historia - prezentacja

kultura średniowieczna w polsce

START

01

polska w kręgu kultury europejskiej

01

Po przyjęciu chrześcijaństwa Polska znalazła się w kręgu cywilizacji zachodniej. Dzięki temu na ziemie polskie przybyli duchowni, którzy przynieśli ze sobą najważniejjszy elementówczesnej kultury zachodniej - znajomość języka łacinskiego. Szczególną rolę w rozwoju kultury średniowiecznej Polski odgrywał Kościół katolicki. Powstawanie księg, budowanie świątyń i wyposażenie ich dzieła sztuki stanowiło materialny wkład Kościoła w tworzenie polskiej kultury w stylu zachodnioeuropejskim.

02

zakony w służbie kultury

02

Do rozwoju kultury łacińskiej w Polsce przyczyniły się zakony, które rozwineły swoją działalność w związku z chrystanizacją. Na początku XI w. jako pierwsi pojawili się na ziemiach polskich benedyktyni, którzy zbudowali opactwa m.in. w Tyńcu i Mogilnie. Poza prowadzeniem pracy duszpasterskiej zakładali szkoły klasztorne i zajmowali się ręcznym przepisywaniem ksiąg.

02

W XII w. do Polski przybyli cystersi, którzy swe opactwa założyli m.in. w Jedrzejowie, Łeknie i Oliwie. Uprawiali rolę i hodowali bydło, ponadto specjalizowali sie w budowaniu młynów wodnych, browarów i zakladaniu stawów rybnych. Potrafili osuszać podmokłe tereny, na których tworzyli gospodarstwa. W trosce o biednych fundowali szpiatale.

03

szkolnictwo

03

Upowszechnienie kultury chrześcijańskiej miało wpływ na szkolnictwo. W szkołach parafialnych uczniowie (wyłącznie płci męskiej) zdobywali wiedzę elementarną - uczyli się m.in. podstaw łacińskiego, katechizmu i pieśni kościelnych

03

Szkoły przykatedralne wywodzą się ze szkół biskupich, przygotowujące przyszłych duchownych. Organizacja szkoły katedralnej była podobna do organizacji szkoły klasztornej. Obowiązywał również program 7 sztuk wyzwolonych.

03

Szkoły przykatedralne wywodzą się ze szkół biskupich, przygotowujące przyszłych duchownych. Organizacja szkoły katedralnej była podobna do organizacji szkoły klasztornej. Obowiązywał również program 7 sztuk wyzwolonych.

03

Zapotrzebowanie na wykształcone kadry doprowadziło do rozwoju nowego roddzaju szkół - uniwersytetów. W Europie pierwsze uniwersytety powstały w Bolonii w 1088 roku.

03

W polsce w 1364 roku król Kazimierz Wielki ufundował w Krakowie uniwersytet. Studentami przebywający z całej Europy mężczyżni, których określano mianem żaków. W wyniku zaloeżenia uniwersytetu w Polsce pojawili się bakałarze, czyli nauczyciele, którzy zaczęli nauczać w szkołach parafialbych, co znacznie podwyższyło poziom oświaty.

04

literatura

04

Pierwsze utwory litreackie pisane po łacinie mialy charakter hagiograficzny. Za pierwsze zdanie zapisane w języku polskim uważa się fragment z "Księgi henrykowskiej".

04

W kulturze polskiego średniowiecza charakterystycznymi utworami literackimi były kroniki. Autorem pierwszej kroniki poświęconej dziejom Polskibył nieznany z imienia mnich zwany Galem Anonimem. Swoją "Kronikę Polską" na początku XII w.

CLICK HERE

04

Wincenty Kadłubek tworzący na przełomie XII i XIII wieku - jako pierwszy użył określenia Rzeczpospolita dla nazwania państwa polskiego.

04

Doradca króla Kazimierza Wielkiego Janko z Czarnkowa napisał kronikę obejmującą historię Polski w latach 1333 - 1384

05

architektura romańska

05

Pierwszy raz terminu sztuka romańska użył w 1818 normandzki archeolog, Charles Duherissiere w odniesieniu do architektury. Pojęcie to podkreślało analogię pomiędzy etapem formowania się języków romańskich, powstałych przez przemieszanie się łaciny z językami najeźdźców germańskich, oraz ówczesnymi działami sztuki, które powstały na gruncie sztuki rzymskiej, korzystającej z tradycji sztuki barbarzyńskiej. Termin ten odnosił się również do związków sztuki romańskiej z kulturą starożytnego Rzymu.

Cechy charakterystyczne architektury romańskiej: - grube mury, - sklepienie kolebkowe (o kształcie walca, ciężkie, masywne) lub krzyżowe (dwie skrzyżowane kolebki, tworzące krzyż), - prostota form, - mało zdobień, w kościołach jedynie rzeźby bądź płaskorzeźby, - budowle z zasady są obronne, - okna małe, wąskie jak strzelnice, położone wysoko, zakończone półkolistym łukiem, - jedna lub trzy nazwy, z których środkowa jest największa, - mroczne wnętrza, - ołtarz zorientowany na wschód (w stronę grobu Chrystusa).

05

Opactwo benedektynów w Tyńcu

kolegiata w tumie

drzwi gnieźnieniskie

06

architektura gotycka

06

Cechy sztuki gotyckiej były następujące: - podstawa budowli była wzniesiona na planie krzyża, - system halowy i bazylikowy, - strzelistość (podyktowana chęcią wznoszenia się do Boga) i smukłość budowli, - system konstrukcji budowli –szkieletowy, oparty na przyporach, - zastosowanie filarów i żeber wewnątrz budowli, - cegła podstawowym materiałem budowlanym, - wewnątrz budowli sklepienia krzyżowo – żebrowe, wachlarzowe, siateczkowe, gwieździste, kryształowe i palmowe, - okna, portale i inne elementy zakończone ostrymi łukami (łuk łamany), - wysokie, smukłe okna zdobione witrażami,

kościół mariacki w krakowie

dom kopernika w toruniu

ratusz we wrocławiu

Dziękuje za obejrzenie prezentacji

:)