PSYCHOLOGY PRESENTATION

ROMOWIE W POLSCE

DOMINIKA DEMUTH

01

Kim są Romowie?

Romowie to mniejszość etniczna pochodzenia indyjskiego rozproszona w Europie, obu Amerykach oraz części Azji. Brak własnego terytorium na przestrzeni wieków zmuszał Romów do wędrownego trybu życia. Dane o ich liczebności wahają się od 8 do 15 mln.

Wędrówka Romów przez Persję i Bizancjum

V-X w

Wędrówki Romów

Dotarcie do Armenii

IX-X w

Pojawienie się Romów w Europie (Czechy, Wołoszczyzna)

XIV w

W pierwszych dekadach XV stulecia odnotowano ich pojawienie się w całej niemal Europie

XV w

Obecnie w Polsce żyją 4 grupy Romów:

• Polska Roma

- najliczniejsza grupa - zamieszkała w polsce od ok xv w. - zachowali tradycję

• Lowarzy i Kełderasze

- migrowali od lat siedemdziesiątych XIX stulecia z Siedmiogrodu i Wołoszczyzny- kultura silnie wspierana Romanipen (niepisany kodeks praw i tabuicznych zakazów)

• Bergitka Roma

- Romowie górscy- grupa mieszkająca w południowej Polsce, we wsiach i miasteczkach Podhala i Beskidów- częciowo zatracili swoją tradycje przez porzucenie wędrownego trybu życia

"Podróże kształcą" kultura i tradycja Romów

• Nomadyzm - podstawa kultury romskiej - wpływał na styl, filozofię oraz strukturę wewnętrzną, normy społeczne, instytucje, zwyczaje i obrzędy w życiu Romów.
• Język - romski (romani)
• Praca. Główne dziedziny tradycyjnej działalności Romów to rzemiosło, handel, rozrywka i wróżba (zmienia się to wraz z rozwojem cywilizacji i zapotrzebowaniem na usługi)
• Romanip - kodeks postępowania, onoszący się do każdej dziedziny życia.odnosi się do wykroczeń dokonanych w obrębie własnej i obcej grupy

Kultura i tradycja Romów

• Religia - asymilacja religija (do kraju, w którym się znajduja)
• https://www.youtube.com/watch?v=OH36nGiCC4U (koncert Romów w Ciechocinku)

• Patriarchat - głową rodziny jest mężczyzna - ojciec, podlegający z kolei przywódcy całego rodu i starszyźnie
• Romskość - wartość najwyższa

Prześladowania, kontrowersje, eskterminacja

• Migracje Romów w Europie spowodowały powstawanie licznych legend na temat icho pochodzenia.
• Na przełomie XV i XVI w. wiele państw wprowadziło surowe prawa wymierzone w Romów.
• Wraz z upływem czasu powstawały najrozmaitsze dekrety, odmawiające lub dające Romom prawa.
• Jednym z ważniejszych i najbardziej tragicznych momentów romskiej historii jest II Wojna Światowa. Gdy mieszkańcy Europy zostali podzieleni na różne gatunki ludzi, Cyganów oznaczono czarnymi trójkątami z literą Z jak Zigenuer (Cygan) i poddano planowej eksterminacji.

"Obibok, złodziej, żebrak, nieuk..."

Antycyganizm oparty na stereotypach motywowany:

• Religią : rzekome pochodzenie Romów od biblijnego bratobójcy Kaina, nie przyjęcie przez Romów uciekającej do Egiptu Świętej Rodziny czy też wykucie gwoździ, którymi przybito Chrystusa do Krzyża. Często posądzani o konszachty z diabłem i posiadanie z tego powodu magicznych umiejętności.

• Społecznie: migracje to unikanie pracy, wygoda, lenistwo; brak edukacji to unikanie obowiązku szkolnego potęgujące żebractwo i przestępczość

• Rasą: zarzucane Romom cechy miały charakter dziedziczny oraz były jednym z wyznaczników „rasy cygańskiej”.

Nowe spojrzenie na Romów

• W 1971 r. powołano organizację Romani Union mającą na celu prezentowanie interesów romskich na forach międzynarodowych, unifikację języka romani i uznanie Romów w wielu krajach za mniejszość narodową.
• Przenikanie się kultur. Romowie wywarli duży wpływ na polską literaturę, kinematografię i malarstwo.
• Liczne organizacje w ramach „Programu na rzecz społeczności romskich” np. Związek Romów Polskich itp .
• Dostrzeżenie zmiany wizerunku Romów przez przedstawielów mediów, społecznych oraz artystów.

Ciekawostki

• Kobieta w ciąży jest uznawana za „nieczystą". Nie może rodzić we własnym domu, ponieważ wtedy ten dom stałby się „nieczysty".
• Członek wspólnoty romskiej ma zwykle trzy imiona.
• Romowie wierzą, że zmarła osoba może zostać inkarnowana jako inny człowiek czy też zwierzę. Alternatywnie może powrócić jako `muló` („żywy zmarły") aby szukać zemsty na każdym kto go skrzywdził w przeszłym życiu.

Sir Charles Chaplin (Wielka Brytania)

Edyta Górniak (Polska)

Elvis Presley (Stany Zjednoczone)

Andrea Pirlo (Włochy)

Piosenkarka, w 1994 roku była pierwsza polską piosenkarką uczestniczącą w Konkursie Piosenki

Piosenkarz, król rock & roll

Piłkarz, obecnie gracz klubu A.C Milan (Włochy), mistrz świata z drużyną Włoch 2006

Aktor, jedna z największych i najbardziej uwielbianych gwiazd kina niemego

Bibliografia

• https://www.gov.pl/web/mniejszosci-narodowe-i-etniczne/romowie
• http://jednizwielu.pl/romowie-w-polsce/historia-romow
• https://slideplayer.pl/slide/10898748/

Dziękuję za uwagę