbki, rurki wieloszczetów, itd., które są przymocowywane do muszli za pomocą wydzieliny nogi.
Rodzina liczy około 30 gatunków. Muszle śmieciarek są stosunkowo cienkościenne,z niską, stożkowatą skrętką i wklęsłą podstawą. Dobrze rozwinięta noga ślimaków dzieli się na dwie części, dobrze rozwiniętą przednią – lokomocyjną i tylną wytwarzającą wieczko. Poruszają się w środowisku szybkimi ruchami skaczącymi.
śmieciarka blada (Xenophora pallidula) wielkość do 10 cm.
Zamieszkują wody tropikalne, głównie zachodniego Pacyfiku.
Śmieciarki Xenophoridae
Xenophora chinensis
Xenophora cerea
Xenophora conchyliophora
Śmieciarki Xenophoridae
Xenophora pallidula
Xenophora crispa
Xenophora granulosa
Czaszołki Patellidae
Muszle małej i średniej wielkości w kształcie stożka, czapeczki, spodka. Nie mają wieczka. Na kształt muszli ma wpływ typ podłoża, do którego przytwierdzają się czaszołki i działalność fal morskich, np. u osobników narażonych na silne falowanie, muszle są niskie i pozbawione zewnętrznej ornamentacji, natomiast te, które żyją głównie na łodygach roślin mają wyżej położony wierzchołek i wyraźną ornamentację.
Czaszołki Patellidae
Żyją w strefie pływów przytwierdzone do podłoża szeroką nogą. Podczas odpływu ślimaki zostają odsłonięte przez cofające się wody. Nie zmieniają wówczas miejsca pobytu, lecz silnie przywierają do podłoża i czekają na przypływ. Brzegi muszli są dopasowane do nierówności podłoża i ślimak może w ten sposób zachować pod skorupką część wody, pozwalającą mu przeżyć czas odpływu. Wszystkie gatunki są roślinożerne, odżywiają się trawami morskimi, gąbkami i glonami. Żerują po przypływie, wokół miejsca stałego pobytu.
Występują w strefach o klimacie umiarkowanym do tropikalnego. W ciągu jednego roku osiągają dojrzałość płciową. Wykorzystywana jako pokarm dla ludzi.
Helcion pruinosus
Patella barbara
Patella miniata
Achatiny Achatinidae
Do tej rodziny należą największe na świecie ślimaki lądowe o masie ciała do 0,5 kg. Muszle tych ślimaków osiągają 20 cm długości, a ciało 30 cm. Wytwarzają podłużnie jajowatą muszlę o zaostrzonym wierzchołku i gładkiej zewnętrznej powierzchni... Zwierzęta te rozmnażają się hermafrodytycznie, produkują duże jaja,o średnicy do 25 mm! Wśród achatin są gatunki roślinożerne i wszystkożerne.
Achatina achatina
Achatiny Achatinidae
Pochodzą z Afryki ale wskutek dużej odporności jaj na uszkodzenia zostały rozwleczone po całym świecie stając się ogromnym zagrożeniem dla lokalnej malakofauny. Niektóre są także poważnymi szkodnikami roślin uprawnych. Maja pewne znaczenie jako źródło mięsa, lecz nie wszędzie są chętnie jadane.
Jednym z większych gatunków w tej rodzinie jest Achatina paskowana Achatina zebra
Achatiny Achatinidae
Achatina ventricosa
Achatina achatina
Achatina ventricosa
Achatiny Achatinidae
Achatina ventricosa
Achatina marginata
Achatina achatina
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki rodzaju Amphidromus to tropikalne ślimaki lądowe. Mają stosunkowo duże, od 25 mm do 75 mm i bardzo kolorowe muszle. Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Amphidromus rottiensis
Camaenidae
Amphidromus
Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli, co widać na zdjęciu.
Camaenidae
Amphidromus
Co jest stosunkowo rzadko spotykane, do rodzaju Amphidromus należą gatunki, które mają prawoskrętne, jak i lewoskrętne zwijanie muszli. Co więcej, populacje niektórych gatunków zawierają jednocześnie osobniki z lewoskrętnym i prawoskrętnym zwijaniem muszli. To niezwykle rzadkie zjawisko i bardzo interesujące dla biologów.
Na zdjęciu, w centrum taki właśnie gatunek Amphidromus ingens
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki rodzaju Amphidromus były jednymi z pierwszych indonezyjskich muszli ślimaków lądowych przywiezionych w XVIII wieku do Europy przez podróżników i odkrywców. Taksony należące do tego rodzaju były intensywnie badane i opisywane w licznych monografiach i katalogach. Współczesne badania skupiły się na lepszym zrozumieniu relacji ewolucyjnych w grupie, a także rozwiązywaniu problemów taksonomicznych.
Amphidromus cambojiensis
Camaenidae
Amphidromus
Gatunki z rodzaju Amphidromus są nadrzewnymi – popularnie nazywane tree snails, innymi słowy są to ślimaki występujące na drzewach. Zwyczaje żywieniowe tych ślimaków są nieznane, ale wiadomo, że kilka gatunków żywi się mikroskopijnymi grzybami, porostami lub glonami lądowymi. Natomiast „amfidromusy” są chętnie zjadane przez ptaki, węże i prawdopodobnie także mniejsze ssaki, takie jak szczury.
Amphidromus erythrostoma
Camaenidae
Amphidromus
Gatunek z rodzaju Amphidromus
Amphidromus cheinrichhuberi
róże wiatrów - Architectonicidae
Ślimaki z tej rodziny, ze względu na charakterystyczny kształt były przez żeglarzy nazwane różami wiatrów. Znanych jest ok. 40 gatunków. Samice wykorzystują obszerny dołek osiowy do przetrzymywania kapsułek jajowych. Żyją na piaszczystym dnie strefy litoralowej. Odżywiają się detrytusem.
+info
Architectonica maxima – 70 mm
melongeny melongenidae
Rodzina zawiera niewiele ponad 20 gatunków morskich drapieżnych ślimaków o muszlach średnich i dużych rozmiarów.Mogą przybierać różne kształty. Zewnętrzna powierzchnia muszli pokryta jest zazwyczaj grubym brązowym periostrakum. Bardzo duża noga ma wydłużoną część tylną.
największy ślimak świata Syrinx aruanus osiągający do 91 cm długości
+info
okaz widoczny na zdjęciu ma długość 73 cm
największy ślimak świata Syrinx aruanus osiągający ponad 90 cm długości
Rodzina zwójek zawiera ok. 300 gatunków, które ze względu na oryginalność wzorów barwnych muszli są ceniona przez kolekcjonerów. Muszle osiągają rozmiary od średnich do bardzo dużych, są grubościenne, pokroju wrzecionowatego lub owalnego. Charakterystyczną cechą rodziny jest zakończenie skrętki stosunkowo dużą muszlą embrionalną.
Zwójki Volutidae
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli...
Zwójki Volutidae
Ślimaki te są głównie zwierzętami mięsożernymi, żywiącymi się przeważnie innymi mięczakami a sporadycznie również padliną. W razie potrzeby potrafią się bardzo sprawnie poruszać.
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli...
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli.
WRITE A TITLE HERE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
+info
Zwójka nietoperzowa (Voluta vespertilio) charakteryzuje się ogromną zmiennością kształtu i ubarwienia muszli.
angaridae
Rodzina zawiera jeden rodzaj i kilkanaście gatunków. Charakteryzuje je bogata spiralna ornamentacja muszli, na którą składa się duża ilość guzów i wyrostków. Dołek osiowy szeroko otwarty, głęboki, wieczko zbudowane z brązowej konchioliny ma kształt wklęsłego koła. Żyją w płytkich wodach strefy tropikalnej Indopacyfiku na rafach koralowych. Są zwierzętami rozdzielnopłciowymi. Odżywiają się pierwotniakami i detrytusem.
Angaria vicdani – 60 mm
Muszle głowonogów cephalopoda
Dwubocznie symetryczne, aktywnie pływające, mięczaki morskie o najwyższym stopień organizacji wśród bezkręgowców. Można je podzielić na dwie podgromady: a) łodzikowce (Nautiloidea): łodziki (Nautilida), b) płaszczoobrosłe (Coleoidea): m.in. mątwy (Sepioidea), ośmiornice (Octopoda), kałamarnice (Teuthida) i wampirzyce (Vampyromorphida).
Muszle głowonogów cephalopoda
Muszla będąca szkieletem zewnętrznym w czasie ewolucji głowonogów ulegała stopniowej redukcji. Ale! występuje u łodzików Nautilida. U mątew, kałamarnic i wampirzyc występuje zredukowana płytka wapienna, która zanikła u niektórych ośmiornic
Łodziki Nautilidae
Jedyna żyjąca obecnie rodzina głowonogów wytwarzająca prawdziwe, zewnętrzne muszle, chroniące ciało tych zwierząt.Jeden rodzaj z 5-7 gatunkami.
Muszla bierze udział w regulacji pływalności. Jest podzielona wewnętrznie na szereg komór, przez które przebiega łącząca je cienka rurka, tzw. syfon (przedłużenie ciała łodzików). Otwór muszli zamykany jest mięsistym kapturem. Wnętrze muszli pokrywa warstwa perłowa.
Łodziki Nautilidae
Mają stosunkowo dużą głowę i liczne ramiona, bez przyssawek, które służą do poruszania się i chwytania zdobyczy. Ubarwienie ciała białe, a muszli białe, czerwone lub brązowe.
Wymiary muszli: średnica do 28 cm (ok. 0,5 m wymarłe), masa ciała ok. 0,5 kg (3 kg wymarłe), długość ramion: 3–14 cm
Muszle są dużych rozmiarów, stosukowo lekkie, zwiniete w jednej płaszczyźnie. Wewnętrznie są podzielone poprzecznymi przegrodami na segmenty. Segmenty są ze sobą połączone krótkimi rurkami – syfunklami, wypełnione są w większej części powietrzem i częściowo wodą, pozwalają zwierzęciu regulować głębokość zanurzenia przez wciąganie lub wyrzucanie wody z wnętrza.
+info
Łodziki Nautilidae
Mimo nieco ociężałego wyglądu potrafią w razie potrzeby szybko pływać. Samice składają duże jaja i przytwierdzają je pojedynczo do podłoża. Odżywiają się drobnymi skorupiakami, padliną i innymi mięczakami. Żyją na głębokości 200 – 500 m.
łodzik perłowy Nautilus pompilus – 25 cm
żyją w ciepłych oceanach, w niewielkich populacjach wokół wysp Indonezji, Filipin i Australii.
żeglarki Argonautidae
Rozprzestrzenione na całym świecie w ciepłych i tropikalnych wodach
Najpopularniejszym i największym przedstawicielem rodziny jest żeglarek pospolity (Argonauta argo) - „muszla” o średnicy do 30 cm
Żeglarki to grupa głowonogów zaliczana do ośmiornic Octopoda. Reprezentowana przez jeden rodzaj Argonauta z kilkoma gatunkami, które nie wytwarzają prawdziwej muszli. Samice mają grzbietowe ramiona pokryte brodawkowatymi błonami, produkującymi cienką, kruchą wapienną muszlę rzekomą, która służy do przetrzymywania złożonych jaj. Samiec nie wytwarza muszli.
żeglarki Argonautidae
+info
Najpopularniejszym i największym przedstawicielem rodziny jest żeglarek pospolity (Argonauta argo) - „muszla” o średnicy do 30 cm
Samice pływają blisko powierzchni. Towarzyszą im znacznie mniejsze samce, które niekiedy odpoczywają w skorupkach samic. Ramię samca pełniące funkcję narządu kopulacyjnego jest do 10 razy dłuższe od reszty ciała. W porze rozrodu, gdy samiec musi dostarczyć do jamy płaszczowej samicy plemniomieszek wraz z plemnikami, ramię odrywa się od ciała samca i może przez kilka godzin poszukiwać samicy, aby zapłodnić jaja. W połowie XIX wieku znajdowano w ciele samic żeglarków ramiona kopulacyjne samców i sądzono, że są to pasożyty - Hectocotylus; po wyjaśnieniu nazwa hektokotylus pozostała.Podobnie do innych głowonogów żeglarki są mięsożerne, żywią się głównie mięczakami i rybami pelagicznymi.
References
http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=527393 Distel, D. L.; Altamia, M. A.; Lin, Z.; Shipway, J. R.; Han, A.; Forteza, I.; Antemano, R.; Limbaco, M. G. J. P.; Tebo, A. G.; Dechavez, R.; Albano, J.; Rosenberg, G.; Concepcion, G. P.; Schmidt, E. W.; Haygood, M. G. (2017). Discovery of chemoautotrophic symbiosis in the giant shipworm Kuphus polythalamia (Bivalvia: Teredinidae) extends wooden-steps theory. Proceedings of the National Academy of Sciences. 114(18): E3652-E3658., https://doi.org/10.1073/pnas.1620470114 Huber Markus, 2010, Compendium of Bivalves, ConchBooks, 901 pp . Huber Markus, 2015, Compendium of Bivalves 2, ConchBooks, 907 pp. Merle Didier, Garrigues Bernard, Pointier Jean-Pierre, 2011, Fossil and Recent Muricidae of the World, Part Muricinae, ConchBooks, 648 pp. Poppe Guido T., 2008, Philippine Marine Mollusks, volume I, ConchBooks, 759 pp. Poppe Guido T., 2008, Philippine Marine Mollusks, volume II, ConchBooks, 848 pp. Poppe Guido T., 2010, Philippine Marine Mollusks, volume III, ConchBooks, 665 pp. Poppe Guido T., 2011, Philippine Marine Mollusks, volume IV, ConchBooks, 676 pp. Poppe Guido T., 2017, Philippine Marine Mollusks, volume V, ConchBooks, 628 pp. Pokryszko Beata 2009. Podtyp: muszlowce – Conchifera. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, str. 425. ISBN 978-83-01-16108-8. Robin Alain, 2008, Encyclopedia of Marine Gastropods, ConchBooks, 480 str Robin Alain, 2011, Encyclopedia of Marine Bivalves including Scaphopods, Polyplacophora and Cephalopods, ConchBooks, 302 pp. Wąsowski Rafał, 2000, Przewodnik Muszle, Multico, 336 str.
Dziękuję za pomoc w przygotowaniu wystawy:
dr Sławomir Boroń - kolekcjoner, oznaczenie gatunków, opisy
Artur Buczkowski - autor zdjęć (na czarnym tle)
Dziękuję za współpracę w app.genial.ly:dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM
dziękuję