różne odmiany polszczyzny
Przygotowała: Elżbieta Finster
We współczesnym języku polskim możemy wyróżnić dwie odmiany polszczyzny:oficjalną i nieoficjalną.
Polszczyzna nieoficjalna
używana jest podczas prywatnych rozmów. Możemy wówczas posłużyć się wyrazami potocznymi i zabarwionymi uczuciowo.
polszczyzna oficjalna
stosowana jest w sytuacjach oficjalnych, np. podczas wystapień publicznych, pisania wypracowania, w mediach lub w rozmowach z osobami dorosłymi spoza naszego najbliższego otoczenia (np. sąsiadką, nauczycielem).Staranniej wtedy dobieramy słowa i używamy zwrotów grzecznościowych.
Każda z nich może mieć występować w tekstach mówionych lub pisanych. Pamiętajmy jednak, że w żadnej z odmian języka nie należy używać wyrazów wulgarnych lub obraźliwych. Stosowanie wulgaryzmów jest traktowane jako oznaka niskiej kultury osobistej.
kolokwializmy
to wyrazy lub związki frazeologiczne o potocznym charakterze. Posługujemy się nimi w nieoficjalnej odmianie języka.
Język ogólnopolski (ogólny)
to odmiana języka, którą znają wszyscy Polacy. Jest powszechnie używana w szkołach, urzędach i środkach masowego przekazu.
Odmiany języka:
- środowiskowe- zawodowe - terytorialne
Słownictwo o ograniczonym zasięgu występuje przede wszystkim w odmianie nieoficjalnej.
Języki środowiskowe to odmiany języka używane przez różne środowiska, np. uczniów, miłośników literatury fantasy, więźniów itd.
Języki zawodowe to odmiany języka używane przez różne grupy zawodowe, np. prawników, lekarzy, górników itd.
Języki terytorialne to odmiany języka używane na określonych obszarach Polski, np. na Śląsku, Kaszubach, w Wielkopolsce.
Norma wzorcowa a użytkowa
Językoznawcy dokonali takiego podziału, aby rozwiązać nasze dylematy, co jest poprawne, a co dopuszczalne w języku.
Norma wzorcowa jest pewnym ideałem, do jakiego powinniśmy dążyć.Co ważne, norma ta pozostaje też ponad podziałami regionalnymi, co oznacza, że miejsce naszego zamieszkania czy pochodzenia nie powinno wpływać na język, jakim się posługujemy. Norma wzorcowa powinna cechować zwłaszcza wypowiedzi o charakterze publicznym: w mediach, w kościele, na uczelni, w sejmie itd.
Norma użytkowa (potoczna)
Cechuje ona wypowiedzi w kontaktach nieoficjalnych, swobodnych, o różnorodnej tematyce. Są to np. dopuszczalne formy odmiany wyrazów (użytkowa:tą książkę - wzorcowa: tę ksiązkę).
Wreszcie, oprócz normy wzorcowej i użytkowej, są jeszcze – dobrze nam wszystkim znane – błędy. Błędem językowym jest wszystko to, co nie mieści się w żadnej z obu powyższych norm. Błędu językowego nie usprawiedliwiają więc – inaczej niż w przypadku normy użytkowej – okoliczności danej sytuacji. To, że np. piszemy szybko SMS czy post na forum, nie jest usprawiedliwieniem dla błędów ortograficznych.
Pamiętaj, aby dostosować komunikat do:
ODBIORCY
SYTUACJI
CELU WYPOWIEDZI
KANAŁU KOMUNIKACJI
Różne odmiany polszczyzny
elizabefka
Created on April 15, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Winter Presentation
View
Hanukkah Presentation
Explore all templates
Transcript
różne odmiany polszczyzny
Przygotowała: Elżbieta Finster
We współczesnym języku polskim możemy wyróżnić dwie odmiany polszczyzny:oficjalną i nieoficjalną.
Polszczyzna nieoficjalna
używana jest podczas prywatnych rozmów. Możemy wówczas posłużyć się wyrazami potocznymi i zabarwionymi uczuciowo.
polszczyzna oficjalna
stosowana jest w sytuacjach oficjalnych, np. podczas wystapień publicznych, pisania wypracowania, w mediach lub w rozmowach z osobami dorosłymi spoza naszego najbliższego otoczenia (np. sąsiadką, nauczycielem).Staranniej wtedy dobieramy słowa i używamy zwrotów grzecznościowych.
Każda z nich może mieć występować w tekstach mówionych lub pisanych. Pamiętajmy jednak, że w żadnej z odmian języka nie należy używać wyrazów wulgarnych lub obraźliwych. Stosowanie wulgaryzmów jest traktowane jako oznaka niskiej kultury osobistej.
kolokwializmy
to wyrazy lub związki frazeologiczne o potocznym charakterze. Posługujemy się nimi w nieoficjalnej odmianie języka.
Język ogólnopolski (ogólny)
to odmiana języka, którą znają wszyscy Polacy. Jest powszechnie używana w szkołach, urzędach i środkach masowego przekazu.
Odmiany języka:
- środowiskowe- zawodowe - terytorialne
Słownictwo o ograniczonym zasięgu występuje przede wszystkim w odmianie nieoficjalnej.
Języki środowiskowe to odmiany języka używane przez różne środowiska, np. uczniów, miłośników literatury fantasy, więźniów itd.
Języki zawodowe to odmiany języka używane przez różne grupy zawodowe, np. prawników, lekarzy, górników itd.
Języki terytorialne to odmiany języka używane na określonych obszarach Polski, np. na Śląsku, Kaszubach, w Wielkopolsce.
Norma wzorcowa a użytkowa
Językoznawcy dokonali takiego podziału, aby rozwiązać nasze dylematy, co jest poprawne, a co dopuszczalne w języku.
Norma wzorcowa jest pewnym ideałem, do jakiego powinniśmy dążyć.Co ważne, norma ta pozostaje też ponad podziałami regionalnymi, co oznacza, że miejsce naszego zamieszkania czy pochodzenia nie powinno wpływać na język, jakim się posługujemy. Norma wzorcowa powinna cechować zwłaszcza wypowiedzi o charakterze publicznym: w mediach, w kościele, na uczelni, w sejmie itd.
Norma użytkowa (potoczna) Cechuje ona wypowiedzi w kontaktach nieoficjalnych, swobodnych, o różnorodnej tematyce. Są to np. dopuszczalne formy odmiany wyrazów (użytkowa:tą książkę - wzorcowa: tę ksiązkę).
Wreszcie, oprócz normy wzorcowej i użytkowej, są jeszcze – dobrze nam wszystkim znane – błędy. Błędem językowym jest wszystko to, co nie mieści się w żadnej z obu powyższych norm. Błędu językowego nie usprawiedliwiają więc – inaczej niż w przypadku normy użytkowej – okoliczności danej sytuacji. To, że np. piszemy szybko SMS czy post na forum, nie jest usprawiedliwieniem dla błędów ortograficznych.
Pamiętaj, aby dostosować komunikat do:
ODBIORCY
SYTUACJI
CELU WYPOWIEDZI
KANAŁU KOMUNIKACJI